پیشنهاد آمریکا برای عضویت اوکراین در ناتو در برابر واگذاری دونباس

به گزارش دنیای اقتصاد، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اعلام کرد مذاکره‌کنندگان آمریکایی ایده خروج نیروهای باقی‌مانده اوکراین از منطقه دونباس در شرق این کشور را در ازای عضویت اوکراین در ناتو مطرح کرده‌اند.

اظهارات زلنسکی که روز شنبه بیان شد، پس از سفر نمایندگان آمریکا به مسکو و حضور آن‌ها در نشست اتحادیه اروپا در دوبلین مطرح می‌شود؛ سفرهایی که در چارچوب تلاش‌های جاری برای پایان دادن به جنگ میان روسیه و اوکراین انجام شده است.

کی‌یف مدت‌هاست عضویت در ائتلاف نظامی ناتو را به‌عنوان یکی از شروط هرگونه توافق صلح برای جلوگیری از تهدیدهای احتمالی آینده دنبال می‌کند. در مقابل، روسیه اعلام کرده است که عضویت کشور دیگری در ناتو در مرزهایش را نمی‌پذیرد.

جزئیات پیشنهاد آمریکا

زلنسکی روز شنبه به خبرنگاران گفت: «آمریکایی‌ها این پرسش را مطرح کردند: اگر اوکراین به ناتو بپیوندد، آیا از دونباس خارج خواهد شد؟ این نخستین بار بود که چنین موضوعی مطرح می‌شد.»

او در ادامه گفت اگر پیشنهادی دریافت کند که شامل تضمین‌های امنیتی، نبود هیچ‌گونه محدودیتی برای ارتش اوکراین و تأمین منابع مالی برای بازسازی این کشور باشد، آن را به همه‌پرسی خواهد گذاشت.

جرد کوشنر و استیو ویتکاف، نمایندگان آمریکا، روز پنجشنبه به پایتخت ایرلند سفر کردند تا با زلنسکی دیدار کنند. این سفر پس از مذاکرات آن‌ها با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در مسکو در روز چهارشنبه انجام شد.

زلنسکی روز شنبه گفت پیشنهاد آمریکا باعث شده است که او تصور کند «موضوع عضویت در ناتو دوباره به دستور کار بازگشته است». مقام‌های آمریکایی پیش‌تر گفته بودند که عضویت اوکراین در ناتو منتفی است.

با این حال، او هشدار داد: «شما مواضع پوتین را نیز شنیده‌اید و این گفت‌وگویی فوق‌العاده دشوار است.»

مواضع روسیه و اوکراین درباره سرزمین و امنیت

زلنسکی همواره تأکید کرده است که اوکراین حاضر نیست از سرزمین‌های تحت حاکمیت خود چشم‌پوشی کند؛ این در حالی است که مسکو خواستار واگذاری منطقه دونباس از سوی کی‌یف شده است.

اظهارات پوتین و مقام‌های کرملین نشان می‌دهد که موضع روسیه در قبال جنگ تغییری نکرده است و خواسته‌های مسکو درباره واگذاری سرزمین‌ها و بی‌طرفی اوکراین همچنان بسیار فراتر از آن چیزی است که کی‌یف حاضر به پذیرش آن باشد.

مسکو پیش‌تر محدود کردن اندازه ارتش اوکراین، واگذاری امتیازات ارضی و تضمین بی‌طرفی کی‌یف را به‌عنوان شروط توافق صلح مطرح کرده بود. اوکراین این خواسته‌ها را رد کرده و استدلال می‌کند که چنین محدودیت‌هایی توانایی این کشور را برای مقابله با هرگونه تهاجم احتمالی در آینده تضعیف خواهد کرد.

زمینه تحولات اخیر و وضعیت دونباس

با این حال، در هفته‌های اخیر نشانه‌هایی از امکان دستیابی دو طرف به زمینه‌های مشترک دیده شده است. ماه گذشته، ملانیا ترامپ، بانوی اول آمریکا، توانست برای برقراری آتش‌بسی موقت در شهر «اولشکی» که تحت اشغال روسیه قرار دارد، میانجیگری کند تا امکان تخلیه غیرنظامیان و ارسال کمک‌های بشردوستانه فراهم شود.

روسیه در حال حاضر حدود یک‌پنجم خاک اوکراین را در اشغال خود دارد؛ از جمله بخش عمده‌ای از مناطق دونتسک و لوهانسک که منطقه دونباس را تشکیل می‌دهند.

واگذاری بخش‌های کوچکی از سرزمین‌های این منطقه که همچنان در کنترل اوکراین قرار دارند، از نظر عملی امتیاز ارضی محدودی محسوب می‌شود؛ اما از نظر نمادین برای کی‌یف اهمیت زیادی خواهد داشت، زیرا به معنای پذیرش روسی بودن دونباس خواهد بود.

زلنسکی پیش‌تر بارها از بازپس‌گیری سرزمین‌های تحت کنترل روسیه در چهار منطقه اوکراین و همچنین شبه‌جزیره کریمه سخن گفته است؛ منطقه‌ای که مسکو در سال ۲۰۱۴ آن را به خاک خود ضمیمه کرد.