۲۵ آبان ۱۴۰۵، دوشنبه تبریز ۱۱°
دلار۲۶۸٬۹۰۰ تومان ▲ ٪۱٫۱۶یورو۲۹۶٬۷۱۰ تومان ▲ ٪۱٫۰۷درهم۷۳٬۲۷۸ تومان ▲ ٪۰٫۸۰لیر۵٬۳۳۰ تومان ▲ ٪۰٫۷۶پوند۳۵۵٬۱۲۰ تومان ▲ ٪۱٫۰۸طلای ۱۸ عیار۲۴٬۶۲۶٬۷۰۰ تومان ▲ ٪۰٫۲۸
تبریز فوری
خبر فوری

سایپا را به چه کسی بسپاریم؟ از بحران قطعه‌سازان تا اهلیت خریدار

پرونده خصوصی‌سازی سایپا وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ پیش از واگذاری، بررسی زنجیره تأمین، نقش قطعه‌سازان و احراز اهلیت صنعتی خریدار آینده ضروری دانسته می‌شود.

· ۷ دقیقه مطالعه
سایپا را به چه کسی بسپاریم؟ از بحران قطعه‌سازان تا اهلیت خریدار
خطوط تولید سایپا به تأمین مستمر قطعات از زنجیره تأمین وابسته است.

به گزارش تبریز فوری به نقل از عصر ایران، پرونده خصوصی‌سازی سایپا در شرایطی وارد مرحله تازه‌ای شده که پرسش درباره آینده مالکیت و مدیریت این خودروساز بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. پس از بازدید رئیس‌جمهور از سایپا و طرح موضوعاتی مانند ارتقای کیفیت، توسعه فناوری، افزایش بهره‌وری و استفاده از ظرفیت‌های تخصصی، اکنون این پرسش مطرح است که برای بازسازی واقعی این مجموعه، صرفا تغییر مدیریت کافی است یا باید ریشه‌های عمیق‌تر مشکلات آن نیز بررسی شود.

در گزارش قبلی درباره آینده سایپا مطرح شد که مسئله این شرکت تنها انتخاب مدیرعامل یا تعیین تکلیف سهام نیست، به گزارش عصر ایران موضوع اصلی، مشخص شدن مسئولیت مالک، تأمین سرمایه، اختیارات مدیریتی و تعهدات مجموعه‌ای است که قرار است آینده این خودروساز را بر عهده بگیرد.

با این حال، پیش از ورود به مرحله واگذاری، یک موضوع اساسی دیگر نیز باید مورد توجه قرار گیرد: سایپا چگونه به وضعیت فعلی رسیده و چه عواملی در ایجاد یا تشدید مشکلات این شرکت نقش داشته‌اند. پاسخ به این پرسش می‌تواند در تعیین سرنوشت واگذاری و انتخاب مالک آینده سایپا نقشی تعیین‌کننده داشته باشد.

ضرورت بررسی زنجیره تأمین و روابط با قطعه‌سازان

یکی از بخش‌هایی که در بررسی وضعیت فعلی سایپا نباید از آن غفلت کرد، زنجیره تأمین قطعات و نحوه تعامل این خودروساز با شرکت‌های قطعه‌ساز است. صنعت خودرو به دلیل وابستگی مستقیم خطوط تولید به تأمین مستمر قطعات، در برابر هرگونه اختلال در زنجیره تأمین آسیب‌پذیر است. تغییر در میزان تحویل قطعات، تأخیر در ایفای تعهدات تأمین‌کنندگان، مشکلات مالی میان خودروساز و قطعه‌ساز و ناهماهنگی در برنامه‌های تولید می‌تواند به کاهش ظرفیت خطوط تولید و افزایش هزینه‌های عملیاتی منجر شود.

در مورد سایپا نیز لازم است این موضوع با جزئیات بیشتری بررسی شود. آیا مشکلات تأمین قطعات صرفا نتیجه شرایط اقتصادی، محدودیت‌های نقدینگی و ضعف برنامه‌ریزی بوده است یا تصمیم‌ها و عملکرد برخی شرکت‌های فعال در زنجیره تأمین نیز در ایجاد یا تشدید این وضعیت تأثیر داشته‌اند.

در این میان، بررسی تغییرات در حجم و زمان تحویل قطعات، نحوه اجرای قراردادهای تأمین، تعهدات مالی طرفین و وضعیت شرکت‌های قطعه‌ساز وابسته به زنجیره تولید سایپا اهمیت ویژه‌ای دارد. همچنین باید مشخص شود آیا در مقاطعی، تغییر در روابط تجاری، سیاست‌های تأمین یا تصمیم‌های مدیریتی برخی مجموعه‌ها باعث ایجاد اختلال در روند تولید شده است یا خیر.

