استاندار مرکزی: هیچ محله‌ای نباید از مدیریت محله‌محور خارج بماند

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، مهدی زندیه‌وکیلی یکشنبه ۲۴ آبان‌ماه در جلسه شورای اجتماعی استان مرکزی که در شهرستان ساوه برگزار شد، به گزارش ایسنا، با اشاره به انتخاب استان مرکزی و شهرستان ساوه به‌عنوان پایلوت اجرای طرح مدیریت محله‌محور اظهار کرد: اگرچه استان مرکزی در مقایسه با سایر استان‌ها در اجرای مقدمات این طرح وضعیت مطلوبی دارد، اما نباید به این جایگاه بسنده کنیم؛ چراکه از نظر ماهوی و عملیاتی هنوز فاصله زیادی با اهداف مورد انتظار وجود دارد.

وی با بیان اینکه مدیریت محله‌محور از مطالبات جدی رئیس‌جمهور و از رویکردهای مورد تأکید رهبر شهید بوده است، افزود: این طرح به‌ویژه در شرایط کنونی و محدودیت منابع دولتی می‌تواند راهگشای بسیاری از مسائل اجتماعی باشد؛ زیرا قرار نیست دولت به‌تنهایی همه نیازهای جامعه را تأمین کند، بلکه باید مردم را به میدان حل مسائل بیاورد و ظرفیت‌های آنان را سازماندهی کند.

زندیه‌وکیلی ادامه داد: اقدامات انجام‌شده در ساوه و تلاش مدیران و کارشناسان شهرستان موجب شد این منطقه به‌عنوان پایلوت استانی انتخاب شود و پس از آن نیز استان مرکزی در جایگاه پایلوت کشوری قرار گیرد. این موفقیت، مسئولیت ما را برای اجرای دقیق و اثربخش طرح سنگین‌تر کرده است.

سامانه تنها بخش مقدماتی کار است

وی با تأکید بر ضرورت تکمیل سامانه مدیریت محله‌محور تصریح کرد: «سامانه و اطلاعات ثبت‌شده، تنها بخش مقدماتی کار است و نباید تصور کنیم با شناسایی محلات، تعیین محدوده‌ها و صدور احکام اعضای شوراها، مأموریت ما به پایان رسیده است. اکنون باید این ساختار به حرکت درآید و شوراهای پیشرفت محلات وارد میدان عمل شوند.»

استاندار مرکزی با تأکید بر اینکه هیچ محله‌ای نباید از شمول این طرح خارج بماند، خواستار تعیین تکلیف وضعیت تشکیل شوراهای پیشرفت محلات در تمامی شهرستان‌ها شد و گفت: باید اطمینان حاصل کنیم که همه محلات شناسایی شده، محدوده مشخص دارند و شورای پیشرفت محله برای آن‌ها تشکیل شده است. هدف این نیست که تنها تعدادی محله منتخب فعالیت کنند، بلکه باید همه محلات شهرها و روستاها در این فرایند مشارکت داشته باشند.

خدمات دستگاه‌ها باید با نیاز محله هماهنگ شود

وی با بیان اینکه فعالیت‌های پیشین دستگاه‌ها در محلات نباید متوقف شود، بلکه باید در چارچوب مدیریت محله‌محور هماهنگ شود، افزود: خدمات کمیته امداد، بهزیستی، شهرداری‌ها، مراکز بهداشتی، مساجد و سایر دستگاه‌ها باید با نیازهای هر محله انطباق پیدا کند و از طریق ارتباط با شورای همان محله ساماندهی شود تا خدمات به‌صورت هدفمند به دست گروه‌های نیازمند برسد.

زندیه‌وکیلی با تأکید بر اینکه محور اصلی این طرح انسان‌ها هستند، نه صرفاً پروژه‌ها و اقدامات اداری، اظهار کرد: «ما به دنبال ایجاد شبکه‌ای ارتباطی میان مردم هر محله هستیم؛ افرادی که دغدغه‌مند، داوطلب و پیشگام هستند باید شناسایی شوند و مسئولیت پیگیری مسائل محله به آن‌ها سپرده شود.»

