مسجدالنبی باهنر اهواز؛ الگوی خدمت محله‌محور به مردم

به گزارش ایرنا، مساجد همواره در توسعه محله‌ای، اجرای برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی، سازمان‌دهی مشارکت مردمی و مدیریت بحران کارنامه‌ای درخشان داشته‌اند و دولت چهاردهم نیز برنامه‌های متعددی برای تبدیل این ظرفیت به یک سیاست عمومی منسجم در دستور کار قرار داده است.

اکنون مساجد توانسته‌اند از یک نهاد منفرد به یک کانون شبکه‌ای محله‌محور تبدیل شوند و پیوند میان دولت، گروه‌های جهادی و مردم روان‌تر و اثرگذارتر شده است.

نقش محوری مساجد در محلات کم‌برخوردار

در محلات کم‌برخوردار اهواز، مسجد به‌عنوان نزدیک‌ترین نهاد به زندگی روزمره مردم به شمار می‌رود؛ کانون‌های فرهنگی مساجد در بسیاری از این محلات، پایگاه‌های آموزشی، کلاس‌های تقویتی، کارگاه‌های مهارت‌آموزی، خدمات مشاوره و کمک‌های معیشتی را با هزینه پایین و اعتماد بالای اهالی ساماندهی می‌کنند.

آنچه این فعالیت‌ها را از اقدام‌های موردی جدا می‌کند، ماهیت شبکه‌ای آن‌هاست. مساجد با پیوند دادن خیران محلی، شورایاری‌ها، پایگاه‌های بسیج و گروه‌های جهادی، ظرفیتی برای شناسایی و رفع تدریجی کمبودهای محله ایجاد می‌کنند.

تجربه محلاتی همچون حصیرآباد، کوی مندلی (سیاحی) و مناطق حاشیه‌ای شهر نشان می‌دهد که وقتی مسجد محور هماهنگی شود، پروژه‌های کوچک عمرانی مانند بهسازی معابر، روشنایی و فضای سبز با مشارکت نقدی و نیروی انسانی اهالی سریع‌تر به نتیجه می‌رسد. این مسیر، الگویی محله‌محور از توسعه درون‌زا است که به جای انتظار برای بودجه‌های بزرگ، بر سرمایه اجتماعی موجود تکیه دارد.

احیای کارکردهای فرهنگی و عمرانی مسجدالنبی باهنر

امام جماعت مسجدالنبی (ص) منطقه باهنر اهواز روز شنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به اینکه وظیفه ذاتی مساجد بیش از هر چیز پرداختن به امور فرهنگی و معنوی است، اظهار کرد: «اقامه نماز جماعت در سه وقت شرعی، به‌ویژه اهتمام ویژه به برپایی نماز جماعت صبح، از ارکان ثابت این پایگاه دینی است.»

حجت‌الاسلام ولی محمدی افزود در روزهای پنجشنبه و جمعه هر هفته نیز پس از اقامه نماز جماعت صبح، برنامه‌ای با عنوان صبحانه معنوی و جسمانی برگزار می‌شود که در آن از نمازگزاران پذیرایی می‌گردد.

وی به برگزاری مراسم فاخر در مناسبت‌های مذهبی اشاره کرد و گفت: «ویژه‌برنامه‌های ایام فاطمیه (س) در این مسجد با حضور بهترین سخنرانان و مداحان برجسته کشوری همچون فخری، کویتی‌پور، آهنگران و مداحان مطرح بوشهری و با حضور پرشور جوانان برگزار شد که در سطح استان کم‌نظیر است.»

وی تصریح کرد: «همچنین در عید سعید غدیر خم، طرح پخت و توزیع ۲۰ هزار پرس غذای گرم به عنوان یکی از برنامه‌های مهم فرهنگی و اجتماعی در این منطقه است.»

امام جماعت مسجدالنبی (ص) باهنر اهواز به فعالیت چشمگیر «زینبیه» وابسته به مسجدالنبی باهنر اشاره کرد و گفت: «این مجموعه یکی از فعال‌ترین مجموعه‌های بانوان در سطح استان خوزستان به شمار می‌رود.»

وی در ادامه به پروژه‌های عمرانی اجرا شده در محدوده مسجد اشاره کرد و گفت: ساخت منزل روحانی، منزل خادم، احداث گلدسته و گنبد، بهسازی و آسفالت محوطه به مساحت بیش از پنج هزار متر مربع، تامین تجهیزات سرمایشی و گرمایشی و احداث کانون فرهنگی و پایگاه‌های مقاومت بسیج برادران و خواهران از جمله اقدامات انجام‌شده است.

حجت‌الاسلام محمدی با اشاره به احداث آشپزخانه مجهز این مسجد با ظرفیت پخت بیش از ۱۰ هزار پرس غذا در روز، آن را زیرساختی راهبردی برای روزهای بحران و مناسبت‌های بزرگ خواند.

حضور پیشتاز در بحران‌ها و حمایت از نیازمندان

وی با یادآوری روزهای سخت بحران در استان خوزستان تصریح کرد: «در جریان سیلاب خوزستان، این مسجد یکی از ۲ پایگاه نمونه استان بود که با استقرار موکب‌های خدمت‌رسانی و نیروی فراجا در دل مسجد، روزانه ۱۳ هزار پرس صبحانه، نهار و شام پخت و توسط جوانان جهادی و بسیجی در مناطق سیل‌زده از جمله کارون، اسماعیلیه، حمیدیه و عیدانه توزیع شد که این روند به مدت ۴۵ روز ادامه داشت.»

