هشدار متخصصان بوشهر درباره عوارض مصرف خودسرانه آمپولهای لاغری
متخصصان غدد و تغذیه در بوشهر درباره افزایش مصرف بدون نسخه آمپولهای لاغری و عوارضی چون اختلال گوارشی، آسیب کیسه صفرا و پانکراتیت هشدار دادند.

گالری تصویری
۶ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، تب رسیدن سریع به اندام ایدهآل در ماههای اخیر بازار آمپولهای لاغری در بوشهر را داغ کرده به حدی که مردم با حضور در برخی داروخانهها نسبت به دریافت بدون نسخه و تزریق در همان محل اقدام میکنند؛ موضوعی که به گزارش ایرنا نشان میدهد افرادی که اضافه وزن دارند به دلایلی همچون کمبود وقت برای ورزش، ناتوانی در گرفتن رژیمهای غذایی، هزینههای بالای برخی برنامهها و پرخوری عصبی تحت تاثیر تبلیغات قرار گرفتهاند.
بنابر اظهار پزشکان متخصص، پرفروشترین این آمپولها در داروخانههای بوشهر با نامهای تجاری تیزپاتاید و اسپارتینا به فروش میرسد که با تقلید از هورمونهای تنظیم اشتها و کند کردن تخلیه معده فرآیند سیری زودهنگام را ارائه میکند و میتواند کاهش وزن چشمگیر به دنبال داشته باشد، با این حال این ترکیبات معجزهای بیخطر یا ابزار لاغری موضعی و زیبایی نیستند و مصرف بدون بررسی و تجویز پزشک، خطر اختلال شدید گوارشی، آسیب کیسه صفرا و پانکراتیت دارد.
سه نسل دارو و خط قرمزها
دکتر عبدالحسین نیکروش، فوقتخصص غدد و متابولیسم و رتبه اول بورد فوقتخصصی کشور، این داروها را «آگونیستهای گیرنده پپتید شبهگلوکاگون-۱» (GLP-۱ RAs) میداند که در سه نسل به بازار عرضه شده اما با اصلاح ساختاری، نیمهعمر دارویی آن بسیار طولانیتر از فرم درونزاد شده است.
به گفته وی، نسل اول و روزانه لیراگلوتاید است؛ ویکتوزا برای دیابت و ساکسندا برای مدیریت وزن، نسل دوم و هفتگی سماگلوتاید است؛ «اوزمپیک» برای دیابت بزرگسالان که به گفته او تأییدیه بالای ۱۰ سال برای اطفال نیز دارد و «وگووی» که اختصاصی چاقی است. نسل نوین، تیرزپاتاید با مونجارو و زپباوند، آگونیست دوگانه GLP-۱ و GIP است که کاهش وزن عمیقتری بر جای میگذارد.
نیکروش اثربخشی این داروها را در سه وجه اثر بر هیپوتالاموس و خاموش کردن ولع غذایی (Food Noise)، کندی تخلیه معده و سیری ممتد و تنظیم ترشح انسولین وابسته به گلوکز تعریف کرد و افزود در مطالعه ۶۸ هفتهای STEP-۱، سماگلوتاید هفتگی میانگین ۱۴.۹ درصد و در SURMOUNT-۱ تیرزپاتاید ۲۰.۹ درصد کاهش وزن داده است.
به تصریح نیکروش، سابقه فردی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید (MTC)، سندرم نئوپلازی متعدد اندوکرین نوع دو (MEN ۲) و سابقه حساسیت و آنافیلاکسی به دارو، ممنوعیت مطلق مصرف است.
پیامدهای مصرف خودسرانه
رتینوپاتی دیابتی احتیاط ویژه میخواهد زیرا بهبود ناگهانی قند، مطابق SUSTAIN-۶، ممکن است آسیب عروق شبکیه را زودتر تشدید کند و فوندوسکوپی پیش از شروع اجباری است. همچنین سابقه پانکراتیت و بیماری روانپزشکی با افکار خودکشی نیز در فهرست احتیاط است و همزمانی با انسولین یا سولفونیلاورهها خطر هیپوگلیسمی شدید دارد و دوز را فقط پزشک باید تنظیم کند.
این پزشک متخصص عوارض شایع را تهوع و استفراغ مداوم، اسهال یا یبوست مقاوم و در موارد حادتر گاستروپارزی عنوان کرد و ادامه داد عوارض پرخطر شامل پانکراتیت حاد با درد کمربندی بالای شکم و انتشار به پشت، سنگ و التهاب کیسه صفرا بر اثر کاهش شدید کالری و کندی حرکات صفراوی، و نارسایی حاد کلیه ناشی از بیآبی است.
وی با استناد به بیانیه انجمن بیهوشی آمریکا گفت تأخیر تخلیه معده حتی پس از ساعتها ناشتایی خطر آسپیراسیون ریوی در جراحی ایجاد میکند و دارو باید پیش از عمل قطع شود.
نیکروش درباره چاقی سارکوپنیک گفت در کاهش وزن سریع ناشی از این آمپولها، بین ۲۵ تا ۴۰ درصد از وزن کاستهشده میتواند از جنس بافت عضلانی باشد و مصرف خودسرانه بدون پروتکل ورزشی مقاومتی و بدون محاسبه علمی مصرف پروتئین، سبب افت شدید سوختوساز پایه میشود و پس از قطع دارو، وزن از دسترفته بهصورت توده چربی مضر بازمیگردد. وی افزود ارزیابی نشدن بیماری زمینهای، سوابق خانوادگی سرطانهای غددی و فلج گوارشی نیز از عواقب تزریق بینسخه در آرایشگاه و مرکز غیرمجاز است.
