هاشمی: دانشگاهها برای بدترین سناریوها راهکار ارائه دهند
سید ضیاء هاشمی روز سهشنبه در همایش نقش دانشگاهها و پژوهشگاههای کشور در تابآوری ملی گفت تابآوری به معنای توانایی حل مسائل است و دانشگاهها باید برای استمرار بحرانها و بدترین سناریوها راهحل داشته باشند.

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، سید ضیاء هاشمی، معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیسجمهور، روز سهشنبه در همایش نقش دانشگاهها و پژوهشگاههای کشور در تابآوری ملی اظهار داشت: دانشگاه در حل مسائل کشور جایگاه رفیعی دارد و باور داریم که دانشگاه میتواند و مسئولیت دارد در حل مسائل کشور حضور فعال داشته باشد؛ چراکه تابآوری ملی در تمام عرصهها با دانشگاه ارتباط دارد.
وی افزود: پرسشها و ابهامات متعددی در کشور وجود دارد که دانشگاه وظیفه دارد به آنها پاسخ دهد و این پاسخها باید به راهحل منجر شود. به گزارش ایرنا، به گفته وی ایدهآل آن است که دادهها و پاسخهای علمی به مرحله عمل و سیاستگذاری برسد؛ البته این مسئولیت تنها بر عهده دانشگاهها نیست و بخشهای رسمی و دولت نیز در این زمینه نقش دارند.
بحرانهای زنجیرهای و تبدیل تهدید به فرصت
هاشمی با اشاره به ماهیت بحرانها در جوامع مدرن، صنعتی و شهری گفت: تابآوری در برابر مشکلات و بحرانهایی معنا پیدا میکند که در جوامع امروزی متعدد و گاه زنجیرهای هستند. این بحرانها ممکن است از یک نقطه آغاز شوند، اما به یکدیگر پیوند بخورند؛ برای مثال در شرایط جنگ، مشکلات اقتصادی، طبیعی و بسیاری از مسائل دیگر به هم گره میخورند و پیامدهایی مانند استرس، افسردگی، ترس، نگرانی و غم را به دنبال دارند.
وی با بیان اینکه عبور از شرایط بحرانی و پرریسک به راهکار نیاز دارد، گفت: هنگامی که عناصر جدیدی مانند جنگ، فقر، ایجاد شکاف اقتصادی و بحرانهای اقتصادی به مسائل موجود اضافه میشود، لازم است بیش از گذشته درباره این مسائل تأمل کنیم.
وی ادامه داد: دانشگاهیان از تخصصهای مختلف برخوردارند و اگر تخصصهای مختلف با یکدیگر همافزا شوند و تعامل داشته باشند، میتوان برای مشکلات زنجیرهای راهکار پیدا کرد و این یکی از رسالتهای دانشگاهها است.
هاشمی با تشریح مفهوم تابآوری گفت: تابآوری به این معناست که میخواهیم وضعیت بحران و سختیها را به فرصت تبدیل کنیم. برای مثال، در شرایط جنگ، بحران و فشار، بسیج نیروها و ظرفیتها به گونهای انجام میشود که بتوانیم مشکلات را بهتر حل کنیم.
وی افزود: مسائل صنعتی، زیستمحیطی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در شرایط بحران بیشتر و بهتر مورد توجه قرار میگیرند. علاوه بر این همدلی و همراهی اجتماعی افزایش مییابد و از این طریق فرصتی برای حل مسائل ایجاد میشود.
معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیسجمهور با اشاره به مشکلات کشور در شرایط جنگی اظهار داشت: امروز با مسائلی مانند تحریم، تورم، فقر، فاصله طبقاتی، تقابلهای سیاسی، تحریکات قومی و همچنین مسائل میان صنعت و جامعه مواجه هستیم. در این وضعیت انتظار میرود دانشگاه از یک نهاد علمی به نهادی برای ارائه خدمات مشاورهای و راهنمای مدیریت جامعه تبدیل شود و بپذیریم که حکمرانی جز با اتکا به علم و نهاد علم امکانپذیر نیست.
وی با تأکید بر ضرورت بهروز شدن دانشگاهها متناسب با تحولات سریع جامعه گفت: دانشگاه باید خود را با این تحولات هماهنگ کند تا این باور و امیدواری ایجاد شود که میتواند نهادی اثرگذار و نقشآفرین باشد.
هاشمی با اشاره به تأکید دولت بر لزوم استفاده از ظرفیت نهاد علم و نخبگان برای حل مسائل کشور افزود: در دولت، رئیسجمهور، معاونان و دیگر دولتمردان بر این موضوع تأکید دارند که مسائل کشور با کمک نهاد علم و نخبگان حل شود، اما تحقق این هدف نیازمند انجام اقداماتی است.
شناخت فناوریهای نوظهور و تدوین سناریوهای آینده
وی نخستین اقدام ضروری را شناخت روندهای نوظهور عنوان کرد و افزود: فناوریهای جدید مانند هوش مصنوعی و کوانتوم، انتظارات، ظرفیتها و تهدیدهای جدیدی ایجاد میکنند. در نظام آموزش و پژوهش نیز با چالشهایی مواجه هستیم که از جمله آنها باید به ضرورت تنظیم تعامل میان استاد و دانشجو اشاره کرد.