طرح این پرسش‌ها به معنای نسبت دادن قطعی بحران به یک مجموعه یا گروه خاص نیست، بلکه ضرورت انجام یک بررسی مستقل، مستند و شفاف را نشان می‌دهد. اگر قرار است سایپا بازسازی شود، ابتدا باید مشخص شود کدام مشکلات ناشی از ساختار داخلی شرکت بوده و کدام عوامل از بیرون به زنجیره تولید آن فشار وارد کرده‌اند.

آزمون اهلیت خریدار و مسئله تعارض منافع

یکی از مهم‌ترین اصول در فرآیند خصوصی‌سازی، انتخاب خریداری است که علاوه بر توان مالی، از اهلیت صنعتی، مدیریتی و اقتصادی برخوردار باشد. اما در مورد سایپا، این معیار باید با دقت بیشتری مورد توجه قرار گیرد. خریدار آینده این شرکت نباید صرفا بر اساس میزان سرمایه یا توانایی خرید سهام ارزیابی شود، بلکه سابقه فعالیت اقتصادی، نحوه تعامل با زنجیره تأمین، عملکرد در قبال شرکای صنعتی و منافع بلندمدت او در صنعت خودرو نیز باید بررسی شود.

در این چارچوب، یکی از پرسش‌های مهم آن است که آیا مجموعه‌های متقاضی خرید سایپا، در گذشته خود از بازیگران زنجیره تأمین این شرکت بوده‌اند؟ آیا عملکرد یا تصمیم‌های تجاری آن‌ها در مقاطعی به ایجاد اختلال در تأمین قطعات یا تشدید مشکلات تولید منجر شده است؟ و آیا منافع احتمالی آن‌ها با احیای مستقل سایپا و افزایش رقابت در بازار خودرو هم‌راستا است؟ پاسخ به این پرسش‌ها باید بر اساس اسناد قراردادی، سوابق مالی، عملکرد عملیاتی و بررسی مستقل کارشناسی مشخص شود.

طبیعی است مجموعه‌ای که نقش آن در ایجاد یا تشدید بحران یک بنگاه صنعتی به‌طور مستند اثبات شده باشد، نمی‌تواند بدون بررسی تعارض منافع و ارزیابی دقیق اهلیت، صرفا به دلیل برخورداری از منابع مالی در جایگاه خریدار همان بنگاه قرار گیرد. چنین واگذاری‌ای ممکن است به جای حل مشکلات، زمینه تثبیت منافع اقتصادی بازیگران موجود، افزایش تمرکز قدرت در زنجیره تأمین و تضعیف استقلال صنعتی سایپا را فراهم کند.

ویژگی‌های مالک آینده سایپا

در کنار بررسی ریشه‌های بحران، مسئله مهم دیگر تعیین ویژگی‌های مالک آینده سایپا است. سایپا برای عبور از شرایط فعلی به مجموعه‌ای نیاز دارد که بتواند علاوه بر تأمین سرمایه، ساختار تولید، روابط با قطعه‌سازان، برنامه توسعه محصولات و نظام مدیریت این شرکت را اصلاح کند. معیار انتخاب خریدار نباید صرفا قیمت پیشنهادی برای خرید سهام باشد.

۱. برخورداری از سابقه واقعی فعالیت صنعتی: خریدار آینده سایپا باید تجربه عملی در مدیریت بنگاه‌های تولیدی، توسعه خطوط صنعتی و اداره مجموعه‌های بزرگ داشته باشد. مالکیت یک شرکت خودروسازی به دانش تخصصی، تجربه اجرایی و شناخت پیچیدگی‌های تولید نیازمند است.

۲. برخورداری از زنجیره تأمین قدرتمند و مستقل: یکی از اولویت‌های احیای سایپا، بازسازی روابط با قطعه‌سازان و ایجاد یک زنجیره تأمین پایدار است. خریدار مناسب باید بتواند زمینه تأمین مستمر قطعات، پرداخت منظم مطالبات و افزایش توان تولید تأمین‌کنندگان را فراهم کند، بدون آنکه وابستگی سایپا به یک یا چند تأمین‌کننده خاص استقلال عملیاتی آن را تحت تأثیر قرار دهد.

۳. توان واقعی سرمایه‌گذاری بلندمدت: بازسازی خطوط تولید، توسعه محصولات جدید، ارتقای کیفیت و به‌روزرسانی فناوری به منابع مالی قابل‌توجه نیاز دارد. خریدار باید علاوه بر توان خرید سهام، برنامه مشخص و منابع قابل اتکایی برای سرمایه‌گذاری پس از واگذاری داشته باشد.

