همدان در مسیر قطب انرژی خورشیدی؛ هدف‌گذاری سه هزار مگاواتی

به گزارش ایرنا، در شرایطی که ناترازی انرژی به یکی از چالش‌های جدی کشور تبدیل شده و افزایش تقاضای برق در بخش‌های خانگی، صنعتی و خدماتی ضرورت بازنگری در شیوه‌های تولید و تامین انرژی را نمایان کرده، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به‌ویژه انرژی خورشیدی ضرورتی راهبردی برای تضمین امنیت انرژی عنوان می‌شود.

نیروگاه‌های خورشیدی به دلیل برخورداری از منبع سوخت رایگان و تجدیدپذیر، قابلیت استقرار در مقیاس‌های مختلف و هزینه‌های بهره‌برداری نسبتا پایین، جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌های توسعه صنعت برق پیدا کرده‌اند. انرژی خورشیدی از پاک‌ترین منابع تولید برق محسوب می‌شود که برخلاف نیروگاه‌های مبتنی بر سوخت‌های فسیلی، آلاینده‌های ناشی از احتراق سوخت را وارد محیط زیست نمی‌کند.

کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، کمک به کنترل آلودگی هوا، کم شدن مصرف سوخت‌های فسیلی و جلوگیری از فشار بیشتر بر منابع طبیعی از مهم‌ترین مزایای این فناوری عنوان شده است. از منظر اقتصادی نیز با حذف هزینه تامین سوخت و امکان تولید برق در محل مصرف، ظرفیت کاهش هزینه‌های بلندمدت وجود دارد، هرچند احداث این نیروگاه‌ها در مرحله نخست به سرمایه‌گذاری برای خرید تجهیزات، نصب پنل‌ها، اینورترها و ایجاد زیرساخت اتصال به شبکه نیاز دارد.

ظرفیت همدان برای توسعه انرژی خورشیدی

استان همدان به واسطه موقعیت جغرافیایی، شرایط اقلیمی و برخورداری از روزهای آفتابی قابل توجه، از ظرفیت مناسبی برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی برخوردار دانسته شده است. قرار گرفتن بخش عمده‌ای از این استان در پهنه‌های مرتفع و برخورداری از اقلیم نسبتا خشک در بخش‌هایی از سال، در کنار میزان تابش خورشید، شرایطی فراهم کرده که می‌تواند بهره‌برداری از سامانه‌های خورشیدی را از نظر فنی و اقتصادی توجیه‌پذیر کند.

به اعتقاد کارشناسان حوزه انرژی خورشیدی، تعداد ساعات و روزهای آفتابی به تنهایی معیار کافی برای انتخاب محل احداث نیروگاه نیست، بلکه شدت تابش خورشید، زاویه برخورد پرتوها با سطح پنل، دمای محیط، میزان سایه‌اندازی، جهت استقرار تجهیزات و وضعیت شست‌وشو و نگهداری پنل‌ها در بازدهی نهایی نقش تعیین‌کننده دارد.

برخلاف تصور عمومی، گرمای شدید لزوما به معنای تولید برق بیشتر نیست و افزایش دمای سلول‌های خورشیدی معمولا موجب کاهش راندمان آنها می‌شود؛ بنابراین مناطق دارای تابش مناسب و دمای متعادل می‌توانند شرایط مطلوب‌تری داشته باشند. همچنین قابلیت احداث نیروگاه در ظرفیت‌های متنوع، از نصب چند پنل روی پشت‌بام منازل تا نیروگاه‌های بزرگ‌مقیاس، امکان مشارکت خانوارها، مدارس، دستگاه‌های اجرایی و واحدهای تولیدی را فراهم می‌کند.

از دیدگاه کارشناسان صنعت برق، پراکندگی جغرافیایی نیروگاه‌های خورشیدی امکان تامین بخشی از انرژی در نزدیکی محل مصرف را فراهم می‌کند و می‌تواند تاب‌آوری شبکه برق را افزایش دهد، هرچند میزان این مزیت به نحوه طراحی، اتصال، کنترل و استفاده از سامانه‌های ذخیره‌ساز انرژی بستگی دارد.

