هفته کتاب در جنوب آذربایجان غربی؛ تبریکها جای برنامههای فرهنگی را گرفت
در بیشتر شهرهای جنوب آذربایجان غربی، برنامههای متنوع فرهنگی متناسب با هفته کتاب کمتر به چشم آمد و فعالیتها به نصب بنر، پیام تبریک و نمایشگاههای معمول کتاب خلاصه شد. بوکان امسال در میان ۲۰ شهر راهیافته به مرحله نهایی داوری انتخاب پایتخت کتاب ایران قرار گرفت.

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، هفته کتاب و کتابخوانی فرصتی برای توجه دوباره به جایگاه مطالعه در زندگی اجتماعی و تقویت ارتباط مردم با دنیای کتاب است. این مناسبت باید زمینهای برای معرفی آثار تازه و حمایت از نویسندگان بومی باشد و با برنامههای متنوع فرهنگی بتواند انگیزه مطالعه را در میان اقشار مختلف جامعه افزایش دهد. با این حال، آنچه امسال در بیشتر شهرهای جنوب آذربایجان غربی مشاهده شد با چنین انتظاری فاصله داشت.
برنامههای هفته کتاب در جنوب استان
در شهرهای مهاباد و بوکان و میاندوآب و شاهیندژ و تکاب و پیرانشهر و سردشت و اشنویه و نقده برنامههای متنوع فرهنگی و هنری متناسب با اهمیت این هفته کمتر به چشم آمد و بخش عمده فعالیتهای قابل مشاهده به نصب بنر و پیامهای تبریک و برگزاری نمایشگاههای معمول کتاب با تخفیفهای محدود خلاصه شد.
این در حالی است که چنین اقداماتی به تنهایی نمیتواند انگیزه تازهای برای مطالعه ایجاد کند یا ارتباط عمومی با کتاب را گسترش دهد. انتظار میرفت دستگاههای فرهنگی و متولیان حوزه کتاب از این مناسبت برای اجرای برنامههایی فراتر از فعالیتهای معمول استفاده کنند و با برگزاری نشستهای نقد و بررسی آثار نویسندگان بومی و دیدار با اهالی قلم زمینه معرفی ظرفیتهای ادبی منطقه را فراهم آورند.
همچنین اجرای مسابقات کتابخوانی در مدارس و دانشگاهها و راهاندازی پویشهای محلی مطالعه میتوانست هفته کتاب را به فرصتی برای مشارکت بیشتر خانوادهها و نسل جوان تبدیل کند.
ظرفیتهای فرهنگی منطقه
در این میان نباید از ظرفیتها و دستاوردهای فرهنگی منطقه غافل شد؛ شهر بوکان امسال توانسته است در میان ۲۰ شهر راهیافته به مرحله نهایی داوری انتخاب پایتخت کتاب ایران قرار گیرد. این اتفاق دستاورد ارزشمندی برای معرفی توانمندیهای فرهنگی شهر به شمار میرود اما زمانی اثرگذاری واقعی خواهد داشت که از یک عنوان و موفقیت مقطعی فراتر برود و به برنامههای مستمر برای افزایش مشارکت عمومی در فعالیتهای کتابخوانی منجر شود.
همچنین برگزاری آیین رونمایی از سه عنوان کتاب متعلق به دو نویسنده بومی در پیرانشهر را میتوان از معدود برنامههای متفاوت هفته کتاب در جنوب استان دانست که فرصتی برای معرفی آثار نویسندگان منطقه و توجه به ظرفیتهای ادبی بومی فراهم کرد. با این وجود انتظار میرود چنین برنامههایی به یک رویداد مناسبتی محدود نماند و در طول سال نیز با حمایت از نویسندگان و برگزاری نشستهای ادبی ادامه پیدا کند.
تغییر الگوی مصرف اطلاعات و نقش نهادها
البته کاهش تمایل به مطالعه کتاب تنها مختص آذربایجان غربی نیست و گسترش فضای مجازی و دسترسی آسان به محتوای کوتاه و متنوع در سالهای اخیر الگوی مصرف اطلاعات را در جامعه تغییر داده است. بسیاری از افراد بخش قابل توجهی از زمان خود را در شبکههای اجتماعی سپری میکنند و همین موضوع ضرورت برنامهریزی فرهنگی برای بازگرداندن کتاب به سبد مطالعاتی خانوادهها و آشنایی نسل جدید با شیوههای جذاب مطالعه را دوچندان کرده است.
در چنین شرایطی کتابخانههای عمومی نیز باید از نقش سنتی خود فراتر بروند و به پایگاههای فعال فرهنگی در محلهها تبدیل شوند. برگزاری نشستهای کتابخوانی برای کودکان و نوجوانان و تشکیل گروههای مطالعاتی میتواند ارتباط نسل جوان با کتاب را تقویت کند و همکاری مستمر کتابخانهها با مدارس و دانشگاهها زمینه حضور بیشتر دانشآموزان و دانشجویان را در این مراکز فراهم آورد.
از سوی دیگر ترویج فرهنگ مطالعه تنها وظیفه اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی یا نهاد کتابخانههای عمومی نیست و آموزش و پرورش و دانشگاهها و شهرداریها و رسانههای محلی نیز باید در این مسیر نقش فعالتری ایفا کنند.
نیاز به برنامهریزی مستمر
واقعیت این است که فرهنگ کتابخوانی با نصب بنر پیام تبریک و برگزاری چند نمایشگاه تخفیفی شکل نمیگیرد و به برنامهریزی مستمر و حمایت از تولیدات فرهنگی و فراهم کردن دسترسی آسان مردم به کتاب نیاز دارد. هفته کتاب میتواند نقطه شروع چنین حرکتی باشد اما زمانی اثرگذار خواهد بود که نتایج آن در ماههای بعد نیز قابل مشاهده باشد.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا دستاوردهایی مانند راهیابی بوکان به جمع ۲۰ شهر نهایی پایتخت کتاب ایران و برنامههایی مانند رونمایی از آثار نویسندگان پیرانشهر به جریانهای مستمر فرهنگی تبدیل خواهند شد یا اینکه سال آینده نیز سهم شهرهای این استان از هفته کتاب به چند پیام تبریک و نمایشگاه محدود خواهد ماند؟
ترویج فرهنگ کتابخوانی بیش از آنکه به مناسبتهای تقویمی وابسته باشد به عزم و برنامهریزی مستمر متولیان فرهنگی نیاز دارد و انتظار میرود دستگاههای مسئول به جای اکتفا به برنامههای نمادین برای تقویت زیرساختهای فرهنگی و اجرای فعالیتهای عملی و ماندگار گام بردارند.
هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران هر سال از ۲۴ آبانماه برگزار میشود و فرصتی برای ترویج فرهنگ مطالعه، افزایش سرانه کتابخوانی و تقویت جایگاه کتاب در جامعه است.
منبع: www.irna.ir

نیر الهامی در اجلاسیه بانوان: از جهاد تبیین تا دیپلماسی فرهنگی