وی ادامه داد: قرار نیست همه مشکلات مردم را دستگاه‌های دولتی به‌تنهایی حل کنند. نقش ما این است که ظرفیت‌ها، امکانات و اختیارات دستگاه‌های اجرایی را در اختیار این شبکه مردمی قرار دهیم و مسیر مشارکت مردم را تسهیل کنیم.

استاندار مرکزی با اشاره به امکان استفاده از ظرفیت شوراهای پیشرفت محلات برای بهبود وضعیت معیشتی مردم گفت: برای مثال، می‌توان با همکاری تولیدکنندگان، اتحادیه‌ها و توزیع‌کنندگان عمده، کالاهای اساسی را با قیمت مناسب در اختیار کسبه خوش‌نام محلات قرار داد تا مردم آسان‌تر به اقلام مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنند.

وی افزود: حتی اگر امکان ایجاد بازارچه در همه محلات وجود نداشته باشد، شوراهای محلات می‌توانند کسبه معتمد و فعال هر منطقه را معرفی کنند تا با پشتیبانی دستگاه‌های مسئول، بخشی از مشکلات معیشتی مردم کاهش یابد.

زندیه‌وکیلی با یادآوری تجربه شوراهای محلی در سال‌های نخست انقلاب اسلامی بیان کرد: در گذشته مردم برای رفع نیازهای محله خود پیشقدم می‌شدند؛ برای نمونه، زمانی که تأمین سوخت با مشکل مواجه بود، اعضای شورای محله با تهیه زغال، نیاز خانواده‌ها را برطرف می‌کردند. امروز نیز باید همان روحیه مسئولیت‌پذیری و مشارکت اجتماعی را با سازوکارهای متناسب با شرایط روز احیا کنیم.

وی با تأکید بر ضرورت به‌رسمیت شناختن واقعی شوراهای پیشرفت محلات گفت: «به‌رسمیت شناختن این شوراها صرفاً با صدور حکم، نصب تابلو یا اختصاص نشان و عنوان محقق نمی‌شود؛ بلکه باید در برنامه‌ریزی‌ها از آن‌ها دعوت کنیم، نظرشان را بشنویم و بخشی از اقدامات اجرایی را با مشارکت و مسئولیت‌پذیری آن‌ها پیش ببریم.»

استاندار مرکزی افزود: افرادی که برای عضویت در این شوراها انتخاب می‌شوند، لزوماً نباید دارای جایگاه اقتصادی، تحصیلات یا موقعیت اجتماعی خاصی باشند؛ مهم‌ترین شاخص، انگیزه، دلسوزی و آمادگی برای وقت گذاشتن و پیگیری مشکلات مردم است. ممکن است فردی با امکانات و تحصیلات محدود، اما با انگیزه‌ای بالا، نقش مؤثرتری در حل مسائل محله ایفا کند.

وی با تأکید بر ضرورت اصلاح ترکیب شوراها در صورت غیرفعال بودن برخی اعضا اظهار کرد: فرمانداران و مسئولان شهرستانی باید افراد فعال و دغدغه‌مند را شناسایی کنند و در صورت مشاهده کم‌کاری یا نبود انگیزه در اعضای فعلی، برای جایگزینی آن‌ها اقدام کنند.

زندیه‌وکیلی با اشاره به اهمیت مشارکت نسل جوان در این طرح گفت: نباید دامنه مشارکت را به گروه خاصی محدود کنیم؛ جوانان، دختران، پسران، دانش‌آموزان و سایر اقشار باید در فعالیت‌های محله حضور داشته باشند. حتی تشکیل یک تیم ورزشی، گروه تئاتر محلی یا برگزاری رقابت‌های فرهنگی و هنری می‌تواند زمینه ارتباط بیشتر مردم، به‌ویژه نسل جوان، با جامعه و محیط زندگی‌شان را فراهم کند.

وی خاطرنشان کرد: شهرداری‌ها ظرفیت‌های ارزشمندی در حوزه‌های فرهنگی، ورزشی و اجتماعی دارند و می‌توانند با هدایت این امکانات در مسیر مدیریت محله‌محور، زمینه حضور و مشارکت گسترده‌تر مردم را فراهم کنند.