هشدار غذا و دارو و مسیر مطمئن درمان
سازمان غذا و دارو اعلام کرده بسیاری از آمپولهای بازار آزاد و فضای مجازی، از جمله مونجارو با ماده فعال تیرزپاتاید، در فهرست رسمی داروهای مجاز کشور نیست و عرضه خارج از داروخانه قاچاق است و پیگرد دارد. با توجه به اینکه این فرآورده به یخچال نیاز دارد، فروش در آرایشگاه یا باشگاه امکان فساد یا سمی شدن بر اثر تغییر دما را بالا میبرد. علاوه براین با توجه به گزارش نمونههای تقلبی، نظام پزشکی در نامه به رؤسای نظام پزشکی کشور، تجویز و تزریق خارج از فهرست رسمی را ممنوع کرده است.
به همین دلیل متخصصان غدد معتقدند تجویز فقط برای گروهی خاص با شاخص توده بدنی ۳۰ و بالاتر یا اضافهوزن همراه دیابت پس از آزمایش دقیق مجاز است. مسیر مطمئن، داروخانه معتبر و نسخه الکترونیک یا کاغذی است و ادعای بدون نیاز به نسخه نخستین نشانه تقلب یا قاچاق محسوب میشود و تخلف باید به معاونتهای غذا و داروی دانشگاههای علوم پزشکی یا سامانه تیتک گزارش شود.
نجمه حاجیانی، متخصص تغذیه گفت این داروها برای همه افراد دارای اضافهوزن مناسب نیستند و باید پس از بررسی وضعیت سلامت، با تجویز پزشک و همراه با اصلاح تغذیه و فعالیت بدنی مصرف شوند. وی ادامه داد داروهای گیرنده جیالپی-۱ ابتدا برای دیابت و اثر بر اشتها تولید شدند اما بهتدریج کاربردشان به کاهش چاقی گسترش یافت و رعایت تغذیه را آسانتر میکنند اما نباید جایگزین رژیم غذایی، ورزش و اصلاح سبک زندگی شوند.
حاجیانی اضافه کرد کسی که اضافهوزن محدود دارد و با تغذیه و تحرک میتواند وزن کم کند، نباید فقط برای سرعت سراغ دارو برود زیرا ممکن است زیان مصرف بیش از منفعت آن باشد. به گفته وی قند و چربی، آنزیم کبد، کلیه و کمبودهای تغذیهای کنار شرح حال قرار میگیرند و سابقه تیروئید، پانکراس و کیسه صفرا باید دیده شود و برنامه بارداری، شیردهی و قصد بارداری هم باید تنظیم شود. وی شروع این داروها از دوز بالا را رد کرد و گفت شروع درمان و تغییر دوز باید بر اساس دستور مصرف دارو، میزان تحمل و وضعیت بیمار انجام شود.
این متخصص تغذیه نگرانی در بوشهر را مصرف بدون بررسی، برنامه غذایی و پیگیری عنوان کرد و افزود حتی برخی نامزد درمان نیستند اما با توصیه اطرافیان یا تبلیغ مجازی عارضه میبینند. وی این دارو را معجزه قرن خواند اما تاکید کرد ارزشمندترین دارایی انسان هرگز نباید فدای اضافه وزن و تبلیغات عدهای سودجو شود.
گروهی بهخاطر پرخوری عصبی رژیم را ادامه نمیدهند، برخی با چاقی شدید، کمردرد و پادرد از ورزش خستهاند و تبلیغ کاهش ماهانه سه تا چهار کیلوگرم، بینیاز از ورزش و رژیم سخت شنیده میشود؛ بهویژه وقتی برخی رژیمها به آجیل و مکمل گران وابستهاند و پیکرتراشی گاه ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان تمام میشود. «هستی»، یکی از کسانی که از این دارو استفاده کرده بنابر اظهار خودش پس از برآورد هزینه جراحی و با رنج اضافهوزن و درد مفصل، به آمپول روی آورده چون پرداخت ماهانه حدود ۱۰ میلیون تومان برای دوزهایی مانند ۲.۵ میلیگرم را نسبت به جراحی بهصرفهتر میدانسته است.
تفاوت نتیجه روشن است؛ مصرف زیر نظر پزشک با تنظیم دوز و مکمل، افتادگی شدید پوست و ضعف مفرط نیاورده و حتی ورزش را به زندگی برگردانده اما مصرف بیتجویز با تحلیل عضله، افتادگی پوست، پیرتر شدن چهره، ریزش شدید مو و ضعف همراه بوده است. شهروندان میتوانند تخلف در عرضه یا تبلیغ غیرقانونی را به معاونتهای غذا و داروی دانشگاههای علوم پزشکی یا سامانه TTAC گزارش دهند.
حاجیانی تاکید کرد: «داروهای کاهش وزن میتوانند برای بیماران مناسب، بخشی مؤثر از درمان چاقی باشند، اما مصرف خودسرانه آنها سلامت را به خطر میاندازد و مردم نباید ارزشمندترین دارایی خود، یعنی سلامتی را، فدای کاهش وزن سریع کنند.»
منبع: www.irna.ir

راهاندازی سامانههای جدید نظارتی بیمه سلامت در دستور کار است











