هفتمین نشست امنیت غذایی به نقشه راه دامپروری نوین اختصاص دارد

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی از اختصاص هفتمین نشست امنیت غذایی و توسعه پایدار زیست‌بوم به تدوین نقشه راه دامپروری نوین بر مدار ظرفیت‌های داخلی و الگوهای موفق جهانی خبر داد و آن را یکی از مهم‌ترین نشست‌های این مجموعه دانست.

دکتر زهرا شیخی در تشریح برنامه‌های کلان جهاددانشگاهی در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی که به گزارش ایسنا منتشر شد، اظهار کرد: «امنیت غذایی یکی از مهم‌ترین اولویت‌های کشور است و تحقق آن در شرایط کنونی، نیازمند بهره‌گیری هدفمند از دانش، فناوری و ظرفیت‌های پژوهشی است.» وی تغییر اقلیم، کاهش میزان بارندگی، محدودیت منابع آب، افت بهره‌وری تولید و تخریب منابع طبیعی را از جمله چالش‌های اثرگذار بر آینده تولید محصولات کشاورزی و پایداری نظام غذایی کشور دانست.

وی افزود جهاددانشگاهی با توجه به ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و فناورانه خود در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی، برنامه‌ریزی‌های کلانی را برای سامان‌دهی و جهت‌دهی فعالیت‌های پژوهشی این حوزه انجام داده است. به گفته وی، کمک به تحقق امنیت غذایی پایدار کشور به‌عنوان هدف کلان فعالیت‌های پژوهشی و فناورانه مورد توجه قرار گرفته و تلاش شده است تمامی ظرفیت‌های موجود در مسیر تحقق این هدف، هم‌افزا و هدایت شوند.

شکل‌گیری هفت شبکه تخصصی پژوهش و فناوری

شیخی با اشاره به شکل‌گیری شبکه پژوهش و فناوری در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی تصریح کرد یکی از اقدامات اساسی، ایجاد شبکه‌ای منسجم با مشارکت ساختارهای پژوهشی مرتبط جهاددانشگاهی در سراسر کشور بوده است. وی گفت: «هدف از این اقدام صرفاً ایجاد ارتباط سازمانی میان واحدها و گروه‌های پژوهشی نیست، بلکه شناسایی، تجمیع و به‌کارگیری ظرفیت‌های علمی، نیروی انسانی متخصص، زیرساخت‌های پژوهشی و توانمندی‌های فناورانه است.»

به گفته وی، این شبکه‌سازی در قالب هفت شبکه تخصصی شامل دام و طیور، آبزی‌پروری، صنایع غذایی، گیاهان دارویی، باغبانی، محیط زیست و منابع طبیعی و کشاورزی هوشمند شکل گرفته است تا از طریق توسعه همکاری‌های بین‌رشته‌ای، تعریف پروژه‌های مشترک و جلوگیری از فعالیت‌های موازی، اثربخشی پژوهش‌ها افزایش یابد.

افزایش بهره‌وری مصرف آب؛ رویکرد محوری پژوهش‌ها

معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی با تأکید بر ضرورت تعیین اولویت‌های مشخص خاطرنشان کرد در کنار هدف کلان کمک به تحقق امنیت غذایی پایدار، افزایش بهره‌وری مصرف آب در بخش کشاورزی به‌عنوان رویکرد محوری پژوهشی مورد توجه قرار گرفته است. وی ادامه داد با توجه به محدودیت منابع آبی کشور، تداوم الگوهای سنتی تولید نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای آینده باشد.

به گفته شیخی، این رویکرد صرفاً به توسعه فناوری‌های نوین آبیاری محدود نمی‌شود، بلکه موضوعاتی نظیر کشاورزی هوشمند، توسعه ارقام متحمل به تنش‌های محیطی، بهبود روش‌های تولید، مدیریت منابع آب و خاک، زیست‌فناوری و افزایش بهره‌وری در زنجیره تولید و فرآوری محصولات کشاورزی را نیز دربرمی‌گیرد. وی افزود تحقق این اهداف مستلزم انجام پژوهش‌های مسئله‌محور و بین‌رشته‌ای و فراهم کردن زمینه انتقال و افزایش ضریب نفوذ فناوری‌های نوین در عرصه تولید است.

وی با اشاره به ضرورت جریان‌سازی علمی بیان کرد حل چالش‌های این حوزه صرفاً از طریق اجرای پروژه‌های پژوهشی امکان‌پذیر نیست، بلکه نیازمند شکل‌گیری گفتمانی مشترک میان پژوهشگران، متخصصان، سیاست‌گذاران، دستگاه‌های اجرایی و فعالان اقتصادی است. وی از طراحی سلسله‌نشست‌های علمی با عنوان امنیت غذایی و توسعه پایدار زیست‌بوم خبر داد و گفت تاکنون شش نشست تخصصی در این چارچوب برگزار شده است.

تدوین نقشه راه دامپروری نوین با ظرفیت داخلی و الگوهای جهانی

شیخی با تشریح اهمیت انتخاب موضوع هفتمین نشست گفت: «دامپروری یکی از ارکان مهم امنیت غذایی کشور و از بخش‌های اثرگذار در تأمین پایدار محصولات پروتئینی، اقتصاد کشاورزی و معیشت بهره‌برداران است.» وی این بخش را مواجه با چالش‌هایی از جمله وابستگی به نهاده‌های وارداتی، محدودیت منابع آب و علوفه، افزایش هزینه‌های تولید، ضرورت اصلاح نژاد و بهبود عملکرد دام و نیاز به توسعه فناوری‌های نوین دانست.

وی ادامه داد: «نه می‌توان بدون توجه به شرایط اقلیمی، اقتصادی و بومی کشور، الگوهای خارجی را به‌صورت کامل مورد استفاده قرار داد و نه می‌توان از دستاوردهای علمی و فناوری جهان در این حوزه چشم‌پوشی کرد.» به گفته وی، ارتقای بهره‌وری تولید، بهبود ژنتیک و اصلاح نژاد دام، کاهش وابستگی به نهاده‌های وارداتی، توسعه فناوری‌های نوین در تغذیه و مدیریت دام، استفاده بهینه از منابع آب و علوفه، هوشمندسازی فرایندهای دامپروری و افزایش تاب‌آوری زنجیره تولید از موضوعاتی هستند که می‌توانند در تدوین این نقشه راه مورد توجه قرار گیرند.

شیخی تأکید کرد: «انتظار ما این است که این نشست فراتر از یک گردهمایی تخصصی، زمینه‌ساز شکل‌گیری نگاهی مشترک نسبت به آینده دامپروری کشور باشد.» وی افزود جهاددانشگاهی با اتکا به ظرفیت شبکه تخصصی دام و طیور می‌تواند در شناسایی نیازهای فناورانه، انجام مطالعات تخصصی، بررسی و بومی‌سازی الگوهای موفق جهانی و تعریف پروژه‌های کاربردی نقش‌آفرینی کند، هرچند تحقق این هدف نیازمند مشارکت دستگاه‌های اجرایی، مراکز علمی، متخصصان و فعالان صنعت دامپروری است.

وی در پایان گفت تلاش بر این است که شبکه‌های تخصصی جهاددانشگاهی به شبکه‌هایی مسئله‌محور و نتیجه‌گرا تبدیل شوند که بتوانند در حل چالش‌های واقعی بخش کشاورزی و منابع طبیعی نقش‌آفرینی کنند و با هم‌افزایی ظرفیت‌های داخلی زمینه افزایش بهره‌وری منابع و کمک به تحقق امنیت غذایی پایدار کشور فراهم شود.