استاندار مرکزی با اشاره به اهمیت شکل‌گیری ارتباطات اجتماعی در محلات گفت: یکی از دستاوردهای مهم این طرح، ایجاد شبکه‌ای از افراد آشنا و همراه در هر محله است که در زمان بروز مشکلات بتوانند سریع‌تر به کمک یکدیگر بشتابند. وی افزود: در حوادث و شرایط بحرانی، گاهی همسایگان پیش از رسیدن نیروهای امدادی به کمک آسیب‌دیدگان می‌شتابند؛ بنابراین تقویت ارتباطات محلی علاوه بر حل مسائل روزمره، در ارتقای آمادگی اجتماعی و افزایش توان امدادرسانی نیز مؤثر است.

وی با تأکید بر ضرورت همکاری همه ارکان استان از جمله نیروهای نظامی و انتظامی، نمایندگان مجلس، شوراهای اسلامی، بسیج و دستگاه‌های اجرایی بیان کرد: باید از ظرفیت همه این مجموعه‌ها برای تقویت شوراهای محلات استفاده کنیم و در اجرای برنامه‌ها، اعضای این شوراها را به‌عنوان شرکای واقعی مدیریت استان و شهرستان به رسمیت بشناسیم.

وی با بیان اینکه استان مرکزی باید از فرصت پایلوت بودن برای ارائه یک الگوی اجرایی موفق استفاده کند، گفت: «در این مسیر نباید منتظر ابلاغ دستورالعمل برای تک‌تک اقدامات بمانیم. ما در بسیاری از حوزه‌ها با ابتکار و خلاقیت پیش رفته‌ایم و اکنون نیز باید با استفاده از تجربه‌های موفق شهرداری‌ها، بسیج و سایر مجموعه‌ها، الگوی عملیاتی متناسب با شرایط هر محله را طراحی کنیم.»

استاندار مرکزی همچنین بر ضرورت ثبت و مستندسازی اقدامات در سامانه تأکید کرد و افزود: هیچ فعالیت کیفی تا زمانی که قابلیت سنجش و ارزیابی پیدا نکند، به‌درستی قابل اندازه‌گیری نیست. ثبت تعداد جلسات، اقدامات و نتایج فعالیت شوراهای محلات به ما کمک می‌کند میزان پیشرفت طرح را ارزیابی کنیم؛ البته هدف صرفاً افزایش آمار جلسات نیست، بلکه ایجاد ارتباط میان مردم و فراهم کردن زمینه همفکری و حل مسائل مشترک است.

زندیه‌وکیلی تأکید کرد: امروز استان مرکزی به‌واسطه انتخاب به‌عنوان پایلوت کشوری، مسئولیت مهمی بر عهده دارد و باید با جدیت از این فرصت صیانت کند. اگر این طرح به‌درستی اجرا شود، می‌تواند به الگویی برای سراسر کشور تبدیل شود؛ بنابراین انتظار دارم فرمانداران از مرحله ثبت اطلاعات و تشکیل شوراها عبور کنند و با ورود به محتوای فعالیت‌ها، زمینه مشارکت واقعی مردم و حل مسائل محلات را فراهم آورند.

مسجد اولویت نخست فعالیت شوراهای محلات

زندیه‌وکیلی در ادامه با تأکید بر ضرورت شناسایی و انتشار تجربه‌های موفق محله‌محور در استان اظهار کرد: در برخی شهرها و محلات اقدامات خوبی آغاز شده است که باید شورای اجتماعی استان این تجربه‌ها را شناسایی، مستندسازی و در قالب گزارش، فیلم، کلیپ، نشریه یا محتوای آموزشی در اختیار سایر شهرستان‌ها قرار دهد.

وی افزود: شوراهای پیشرفت محلات در سراسر استان باید از یک منبع مستمر برای دریافت ایده‌ها و تجربه‌های موفق برخوردار باشند تا بتوانند با الگوبرداری از اقدامات اثربخش سایر مناطق، فعالیت‌های خود را توسعه دهند. وقتی یک محله در اجرای برنامه‌ای موفق عمل می‌کند، سایر محلات نیز باید از آن تجربه مطلع شوند و امکان تکرار و بومی‌سازی آن را داشته باشند.