امام جماعت مسجدالنبی (ص) باهنر اهواز افزود: «در دوران بحران کرونا نیز با رعایت پروتکل‌ها، فضای مسجد به غرفه‌های خدمات‌رسانی تبدیل شد و در همین مکان بیش از ۱۴ هزار و ۶۰۰ مورد تزریقات و خدمات بهداشتی به ویژه برای افراد بی‌بضاعت ارائه شد؛ در حالی که نمازهای جماعت در حیاط مسجد برپا بود.»

وی با اشاره به فعالیت‌های مرکز نیکوکاری مسجدالنبی (ص) باهنر که به گفته مسئولان کمیته امداد امام خمینی (ره) یکی از مراکز نمونه استان خوزستان است، بیان کرد: این مرکز تاکنون چندین بار از سوی مسئولان استانی و کشوری مورد قدردانی قرار گرفته و اکنون ۵۰۰ خانوار را تحت پوشش دارد.

حجت‌الاسلام محمدی درباره خدمات حمایتی این مرکز گفت: تاکنون بیش از ۱۳۰ سری جهیزیه به نوعروسان اهدا شده و حدود ۷۲ باب منزل مسکونی نیز برای نیازمندان احداث یا تعمیر شده است.

وی خاطر نشان کرد: همچنین از جمله اقدامات شاخص در مناطق محروم، ساخت مسکن برای جوانان نیازمند و پیگیری امور ازدواج و اشتغال آنان بوده است.

امام جماعت مسجدالنبی (ص) باهنر اهواز توزیع ماهانه بسته‌های معیشتی و غذای گرم در ماه مبارک رمضان و مناسبت‌های مختلف، توزیع بیش از ۲۵۰ تا ۳۰۰ قلم کالای اساسی میان نیازمندان و تدارک و ارسال اقلام معیشتی و حمایتی را از جمله اقداماتی دانست که تاکنون توسط این مسجد اجرا شده است.

مسجد؛ پایگاه تصمیم‌گیری اجتماعی و طرح‌های محله‌محور

مساجد در صدر اسلام همواره پایگاه اصلی تصمیم‌گیری‌های اجتماعی، فرهنگی و محل رتق و فتق امور مردم بوده‌اند؛ کارکردی که امروز نیز در بسیاری از مساجد پویا و انقلابی کشور با محوریت امام جماعت و جوانان مؤمن جاری است.

«مسجدالنبی (ص) کوی باهنر اهواز» یکی از همین پایگاه‌های فعال در سطح استان خوزستان است که توانسته با اجرای طرح‌های محله‌محور، خدمات گسترده فرهنگی، عمرانی، معیشتی و امدادی، به الگویی موفق در حوزه مسجدترازی اسلامی تبدیل شود.

برگزاری مراسم مذهبی، هیات‌های عزاداری، جشن‌های ملی و مذهبی، دوره‌های قرآنی و حلقه‌های گفت‌وگو، فضایی برای هماندیشی نسل‌ها فراهم می‌کند که جایگزین آن کمتر در نهادهای رسمی وجود دارد؛ در بُعد سیاسی و اجتماعی نیز مسجد نقش سکوی ارتباط دوسویه میان مردم و نظام تصمیم‌گیری را ایفا می‌کند.

همچنین اطلاع‌رسانی درباره انتخابات، تبیین مسائل عمومی، ثبت‌نام و هدایت کمک‌های مردمی در بحران‌ها و میدان‌داری در مناسبت‌های ملی، از جمله کارکردهایی است که حضور مردم را در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی شکل می‌دهد.

در تیرماه سال جاری نیز مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از اجرای طرح «پیشرفت محله‌محور» با مشارکت ۱۰ هزار مسجد خبر داده و اعلام کرده بود که این اقدام با عنوان «طرح محراب» اجرا می‌شود و مساجد را به کانون‌های اصلی پیشرفت در محلات شهری و روستایی تبدیل می‌کند.

در ۱۷ آبان ماه سال جاری نیز رئیس‌جمهور در بازدید میدانی از اجرای طرح حکمرانی محله‌محور و مسجدمحور در یکی از مساجد جنوب تهران نیز با اشاره به ظرفیت بالای مساجد در حکمرانی محله‌ای، تاکید کرده بود که وجود ۸۰ هزار مسجد در کشور یک ظرفیت بسیار ارزشمند برای کمک به حل مشکلات جامعه با مشارکت خود مردم و همراهی بسیج است.

رئیس مرکز توسعه کارآفرینی، اشتغال و توانمندسازی سازمان بهزیستی کشور نیز پیش از این با اشاره به گسترش کانون‌های طرح سلام (سلامت محله محور) در کشور اعلام کرده بود که بر اساس آخرین آمار و با توجه به استقبال و همکاری‌های بین‌بخشی، اکنون تعداد ۲ هزار و ۸۶۰ کانون طرح سلام در سطح کشور فعال است.

مدیرکل بهزیستی استان خوزستان نیز با اشاره به تغییرات ساختاری خانواده‌ها و لزوم گذار از روش‌های سنتی به رویکردهای اجتماع‌محور، از انتخاب ۱۹۱ محله در استان به‌عنوان کانون‌های هدف طرح «سلامت اجتماعی محله‌محور» (سلام) خبر داده بود و اعلام کرده بود که با هدف کاهش و مهار آسیب‌های اجتماعی، ۲۰۰ تسهیل‌گر بومی آموزش‌دیده به همراه بیش از ۲۵ هزار داوطلب مردمی در اجرای این کلان‌پروژه مشارکت دارند.