جامساز: ممنوعیت چاپ اسکناس و مدیریت نقدینگی شرط مهار تورم

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، محمود جامساز در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اینکه کنترل نقدینگی یکی از الزامات مهار تورم است، اظهار کرد: «اینکه رئیس‌کل بانک مرکزی روی موضوع نقدینگی دست گذاشته، به‌درستی این کار را انجام داده؛ چراکه نقدینگی باید کنترل شود؛ اما مسئله این است که این هدف با چه ابزارهایی قرار است، محقق شود.»

وی با بیان اینکه برای کنترل تورم از طریق کاهش نقدینگی باید ابزارهای متناسب با این هدف وجود داشته باشد، افزود عقلانیت عملی به معنای تناسب میان ابزار و اهداف است و در شرایط فعلی این ابزارها برای کاهش رشد نقدینگی فراهم نیست.

کنترل نقدینگی نیازمند ابزار متناسب است

این اقتصاددان با اشاره به کسری بودجه دولت و وضعیت نامناسب تولید گفت رشد اقتصادی با احتساب نفت و بدون احتساب نفت، منفی بوده که نشان می‌دهد حوزه‌های مختلف تولید آسیب دیده‌اند و ظرفیت اقتصادی کشور کوچک‌تر شده است. به گفته وی، از یک طرف محدودیت در صادرات و واردات و تنگناهای ناشی از تحریم‌ها وجود دارد و از طرف دیگر هزینه‌های امنیتی، دفاعی و نظامی منابع مالی قابل‌توجهی را به خود اختصاص می‌دهند و دولت برای تامین هزینه‌های خود به منابع مالی نیاز دارد.

دولت نمی‌تواند مالیات پیش‌بینی‌شده را وصول کند

جامساز با اشاره به محدودیت در تامین درآمدهای مالیاتی اظهار کرد دولت نمی‌تواند تمام مالیاتی را که در بودجه پیش‌بینی شده، دریافت کند؛ زیرا بسیاری از واحدهای تولیدی زیر ظرفیت فعالیت می‌کنند. وی افزود برخی از این واحدها در سال گذشته حتی در طول هفته فقط سه روز فعالیت داشتند و کاهش تولید بر درآمد و توان مالیاتی آن‌ها اثر گذاشته است.

وی با اشاره به افزایش هزینه خدمات دولتی به‌عنوان یکی از راه‌های جبران کمبود منابع گفت دولت تا جایی که می‌تواند از مسیرهای مختلف برای تامین کسری بودجه اقدام می‌کند. به گفته وی، افزایش قیمت بنزین آشکار است، اما به‌تدریج و به‌صورت نامحسوس هزینه بسیاری از خدمات دولتی همچون هزینه برق، گاز، آب، تلفن، پست و سایر خدمات دولتی افزایش پیدا کرده است.

ممنوعیت چاپ اسکناس و مدیریت نقدینگی، مهم‌ترین راه مهار تورم

این اقتصاددان با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری تورم در ایران، کسری بودجه و شیوه تامین آن است، اظهار کرد بخشی از تورم ناشی از فشار هزینه، تورم وارداتی، کشش تقاضا، کاهش بهره‌وری، عدم تعادل میان عرضه و تقاضای کل و هدایت نشدن نقدینگی به سمت تولید، افزایش مخارج دولت، انتظارات تورمی و وابستگی به نفت است، اما یکی از مهم‌ترین عوامل تورم، کسری بودجه و نحوه تامین آن است که عمدتا از طریق چاپ اسکناس صورت می‌گیرد.

وی افزود چاپ اسکناس در چرخه پولی کشور و از طریق ضریب تکاثری می‌تواند چند برابر شود و به افزایش نقدینگی منجر شود و بنابراین یکی از مهم‌ترین راه‌های مهار تورم، اصلاح ساختار بودجه، ممنوعیت چاپ اسکناس و مدیریت نقدینگی است.

جامساز با بیان اینکه دولت در شرایط فعلی به منابع مالی نیاز دارد، گفت وقتی دولت با کسری منابع مواجه است و نمی‌تواند درآمدهای مالیاتی مورد انتظار را وصول کند و به سبب تحریم‌ها و محاصره دریایی در تنگنای شدید ارزی قرار گرفته است، در نهایت ممکن است ناچار شود به چاپ اسکناس روی بیاورد که به افزایش نقدینگی منجر می‌شود و کنترل آن را دشوارتر می‌کند.

وی یکی دیگر از مشکلات ساختاری بودجه را سهم‌خواهی برخی نهادهای فرادولتی دانست و گفت در بودجه، نهادهای غیردولتی یا فرادولتی وجود دارند که سهم قابل‌توجهی از منابع را دریافت می‌کنند، اما در شرایط بحران کمبود مالی حاضر نیستند حتی یک ریال از بودجه تصویب‌شده خود صرف‌نظر کنند. به گفته وی، برای تامین هزینه‌های جاری، از بودجه بخش‌هایی مانند آموزش و حوزه‌هایی که باید صرف رفاه و معیشت مردم شوند، کاسته می‌شود و حتی یارانه‌ها نیز کاهش پیدا می‌کنند.

مبارزه با فساد و شفافیت مالی از الزامات مهار تورم است

جامساز در ادامه، مبارزه با فساد اقتصادی و اختلاس را نیز از راه‌های مهار تورم دانست و گفت: «تراکنش‌های مالی باید شفاف باشند و نبود شفافیت در تراکنش‌های مالی یکی از عوامل رشد تورم است.»

وی با انتقاد از ضعف سازوکارهای نظارتی اظهار کرد سازمان بازرسی کل کشور و دیوان محاسبات از بازوهای نظارتی هستند، اما نظارت به شکل موثر انجام نمی‌شود و گزارش‌های بودجه و تفریغ بودجه ارائه نمی‌شوند یا کامل نیستند و حتی در مواردی که تخلفاتی گزارش می‌شود، پیگیری لازم صورت نمی‌گیرد.

این اقتصاددان با اشاره به گزارش ۲۰۰۰ تخلف بودجه‌ای در زمان دولت احمدی‌نژاد، مدعی شد که هیچ‌یک از این تخلفات پیگیری نشدند و افزود وقتی نظارت موثری وجود نداشته باشد، زمینه برای فساد، تقلب و اختلاس فراهم می‌شود و طراحی سازوکارهای نظارتی کارآمد ضروری است.