کارخانه نوشابه‌سازی کالیکولا؛ روایتی گروتسک از سرمایه‌داری

به گزارش ایسنا، امیر جوادزاده درباره شکل‌گیری ایده نمایش «کارخانه نوشابه‌سازی کالیکولا» اظهار کرد: «ایده این نمایش از دغدغه‌ای اجتماعی و تجربه‌ای شخصی نسبت به مناسبات سرمایه‌داری شکل گرفت.»

وی گفت محتوای اصلی نمایش، نقد نظام سرمایه‌داری و تأثیر آن بر انسان و روابط انسانی است و تلاش شده این مفهوم در قالب اثری با زبان گروتسک به مخاطب منتقل شود، چراکه به گفته او نمایش صرفاً کمدی نیست و فضایی تیره، اغراق‌شده و انتقادی دارد.

ایده و عنوان نمایش

جوادزاده با اشاره به انتخاب عنوان نمایش افزود عنوان «کارخانه نوشابه‌سازی کالیکولا» به‌صورت نمادین انتخاب شده است. به گفته وی فضای کارخانه نمادی از جامعه صنعتی و ماشینی امروز است و نوشابه نیز به‌عنوان محصولی مصرفی، اشاره‌ای به چرخه تولید و مصرف در نظام سرمایه‌داری دارد.

وی درباره هدف نمایش توضیح داد تلاش شده مخاطب پس از خروج از سالن به مفاهیمی مانند سرمایه‌داری، نقش انسان در این چرخه و جایگاه فرد در ساختارهای اقتصادی و اجتماعی فکر کند. جوادزاده گفت: «رسالت یک اثر نمایشی تنها در زمان اجرا تمام نمی‌شود، بلکه باید ذهن مخاطب را پس از پایان نمایش نیز درگیر کند.»

از متن تا اجرا و انتخاب بازیگران

جوادزاده درباره فرایند نوشتن متن و تبدیل آن به اجرا تصریح کرد متن نمایش در طول زمان و پس از بررسی‌ها و تحلیل‌های مختلف شکل گرفت و حدود یک سال درگیر بازنویسی، تمرین و آماده‌سازی بود. به گفته او در روند تمرین‌ها تغییراتی متناسب با فرمت اجرایی اعمال شد و زمان نمایش نسبت به نسخه اولیه کوتاه‌تر شد تا ریتم مناسب‌تری داشته باشد.

وی بیان کرد یکی از مهم‌ترین چالش‌ها تبدیل یک متن تحلیلی به اجرایی قابل‌درک و جذاب برای مخاطب بود و در نهایت تصمیم گرفته شد نمایش در قالب گروتسک اجرا شود تا پیام اثر با زبانی تأثیرگذارتر و چندلایه‌تر منتقل شود.

کارگردان نمایش «کارخانه نوشابه‌سازی کالیکولا» درباره انتخاب بازیگران گفت برای نقش‌های اصلی شناخت قبلی از بازیگران وجود داشت و افرادی انتخاب شدند که از نظر شخصیتی و اجرایی به کاراکترها نزدیک باشند. به گفته او برخی بازیگران سابقه حضور در جشنواره‌های تئاتری را دارند و تعدادی از آن‌ها از بازیگران فعال تئاتر مشهد هستند.

وی ادامه داد برای نقش سهامداران فراخوان جذب بازیگر منتشر شد و بیشتر این نقش‌ها را بازیگران کار اولی اجرا می‌کنند، هرچند چند بازیگر باتجربه‌تر نیز در کنار آن‌ها حضور دارند تا تعادل اجرایی حفظ شود.

طراحی صحنه و بازخورد مخاطبان

جوادزاده درباره طراحی صحنه، لباس و گریم اظهار کرد در طراحی صحنه و لباس فضای یک کارخانه نوشابه‌سازی مدنظر قرار گرفت و از رنگ‌های مشکی، قرمز و سفید استفاده شد. وی گفت این رنگ‌ها هم برگرفته از برندهای نوشابه موجود در بازار و هم دارای بار معنایی هستند؛ رنگ مشکی نماد سیاهی و سلطه، سفید نشانه ظاهری پاکی و قرمز بیانگر خشونت و هیجان است.

وی افزود در طراحی صحنه از فلز استفاده شده که نمادی از جامعه صنعتی و ماشینی امروز است و به فضای سرد و مکانیکی نمایش کمک می‌کند. به گفته او گریم نیز یکی از عناصر مهم و تأثیرگذار نمایش است که در فضای گروتسک و با رویکردی تلفیقی از گروتسک و اکسپرسیونیسم طراحی شده و به اغراق بصری و انتقال مفاهیم انتقادی اثر کمک می‌کند.

این کارگردان تئاتر با اشاره به بازخورد مخاطبان گفت بازخوردها تا امروز مثبت بوده، اما حمایت چندانی از تئاتر در مشهد نمی‌شود. وی اظهار کرد این نمایش با هزینه شخصی و با کمک تهیه‌کنندگی مسعود حکم آبادی و بدون حمایت هیچ ارگانی روی صحنه رفته و با توجه به تعداد بالای بازیگران هزینه‌های تولید بسیار سنگین بوده است.

وی تأکید کرد بسیاری از هنرمندان تئاتر در مشهد با هزینه شخصی و با سختی فراوان آثار خود را اجرا می‌کنند، اما مخاطب تئاتر هنوز وجود دارد و همین مسئله انگیزه ادامه مسیر را حفظ کرده است. جوادزاده اضافه کرد امیدوار است توجه و حمایت بیشتری از تئاتر و هنرمندان صورت بگیرد تا امکان تولید آثار با کیفیت بهتر فراهم شود.