هاشمی با بیان اینکه باید سناریوهای مختلفی متناسب با تحولات فناوری و اقتصادی جهان داشته باشیم، یادآور شد: مسئله ما انتخابات آمریکا نیست، اما پیامدهای آن برای کشور ما متفاوت است و میتواند فرصتها و تهدیدهایی ایجاد کند. همچنین محیط زیست یک مسئله جهانی است و دانشگاهها باید کانون شناسایی این تهدیدها و محل تدوین سناریوهای لازم برای یافتن راهحل باشند.
وی گفت: نباید از فناوریهای جدید عقب بمانیم و باید مراقب باشیم در مسابقه دانش جا نمانیم. در حوزههای جدید علمی که با اتکا به هوش و تحلیل کلاندادهها مطرح شدهاند، ظرفیتها و محدودیتهایی داریم که باید این چالشها را بشناسیم و از ظرفیتهای موجود استفاده کنیم.
شناسایی استعدادهای پنهان و ماندگاری نخبگان
هاشمی تربیت نیروی انسانی متخصص را از دیگر الزامات ارتقای تابآوری ملی برشمرد و با اشاره به ظرفیتهای جوانان و نخبگان اظهار کرد: نخبگان صرفاً کسانی نیستند که خود را مطرح کردهاند، بلکه چهرههای توانمند بسیاری در اقصی نقاط کشور حضور دارند که باید استعدادهای آنها را کشف و برای مشارکت در حل مسائل کشور به کار گرفته شوند.
وی افزود: مسئولیت این موضوع در درجه نخست بر عهده نظام آموزش پایه است و دانشگاهها نیز میتوانند در اصلاحات نظام آموزشی نقشآفرینی و کمک کنند.
معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیسجمهور با اشاره به ضرورت بهرهگیری از ظرفیت نخبگان در داخل کشور اظهار داشت: برای استفاده از نخبگان باید به این نکته توجه داشته باشیم که جوانان نخبه امروز بیش از گذشته ترجیح میدهند در کشور بمانند و بر اساس آمارها، مهاجرت نخبگان کاهش یافته است. همچنین افرادی که از کشور رفتهاند، علاقهمند به بازگشت هستند.
هاشمی خاطرنشان کرد: برای تحقق این ظرفیت، به سازوکارهایی نیاز داریم که زمینه ماندگاری نخبگان در کشور را فراهم کند و افرادی که بازمیگردند نیز بتوانند در کشور بمانند و فعالیت کنند و حاصل جمع این اقدامات، کمک به حل مسائل کشور است.
تابآوری به معنای تحمل بحران نیست
وی در بخش دیگری از سخنانش اظهار کرد: به اعتقاد من، پس از جنگ اخیر وارد مرحله جدیدی شدهایم و به خودباوری جدیدی رسیدهایم. پیوندهای اجتماعی میان ایرانیان داخل و خارج از کشور بیشتر شده و موقعیت و منزلت ایرانیان در سطح جهانی نیز متفاوت شده است.
هاشمی افزود: کشوری که پس از نیم قرن تحریم، در برابر کشورهایی که از هیچ اقدامی فروگذار نمیکنند و از انجام هیچ کاری ابایی ندارند، سربلند بیرون آمده است، نشان میدهد که از ظرفیتها و سرمایههایی برخوردار است و این برای جهانیان شگفتآور است.
وی با بیان اینکه قضاوتها نسبت به ایران جدید متفاوت شده است، گفت: اکنون با ایرانی مواجه هستیم که ظرفیتها، قابلیتها و انتظارات جدیدی دارد و در این میان دانشگاه میتواند نقش محوری ایفا کند.
وی تصریح کرد: در چنین فضایی میتوانیم این تعریف را داشته باشیم که برای عبور از وضعیت فعلی، دانشگاهها در حوزه آموزش و پژوهش و همچنین در ترسیم افق آینده نقش تعیینکنندهای داشته باشند.
هاشمی با تأکید بر ضرورت آمادگی برای تداوم بحرانها گفت: باید در نظر داشته باشیم و فرض نکنیم که مسائل و مشکلات بهطور طبیعی پایان مییابند. در برنامهریزیها باید بدترین سناریوها را در نظر بگیریم و بررسی کنیم اگر شرایط بحرانی استمرار پیدا کرد، چه اقداماتی باید انجام دهیم.
وی افزود: باید با فرض استمرار بحرانهای زنجیرهای، راهحل داشته باشیم و خود را با شرایط مختلف تطبیق دهیم. «جامعه تابآور تنها جامعهای نیست که بحرانها را تحمل میکند، بلکه جامعهای است که میتواند مسائل را حل کند.»
وی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد پژوهشی دانشگاهها اظهار داشت: باید از پژوهشهای پراکنده به سمت پژوهشهای مسئلهمحور حرکت کنیم و در میانه بحران، آیندهای قویتر بسازیم؛ آیندهای که تحقق آن امکانپذیر است.
منبع: www.irna.ir

اصلاح ارقام متحمل به خشکی اولویت پژوهشی تربیت مدرس






