خاتمی: می‌توان به آینده امیدوار بود

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، حجت‌الاسلام و المسلمین سیدمحمد خاتمی در پیامی به آیین نکوداشت رضا داوری اردکانی از جایگاه معرفتی و اخلاقی او سخن گفت و بر ضرورت اندیشیدن، نقد سنت و نقد غرب و تجدد تاکید کرد.

به گزارش ایسنا، خاتمی در این پیام نوشت: «به نام پروردگار بزرگ که انسان را آفرید و انسان را خردمند و آزاد آفرید. سخن گفتن از حضرت استاد داوری سخن گفتن از معرفت است و فضیلت، اعم از عقلی و اخلاقی.»

داوری؛ در پی حقیقت و رهایی انسان

خاتمی نوشت این بزرگوار عمر شریف را در پی یافتن حقیقت گذرانده است و دلش به آهنگ درد و درک انسانی طپیده است که در بیشتر زمان‌ها در بند هوای نفس خود یا هوس قدرت‌های زورگو یا هر دو بوده است و رهایی این آفریده ممتاز خداوند را از این بندها خواسته است. او افزود استاد داوری مدام هشدار و تذکر داده و در نمودن راه کوتاهی نکرده است و همواره، به ویژه در مرحله اخیر عمر شریفش مسائل ایران و ایرانی مورد اهتمام بیشترشان بوده است.

نقد تمدن جدید و بحران هوش مصنوعی

خاتمی با بیان اینکه تمدن جدید پدیده‌ای شگفتی‌آور است و دست‌آوردهای شگرف و عظیمی برای بشریت داشته و زندگی انسان‌ها را از رنج‌ها و محرومیت‌های فراوان رهانیده است، افزود این دست‌آوردها عادلانه و منصفانه میان بشریت تقسیم نشده و بخش‌هایی از جهان دچار رنج‌های مضاعف شده است. او نوشت این پدیده بحران‌ها و دردهای تازه‌ای پدید آورده که پاره‌ای شناخته شده و پاره دیگر به‌درستی درک و تعریف نشده است.

او افزود: «دانش جدید و زاده سترگ آن فن‌آوری که بنا بوده است بهشت موعود دین‌ها را در زمین فراهم آورد، برای بشریت از جهاتی جهنمی ایجاد کرده است.» خاتمی نمونه بارز آن را «هوش مصنوعی» دانست و نوشت این پدیده به اصطلاح «هوش مصنوعی» می‌تواند منشأ آینده بسیار وحشت‌آورتری از وضعیت کنونی برای بشر باشد، امری که حتی آفرینندگان این پدیده را نیز نگران کرده است.

او همچنین نوشت ما به تعبیری پرتاب‌شده در تجددیم که به لحاظی روح تمدن جدید است و ما را گریزی و گزیری از آن نیست، اما تمدن جدید و تجدد همچون هر تجربه بشر پایان تاریخ نیست و اثرها و نشانه‌های پسا تجدد به روشنی آشکار شده است.

شرط امیدواری به آینده

خاتمی نوشت با ظرفیت و بضاعت بالقوه، بخش‌های مهمی از جهان غیرمتجدد می‌تواند نقش زیادی در این تحول تاریخی داشته باشد به شرط اینکه از خودبیگانگی و خودباختگی و خودکم‌بینی بدر آید و از بی‌فکری و آشفته‌فکری رهایی یابد، غرب و بنیادها و بناهای تمدن موجود را بهتر و بی‌طرفانه‌تر بشناسد و از تاریخ عبرت بگیرد.

او درباره ایران نوشت برای مای ایرانی که یکی از دیرپاترین تمدن‌ها را آفریده‌ایم و در آفرینش و گسترش تمدنی که به تمدن اسلامی نام‌بردار است نقش ممتاز داشته‌ایم، این پرسش مطرح است که آیا می‌توانیم راهی به سوی آینده بهتر بیابیم. خاتمی تاکید کرد مهمترین شرط این است که «توان و دلیری اجتهاد در سنت را داشته باشد» و علاوه بر این باید «از زنجیر دو عامل عاطفی نسبت به غرب یعنی مشعوفیت و نفرت که هر دو مانع شناختند، رها شود».

خاتمی در پایان نوشت: «بارها گفته‌ام و بازهم می‌گویم نفی سنت نه، نقد آن آری؛ نفی غرب و تجدد نه، نقد آن آری.» او افزود رهایی از این وضع ناگوار به معنی بازگشت به پیشاتجدد نیست که چنین امری ناممکن و آرزوی محال است و حرکت باید به سوی پساتجدد باشد. او نوشت استاد داوری از دیرباز در مقام تذکر و هشدار و آموزگار ما برای اندیشیدن و درک درست از گذشته و حال و امیدوار بودن به آینده بوده‌اند و نوشت: «بر دوام باد عمر پربرکت و برکت‌های وجودی این استاد گرانقدر.»