نخستوزیر عراق به لبنان سفر میکند؛ بررسی مسیرهای نفتی فراتر از هرمز
نخستوزیر عراق علی الزیدی برای دیدار با مقامهای ارشد لبنان به بیروت سفر میکند؛ محور گفتوگوها تقویت تجارت دوجانبه و بررسی طرح خط لوله کرکوک-بانیاس-طرابلس به عنوان مسیر جایگزین صادرات نفت است.

سفر به بیروت و دستور کار گفتوگوها
به گزارش تبریز فوری به نقل از الجزیره، نخستوزیر عراق علی الزیدی در جدیدترین سفر منطقهای خود برای تقویت همکاری اقتصادی در پی پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، به لبنان سفر میکند. او در بیروت با جوزف عون، رئیسجمهور؛ نواف سلام، نخستوزیر؛ و نبیه بری، رئیس مجلس لبنان دیدار خواهد کرد.
محور اصلی گفتوگوهای چهارشنبه، تقویت تجارت دوجانبه، توافقهای معافیت گمرکی و هماهنگی در زمینه امنیت و مقابله با قاچاق مواد مخدر است. همچنین تنوعبخشی به مسیرهای صادرات نفت از طریق خط لولهای که کرکوک در عراق را از طریق بندر مدیترانهای بانیاس در سوریه به طرابلس در شمال لبنان متصل میکند، بررسی خواهد شد. این طرح با هدف دور زدن احتمالی تنگه هرمز، آبراه کلیدی انرژی که از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه به شدت دچار اختلال شده، مطرح است.
ولید مروش، استاد اقتصاد در دانشگاه آمریکایی بیروت، گفت: «پس از جنگ ایران و ماجرای هرمز و صادرات در خلیج فارس، عراق به دنبال مسیرهای جایگزین برای تنوع بخشیدن به مسیرهای صادراتی خود است.»
تأثیر جنگ بر صادرات نفت عراق
صادرات نفت خام عراق پس از آغاز جنگ ایران و بسته شدن عملاً تنگه هرمز، آبراهی که در دوران صلح یکپنجم انرژی جهان از آن عبور میکند، به شدت آسیب دید. وزارت نفت عراق ماه گذشته اعلام کرد صادرات نفت خام به حدود ۲.۷ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که نسبت به حدود ۲۰۰ هزار بشکه در روز در ماه مه افزایش داشته است. پیش از جنگ، عراق حدود ۳.۵ میلیون بشکه در روز صادر میکرد. این افزایش با ازسرگیری پمپاژ نفت این هفته از طریق خط لوله عراق-ترکیه با ظرفیت اولیه ۱۲۰ هزار بشکه در روز تقویت شده است.
با این حال، عراق به دنبال جایگزینهایی برای صادرات نفت خام خود بوده است؛ عمدتاً از طریق سوریه، که پیش از این به دلیل تحریمهای بینالمللی علیه بشار اسد، حاکم دیرپای آن کشور، دشوار بود. اسد در اواخر ۲۰۲۴ سرنگون شد.
تامر بدوی، پژوهشگر وابسته به مؤسسه سلطنتی خدمات متحد، گفت سفر الزیدی به لبنان احتمالاً از تلاشهای تام باراک، فرستاده آمریکا، برای تنوعبخشی به مسیرهای صادرات نفت عراق در منطقه، بهویژه از طریق ترکیه، عربستان سعودی، سوریه و لبنان، تأثیر گرفته است. او افزود: «هدف کلان، توسعه کریدورهای صادراتی جایگزینی است که زیرساخت نفتی عراق را به شبکههای منطقهای متصل کند.»
طرابلس و زیرساختهای نفتی قدیمی
یکی از گزینههای احتمالی، طرابلس در شمال لبنان است. این شهر فقیر به دلیل خط لوله قدیمی و غیرفعال کرکوک و پالایشگاه محلی که در سال ۱۹۴۰ روزانه ۲۱ هزار بشکه نفت خام از عراق تصفیه میکرد، به گزینهای تبدیل شده است. این پالایشگاه در سال ۱۹۹۲، اندکی پس از پایان جنگ ۱۵ ساله داخلی لبنان در سال ۱۹۹۰، تعطیل شد.
