پنجمین جشنواره ملی انار ساوه از ۲۷ آبان برگزار می‌شود

ساوه، پایتخت انار ایران، در آستانه برگزاری پنجمین جشنواره ملی تولید و صادرات انار قرار دارد؛ رویدادی که طی چهار دوره گذشته، فرصتی برای عرضه مستقیم محصول باغداران، رونق بازار فروش و معرفی ظرفیت‌های کشاورزی، تاریخی و گردشگری این شهرستان فراهم کرده است.

به گزارش ایسنا، اکنون اما در آستانه پنجمین دوره، پرسش مهم‌تری پیش روی برگزارکنندگان و مسئولان قرار دارد: سهم این جشنواره در بهبود کیفیت انار، کاهش مشکلات تولید و تقویت جایگاه این محصول در بازارهای صادراتی چقدر بوده است؟

برگزاری پنجمین جشنواره در مسجد جامع ساوه

پنجمین جشنواره ملی تولید و صادرات انار ساوه از ۲۷ آبان تا ۶ آذرماه، به مدت ۱۰ روز، در مسجد جامع تاریخی و هزارساله این شهر برگزار می‌شود؛ رویدادی که علاوه بر معرفی انار ساوه و محصولات کشاورزی مناطق مختلف کشور، می‌تواند فرصتی برای پیوند ظرفیت‌های تولیدی با دانش روز کشاورزی، سرمایه‌گذاری و توسعه بازارهای داخلی و خارجی باشد.

با این حال، تداوم برخی مشکلات در باغ‌های انار نشان می‌دهد که جشنواره سهم چندانی در جلب توجهات به مشکلات باغداران و تسریع و تسهیل رفع مشکلات‌شان نداشته، هرچند در معرفی محصول و ایجاد رونق مقطعی بازار مؤثر است.

چالش‌های تولید و مطالبه پایانه صادراتی

تنش آبی و خشکسالی، خشک‌شدن درختان، هزینه‌های فزاینده تولید، آفات و ضرورت به‌کارگیری روش‌های علمی در مدیریت باغ‌ها، از جمله چالش‌هایی است که تولید انار باکیفیت و اقتصادی را دشوار کرده است. باغداران برای عبور از این وضعیت، به حمایت مؤثر برای توسعه سامانه‌های نوین آبیاری، تسهیلات متناسب با شرایط تولید، آموزش‌های کاربردی و دسترسی به تازه‌ترین یافته‌های تحقیقاتی در زمینه کنترل آفات، از جمله کرم گلوگاه انار، نیاز دارند.

در کنار مشکلات تولید، تعیین تکلیف پایانه صادراتی انار ساوه و توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی نیز از مطالبات جدی باغداران است. پایانه‌ای که سال‌ها از ضرورت احداث آن سخن گفته شده، هنوز به بهره‌برداری نرسیده و این تأخیر، ضرورت روشن‌شدن وضعیت اجرایی طرح و زمان‌بندی مشخص برای تکمیل آن را برجسته می‌کند. ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای درجه‌بندی، بسته‌بندی، نگهداری و صادرات محصول، در کنار توسعه صنایع فرآوری، می‌تواند به کاهش ضایعات، افزایش ارزش افزوده و دسترسی پایدارتر به بازارهای هدف کمک کند.

برندسازی، صنایع تبدیلی و بخش علمی جشنواره

علی یزدان‌پناه، باغدار نمونه و عضو اتحادیه باغداران انار ساوه با تأکید بر ظرفیت بالای انار این شهرستان برای حضور در بازارهای داخلی و خارجی، ضعف در برندسازی، بازاریابی حرفه‌ای و توسعه صنایع تبدیلی را از جمله موانع بهره‌برداری کامل از این ظرفیت دانست و گفت: «انار ساوه از نظر کیفیت و طعم جایگاه ممتازی دارد و بخش قابل‌توجهی از آن با روش‌های ارگانیک تولید می‌شود، اما در معرفی محصول و ایجاد برند تجاری، از رقبایی مانند یزد و نی‌ریز عقب مانده‌ایم.»

وی با بیان اینکه رونق صادرات انار به برنامه‌ریزی تخصصی و ساختار حرفه‌ای نیاز دارد، افزود: «شرکت‌های تخصصی می‌توانند با برعهده گرفتن مسئولیت برندسازی، بسته‌بندی، بازاریابی و ارتباط با خریداران خارجی، مسیر صادرات را هموار کنند.»