هدف‌گذاری سه هزار مگاواتی و وضعیت نیروگاه‌های بزرگ‌مقیاس

مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان همدان گفت: «توسعه نیروگاه‌های خورشیدی یکی از مهم‌ترین برنامه‌های راهبردی صنعت برق استان است و با توجه به شرایط جغرافیایی و اقلیمی همدان، تلاش داریم از این ظرفیت به بهترین شکل ممکن برای تولید برق استفاده کنیم.»

علی سهرابی بیدار افزود: «استان همدان از نظر تعداد روزهای آفتابی، زاویه تابش نور خورشید و سایر شاخص‌های کارشناسی و فنی، یکی از مناطق بسیار مناسب کشور برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی محسوب می‌شود.»

وی تصریح کرد که بر اساس برنامه‌های تدوین‌شده، هدف‌گذاری راه‌اندازی بیش از سه هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی در سطح استان انجام شده و برای تحقق آن اقداماتی در حوزه تامین زمین، مطالعات فنی، اتصال به شبکه و صدور مجوزهای لازم انجام شده است. به گفته وی، زمین مورد نیاز تامین و مطالعات اتصال به شبکه انجام شده و فرآیندهای اداری و فنی مرتبط با صدور پروانه‌های احداث و بهره‌برداری پیگیری شده است.

سهرابی بیدار اظهار کرد در حال حاضر ۲۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در قالب ۲۶ نیروگاه بزرگ‌مقیاس در نقاط مختلف استان احداث شده و به شبکه سراسری برق متصل است. علاوه بر این، ۱۴۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی دیگر با پیشرفت فیزیکی بیش از ۷۰ درصد در دست اجراست.

وی با اشاره به اینکه برخی مشکلات موجب شد روند اجرا مطابق برنامه زمان‌بندی اولیه پیش نرود، گفت یکی از مشکلات مسائل مربوط به جنگ و تحریم‌ها بود که موجب شد بخشی از تجهیزات مورد نیاز در زمان مقرر به دست مجریان نرسد. وی همچنین مسائل مربوط به مالکیت اراضی را از دیگر مشکلات عنوان کرد و گفت در برخی مناطق، زمین‌های شناسایی‌شده از نظر اسناد در اختیار منابع طبیعی قرار دارند اما در عمل با ادعاهای مالکیتی و معارضان محلی مواجه می‌شوند.

توسعه نیروگاه‌های پشت‌بامی، مدارس و ادارات

مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان همدان با اشاره به برنامه توسعه نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس گفت این نیروگاه‌ها عمدتا در قالب نیروگاه‌های پشت‌بامی و انشعابی احداث می‌شوند و امکان نصب در ساختمان‌های مسکونی، تجاری و اداری را دارند.

به گفته وی، در حال حاضر نزدیک به ۴۰۰ نیروگاه خورشیدی پشت‌بامی و انشعابی در سطح استان فعال است که ظرفیت هر یک از پنج و ۱۰ کیلووات تا حدود ۲۰۰ کیلووات متغیر است و مجموع ظرفیت آنها به چهار مگاوات و ۱۰۰ کیلووات می‌رسد.

وی یکی از برنامه‌های مهم را اجرای طرح احداث نیروگاه خورشیدی در مدارس عنوان کرد و گفت در مرحله نخست ۳۰۰ مدرسه به نیروگاه خورشیدی مجهز می‌شوند. تاکنون عملیات اجرایی در ۹۰ مدرسه آغاز شده و پیش‌بینی می‌شود در صورت تامین و تحویل تجهیزات، طی ۲ ماه آینده همه ۳۰۰ مدرسه منتخب مجهز شوند.

سهرابی بیدار همچنین از احداث ۶۰ نیروگاه خورشیدی در دستگاه‌های اجرایی استان با مجموع ظرفیت حدود ۱۰ مگاوات خبر داد و تاکید کرد توسعه انرژی خورشیدی همچنان از اولویت‌های اصلی شرکت است.