استاندار مرکزی با تأکید بر ضرورت فراهم کردن مکان مناسب برای فعالیت شوراهای پیشرفت محلات تصریح کرد: در اجرای این طرح، مسجد باید اولویت نخست و مدرسه محله اولویت بعدی باشد؛ البته پایگاه‌های بسیج، خانه‌های بهداشت و سایر فضاهای عمومی نیز می‌توانند متناسب با نوع فعالیت، در خدمت برنامه‌های محله‌محور قرار گیرند.

وی ادامه داد: ممکن است در برخی محلات امکان برگزاری همه فعالیت‌ها در مسجد وجود نداشته باشد یا برای برنامه‌هایی نظیر فعالیت‌های فرهنگی، هنری، ورزشی و ویژه بانوان و جوانان، فضای دیگری مناسب‌تر باشد؛ بنابراین باید از ظرفیت مدارس و سایر مراکز عمومی نیز استفاده کرد و نباید محدودیت‌های قابل حل، بهانه‌ای برای متوقف ماندن فعالیت‌ها شود.

زندیه‌وکیلی با تأکید بر ضرورت همکاری آموزش‌وپرورش در اختیار گذاشتن فضاهای آموزشی برای فعالیت‌های محله‌ای گفت: اگر قرار است بعدازظهر در مدرسه جلسه‌ای برگزار شود یا گروهی از جوانان فعالیت هنری و نمایشی داشته باشند، باید زمینه استفاده از این ظرفیت فراهم شود و فرمانداران نیز در رفع موانع و هماهنگی‌های لازم پیگیری جدی داشته باشند.

وی با اشاره به ضرورت ایجاد ارتباط ساختاری میان مراکز خدماتی و شوراهای پیشرفت محلات اظهار کرد: ممکن است یک مرکز بهداشتی، خدماتی یا حمایتی چند محله را تحت پوشش داشته باشد؛ در چنین شرایطی باید محدوده فعالیت شوراهای محلات را بشناسد، اعضا و مسئولان آن‌ها را بداند و ارتباط مستمر و معناداری با آن‌ها برقرار کند.

وی تصریح کرد: هدف از تشکیل شوراهای پیشرفت محلات، ایجاد گروهی صرفاً مطالبه‌گر نیست، بلکه باید افراد دلسوز و علاقه‌مند به خدمت در محلات شناسایی شوند و ابزار و امکانات لازم برای انجام فعالیت در اختیارشان قرار گیرد.

زندیه‌وکیلی با اشاره به نقش سامانه مدیریت محله‌محور در ارزیابی عملکرد شوراها گفت: یکی از کارکردهای مهم این سامانه، تبدیل فعالیت‌های کیفی به داده‌های قابل سنجش است تا مدیران بتوانند از طریق یک داشبورد مدیریتی، وضعیت عملکرد محلات را بررسی کنند، محلات فعال و غیرفعال را بشناسند و برای تقویت یا اصلاح ساختار آن‌ها تصمیم بگیرند.

وی افزود: این سامانه امکان مقایسه عملکرد محلات را فراهم می‌کند و می‌توان بر اساس اطلاعات ثبت‌شده، شوراهای فعال را مورد تشویق قرار داد و در مواردی که اعضای شورا انگیزه یا فعالیت لازم را ندارند، برای اصلاح ترکیب آن‌ها اقدام کرد.

استاندار مرکزی با تأکید بر ضرورت تسریع در تکمیل اطلاعات سامانه در همه شهرستان‌ها خاطرنشان کرد: انتظار می‌رود تمامی شهرستان‌های استان در کوتاه‌ترین زمان ممکن این فرایند را به پایان برسانند. وقتی آماده‌سازی اطلاعات در شهری مانند ساوه سه هفته زمان برده است، در شهرهای کوچک‌تر باید با سرعت بیشتری انجام شود و در اراک نیز با وجود گستردگی کار، نباید اجازه داد این فرایند بیش از زمان متعارف طولانی شود.