یزدان‌پناه با اشاره به برگزاری دوره‌های گذشته جشنواره انار ساوه، بر ضرورت تقویت ابعاد تخصصی و علمی این رویداد تأکید کرد و گفت: «برگزاری جشنواره در معرفی انار ساوه، شناساندن ظرفیت‌های گردشگری شهرستان و ایجاد فرصت عرضه محصول مؤثر است، اما انتظار می‌رود در کنار برنامه‌های نمایشگاهی و جشنواره‌ای، بخش علمی و آموزشی پررنگ‌تری نیز در نظر گرفته شود.»

وی افزود: «جشنواره نباید صرفاً به عرضه و نمایش انار محدود بماند؛ بلکه می‌تواند فرصتی برای انتقال آخرین یافته‌های علمی و تحقیقاتی به باغداران باشد.» وی بر دعوت از استادان و متخصصان حوزه کشاورزی، برگزاری نشست‌های تخصصی و کارگاه‌های کاربردی و برپایی نمایشگاه تخصصی تجهیزات و فناوری‌های مرتبط با تولید انار تأکید کرد.

یزدان‌پناه طولانی‌بودن فرایند صدور مجوزها را از موانع توسعه صنایع تبدیلی دانست و گفت در این شهرستان واحدهایی در زمینه فرآوری انار، از جمله تولید دانه انار و آب‌انار پاستوریزه، فعالیت دارند، اما فرایند اخذ مجوز برای برخی واحدها ممکن است تا پنج سال به طول بینجامد. وی اظهار کرد فرآوری محصولاتی مانند آب‌انار، دانه انار و کنسانتره می‌تواند بخشی از محصولاتی را که با خطر ضایعات مواجه می‌شوند، به کالاهایی با ارزش افزوده بالاتر تبدیل کند.

وی تعیین تکلیف پایانه صادراتی انار را از دیگر مطالبات مهم تولیدکنندگان دانست و گفت طی سال‌های گذشته مسئولیت پیگیری و اجرای این طرح میان مجموعه‌های مختلف مطرح شده، اما تاکنون نتیجه ملموسی که به راه‌اندازی پایانه منجر شود، حاصل نشده است. وی تأکید کرد: «باید مشخص شود چه مجموعه‌ای از نظر قانونی، اجرایی و مالی توان پیشبرد این پروژه را دارد.»

عباس قاسم‌زاده، باغدار، محقق و پژوهشگر حوزه انار ساوه و مبتکر تولید دمنوش دارویی از انار سیاه، نیز با تأکید بر ضرورت تقویت رویکرد اقتصادی و تجاری جشنواره ملی انار گفت: «موفقیت آن نباید صرفاً با برگزاری برنامه‌های فرهنگی، میزان استقبال بازدیدکنندگان یا فروش محصولات در روزهای جشنواره سنجیده شود؛ بلکه باید دید این رویداد تا چه اندازه به توسعه بازار، جذب مشتریان جدید و افزایش درآمد باغداران منجر شده است.»

وی اظهار کرد برای ارزیابی دستاوردهای اقتصادی جشنواره، باید شاخص‌هایی مانند میزان افزایش فروش تولیدکنندگان، تعداد خریداران عمده جذب‌شده، قراردادهای تجاری منعقدشده، فرصت‌های ایجادشده برای صادرات و میزان سرمایه‌گذاری در حوزه فرآوری بررسی شود.

قاسم‌زاده با تأکید بر ضرورت تقویت بخش تجاری پنجمین جشنواره گفت حضور صادرکنندگان، شرکت‌های تخصصی بسته‌بندی، خریداران عمده، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، فعالان صنایع غذایی و نمایندگان بازارهای هدف می‌تواند فرصت مناسبی برای ایجاد ارتباط مستقیم میان عرضه‌کنندگان و خریداران فراهم کند.

وی توسعه صنایع تبدیلی را از فرصت‌های مهم اقتصادی انار ساوه دانست و اظهار کرد ظرفیت این محصول به عرضه میوه تازه محدود نیست و می‌توان از آن برای تولید آب انار، رب انار، سرکه، سس، لواشک، مربا و دیگر محصولات فرآوری‌شده استفاده کرد. وی خاطرنشان کرد لازم است ارتباط میان باغداران، پژوهشگران، کارآفرینان، سرمایه‌گذاران و فعالان صنایع غذایی تقویت شود.