۴. برخورداری از برنامه روشن برای توسعه محصولات: سایپا نمی‌تواند با ادامه همان الگوی تولید گذشته انتظار تحول اساسی داشته باشد. مالک آینده باید برای توسعه محصولات جدید، ارتقای استانداردهای ایمنی، کاهش مصرف سوخت، بهبود کیفیت و افزایش رقابت‌پذیری محصولات برنامه اجرایی داشته باشد.

۵. حفظ استقلال و تقویت رقابت در صنعت خودرو: خصوصی‌سازی نباید به شکلی انجام شود که استقلال سایپا کاهش یابد و قدرت تولید و تصمیم‌گیری در اختیار تعداد محدودتری از بازیگران صنعتی قرار گیرد. هدف از واگذاری باید ایجاد یک خودروساز مستقل، توانمند و رقابت‌پذیر باشد، نه صرفا انتقال سهام از یک مالک به مالک دیگر.

تجربه خصوصی‌سازی در صنعت خودرو نشان داده است که انتقال مدیریت یا مالکیت به‌تنهایی تضمین‌کننده اصلاح ساختار یک بنگاه نیست. واگذاری مدیریت بدون تعیین دقیق اختیارات، مسئولیت‌ها و منابع سرمایه‌گذاری می‌تواند به ابهام در تصمیم‌گیری‌های بلندمدت منجر شود. اگر پیش از واگذاری، وضعیت زنجیره تأمین، تعهدات مالی، روابط با قطعه‌سازان و نقش بازیگران مختلف بررسی نشود، مالک جدید نیز ممکن است با همان موانع و تعارض‌هایی مواجه شود که مدیریت فعلی با آن‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کند.

بنابراین ضروری است پیش از هرگونه تصمیم نهایی، یک ارزیابی جامع از وضعیت این شرکت انجام شود؛ ارزیابی شامل بررسی قراردادهای تأمین قطعات، مطالبات و بدهی‌های متقابل، میزان تحقق تعهدات تأمین‌کنندگان، دلایل توقف یا کاهش ظرفیت خطوط تولید و شناسایی تعارض منافع احتمالی. نتایج چنین بررسی‌ای باید مبنای تصمیم‌گیری درباره اهلیت متقاضیان خرید قرار گیرد.

همچنین لازم است تعهدات خریدار پیش از واگذاری به‌صورت شفاف تعریف شود؛ از جمله میزان سرمایه‌گذاری، زمان‌بندی اجرای پروژه‌های توسعه‌ای، نحوه تسویه مطالبات زنجیره تأمین، برنامه افزایش ظرفیت تولید، ارتقای کیفیت و حفظ استقلال رقابتی سایپا. این تعهدات باید پس از واگذاری نیز قابل ارزیابی و پیگیری باشند تا خصوصی‌سازی به یک انتقال مالکیت بدون مسئولیت‌پذیری تبدیل نشود.

خصوصی‌سازی سایپا نباید به فرصتی برای انتقال منافع از یک گروه به گروه دیگر تبدیل شود، بلکه باید زمینه‌ساز اصلاح ساختار، افزایش بهره‌وری و تقویت رقابت در صنعت خودرو باشد. پرسش اصلی فقط این نیست که چه مجموعه‌ای سهام سایپا را خریداری می‌کند، بلکه باید پرسید این مجموعه چه توان صنعتی و مدیریتی برای نجات سایپا دارد، چه میزان سرمایه‌گذاری خواهد کرد و چگونه قرار است مشکلاتی را که امروز تولید این شرکت را تحت تأثیر قرار داده‌اند برطرف کند.

منبع: www.asriran.com

خبر بعدی

اعضای ۴۲ اتحادیه صنفی در چهارمحال و بختیاری انتخاب شدند

اقتصادی · ۲ دقیقه مطالعه

اخبار مرتبط

همه ›
اقتصادی

قیمت خودرو در بازار آزاد دوشنبه ۲۵ آبان

قیمت خودرو در بازار آزاد امروز یکشنبه ۲۴ آبان بر اساس معاملات انجام شده اعلام شد. این قیمت‌ها نسبت به آخرین معاملات روزهای گذشته در سایت‌های خرید و فروش خودرو اعلام شده است.

۲۵ آبان ۱۴۰۵ ۱۷:۱۴۱ دقیقه مطالعه
اقتصادی

فرماندار کبودرآهنگ بر بازگشت منابع مالی به شهرستان تأکید کرد

سید ایوب موسوی‌منور دوشنبه ۲۶ آبان در جلسه تجلیل از یاوران اشتغال کمیته امداد امام خمینی(ره) شهرستان کبودرآهنگ بر ضرورت بازگشت گردش نقدینگی و منابع مالی به داخل شهرستان تأکید کرد.

۲۵ آبان ۱۴۰۵ ۱۷:۰۹۲ دقیقه مطالعه

اخبار بیشتر