نمایش عروسکی «یک غذای شاهانه»؛ روایت رنج جنگل

به گزارش ایرنا، گاهی یک عروسک بیشتر از صدها کلمه حرف برای گفتن دارد؛ کافی است گرگی را ببینیم که در میان زباله‌های رهاشده در جنگل، برای زنده ماندن به دنبال غذا می‌گردد. گرگی که نه خانه‌ای امن دارد و نه سفره‌ای از خوراک طبیعی؛ سهم او از جنگلی که روزگاری زیستگاهش بوده، پسماندهایی است که انسان بر جای گذاشته است.

این تصویر، روایت اصلی نمایش عروسکی «یک غذای شاهانه» به نویسندگی و کارگردانی مهتاب احتشام است؛ اثری که با زبانی هنرمندانه و فضایی مینیمال، مخاطب را به تماشای رنج طبیعت و حیواناتی می‌برد که قربانی بی‌توجهی انسان شده‌اند.

در این نمایش، جنگل دیگر آن تصویر سرسبز و آرام همیشگی نیست. زباله‌ها در گوشه‌وکنار آن پراکنده شده‌اند و حیوانات برای یافتن غذا به میان پسماندها می‌روند؛ جایی که به جای زندگی، خطر و مرگ در انتظارشان است.

گرگ قصه، نمادی از حیواناتی است که زیستگاهشان را از دست داده‌اند. حیواناتی که برای بقا ناچارند با شرایطی کنار بیایند که انسان برایشان ساخته است. این نمایش تلنگری است به مخاطب تا فراموش نکند طبیعت تنها متعلق به انسان نیست و هر زباله‌ای که در دل جنگل رها می‌شود، می‌تواند تهدیدی برای زندگی موجودات دیگر باشد.

جنگلی که دیگر مامن حیوانات نیست

«یک غذای شاهانه» از طبیعتی سخن می‌گوید که زیر فشار آلودگی و بی‌مهری انسان، آرام‌آرام توان ادامه حیات را از دست می‌دهد. در روایت این اثر، نابودی زیستگاه‌ها تنها به از بین رفتن درختان و زیبایی جنگل محدود نمی‌شود، بلکه چرخه زندگی حیوانات را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.

وقتی محیط زندگی حیوانات آلوده و ناامن می‌شود، امکان تغذیه و زادآوری آنها نیز با مشکل روبه‌رو خواهد شد. نمایش با به تصویر کشیدن گرگی که در زباله‌ها به دنبال غذاست، مخاطب را با پیامدهای رفتارهای نادرست انسانی روبه‌رو می‌کند؛ پیامدی که شاید در زندگی روزمره کمتر به آن توجه شود.

سادگی عروسک‌ها و فضای مینیمال اجرا نیز به انتقال همین پیام کمک می‌کند. در این اثر، قرار نیست پیچیدگی‌های صحنه و جلوه‌های پرزرق‌وبرق، توجه مخاطب را از اصل ماجرا دور کند؛ بلکه عروسک‌ها و روایت آنها، بار اصلی قصه را بر دوش می‌کشند.

قصه‌ای برای کودکان و تلنگری برای بزرگ‌ترها

این نمایش عروسکی که در جشنواره تئاتر کودک و نوجوان خراسان‌شمالی برگزیده شده، با چهار بازیگر بزرگسال و نوجوان و در مدت زمان ۴۵ دقیقه اجرا می‌شود. آماده‌سازی این اثر پنج ماه زمان برده و گروه سنی پیش‌دبستانی تا پایه هفتم دبستان، مخاطبان اصلی آن هستند؛ هرچند استقبال مخاطبان در گروه‌های سنی مختلف نیز از جذابیت موضوع و شیوه روایت آن حکایت دارد.

تئاتر کودک و نوجوان در استان کمتر مورد توجه قرار گرفته است

مهتاب احتشام، نویسنده و کارگردان این اثر، مربی فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مرکز یک بجنورد است و ۲۰ سال سابقه فعالیت فرهنگی دارد. آثار نمایشی او تاکنون به مرحله‌های منطقه‌ای و کشوری راه یافته‌اند.

احتشام با اشاره به اهمیت توجه به حوزه کودک و نوجوان در تئاتر می‌گوید: «هدف از اجرای چنین نمایش‌هایی، دیده شدن بخش کودک و نوجوان در هنر نمایش است»؛ حوزه‌ای که به گفته او در استان کمتر مورد توجه قرار گرفته و نیازمند اجرای آثار بیشتر است.

وی قصه‌گویی را ابزاری برای انتقال مفاهیم تربیتی به کودکان می‌داند و بر ضرورت استفاده از زبان هنر برای آموزش و آگاهی‌بخشی به این گروه سنی تاکید دارد.

«یک غذای شاهانه» اگرچه با عروسک‌هایی ساده و قصه‌ای قابل فهم برای کودکان روایت می‌شود، اما پیام آن تنها برای کوچک‌ترها نیست. این نمایش آینه‌ای در برابر همه ماست؛ آینه‌ای که نشان می‌دهد گاهی بی‌توجهی‌های کوچک انسان، می‌تواند به بهای از دست رفتن خانه و زندگی موجوداتی تمام شود که صدایی برای اعتراض ندارند.

شاید پس از پایان نمایش، تصویر آن گرگ تنها که میان زباله‌ها به دنبال غذا می‌گردد، همچنان در ذهن مخاطب باقی بماند؛ تصویری که یادآوری می‌کند جنگل فقط درخت و منظره نیست، خانه موجوداتی است که حق زندگی دارند.