افراد فعال در صنعت میگویند زیرساخت نفتی طرابلس دارای سه خط قدیمی با ظرفیت اوج تاریخی ۹۰۰ هزار بشکه در روز است. این زیرساخت نیاز به تعمیر و نوسازی دارد. گزارش امسال مؤسسه مالی باسیل فلیهان، نهاد خودمختار تحت نظارت وزارت دارایی لبنان، اعلام کرد «زیرساخت ترمینال همچنان گنجینهای از ظرفیت نهفته است» و در سناریوی جریان متوسط ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار بشکه در روز، میتواند برای لبنان درآمد سالانهای در حدود ۸۰ تا ۲۷۵ میلیون دلار به همراه داشته باشد.
این درآمدها میتواند برای اقتصاد لبنان که از سال ۲۰۱۹ با بحران پیچیده اقتصادی و بانکی روبهروست، مفید باشد؛ بحرانی که در آن ارزش پول ملی بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته و اکثریت جمعیت در فقر زندگی میکنند.
فرصت برای لبنان و سوریه
سفر الزیدی به بیروت چند هفته پس از دیدار او با احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، در دمشق انجام میشود. در آن سفر، دو کشور توافقنامه همکاری برای بازسازی خط لوله کرکوک به بانیاس امضا کردند؛ پروژهای که توسط شرکت انرژی آمریکایی شورون اجرا خواهد شد. وزارت خارجه آمریکا در آن زمان در بیانیهای اعلام کرد: «پس از بازسازی، این پروژه پیشگام ظرفیت انتقال اولیه ۲ میلیون بشکه در روز نفت خام را خواهد داشت.»
کارشناسان گفتهاند دیدار چهارشنبه فرصت بزرگی برای لبنان است تا جایگاه خود را در یک توافق سهجانبه احتمالی با سوریه و عراق تضمین کند، اما هشدار دادهاند اگر مقامهای لبنانی اقدام نکنند، این کشور ممکن است کنار گذاشته شود. مروش گفت: «لبنان میتواند بهرهمند شود، اما اگر لبنان جایگاهی در میز مذاکرات نداشته باشد، [ممکن است کنار گذاشته شود] چون عراق از پیش میتواند از طریق سوریه به دریا دسترسی داشته باشد.»
پیش از رسیدن به طرابلس، نفت خام عراق باید از حدود ۲۵۰ کیلومتر (۱۵۵ مایل) خاک سوریه عبور کند. سوریه نیز بنادری در طرطوس و لاذقیه و بندر کوچکتری در بانیاس دارد. به گفته مؤسسه فلیهان، سوریه برای مدیریت حدود ۳۵۰ تا ۵۰۰ هزار بشکه در روز، بین پالایشگاههای بانیاس و حمص، آماده است؛ «مجرای مستقیم مدیترانهای که هم کانال سوئز و هم تنگه هرمز را دور میزند.»
جریان نفت خام از سوریه همچنین برای این کشور مفید خواهد بود؛ جایی که تولید داخلی نفت در حال حاضر ناکافی است و هزینههای انرژی اعتراضاتی را برانگیخته است. مقامهای سوری همچنین درباره حملات به پالایشگاه حمص هشدار دادهاند.
کارشناسان معتقدند شامل کردن لبنان در این توافق میتواند برای همه طرفها مفید باشد. اسکلههای آبعمیق طرابلس امکان پذیرش کشتیهای بزرگتر را فراهم میکند و هزینه حمل هر بشکه نفت خام عراق را کاهش میدهد و نفت را در بازارهای اروپا و آمریکای شمالی رقابتی میکند. گزارش فلیهان همچنین میافزاید ساحل طرابلس «به طور طبیعی در برابر بادهای شدید جنوبی و امواج سنگین محافظت شده است»، برخلاف بانیاس در سوریه.
این گزارش میافزاید: «این موضوع بندر را در تمام طول سال قابل استفاده میسازد، حتی در طوفانهای شدید زمستانی مدیترانه که اغلب عملیات بارگیری فراساحلی در بانیاس را مجبور به تعطیلی میکنند.»
منبع: www.aljazeera.com

افسر آمریکایی به ظن جاسوسی برای روسیه به کنترل نظامی آمریکا منتقل شد




