چرا مخالفان مذاکره راهی برای پایان «نه جنگ، نه صلح» ندارند؟

به گزارش عصر ایران، مخالفان مذاکره و تفاهم اسلام‌آباد تقریباً هر روز درباره خطرات توافق، بدعهدی آمریکا و احتمال امتیازدهی ایران هشدار می‌دهند. بخشی از این نگرانی‌ها قابل بررسی است و سابقه آمریکا را نیز نمی‌توان نادیده گرفت، اما در میان این انتقادها یک پرسش اساسی بی‌پاسخ مانده است: راه‌حل مخالفان برای پایان‌دادن به وضعیت «نه جنگ، نه صلح» چیست؟

ضرورت پایان وضعیت «نه جنگ، نه صلح»

پایان‌دادن به این وضعیت صرفاً خواسته دولت یا تیم مذاکره‌کننده نیست. رئیس‌جمهور اعلام کرده است که مقام معظم رهبری بر پایان وضعیت نه جنگ، نه صلح تأکید کرده‌اند. همچنین پیش‌تر مأموریت پیگیری شروط ایران برای پایان جنگ و خروج از این وضعیت به دبیر شورای عالی امنیت ملی سپرده شده بود. بنابراین موضوع با یک سلیقه سیاسی یا برداشت جناحی مواجه نیست، بلکه با یک جهت‌گیری کلان در سطح تصمیم‌گیری کشور روبه‌رو هستیم.

هزینه ادامه وضع موجود

وضعیت نه جنگ، نه صلح به معنای امنیت و آرامش نیست. در این شرایط، سایه جنگ بر کشور باقی می‌ماند، اما امکان برنامه‌ریزی برای صلح و ثبات نیز وجود ندارد. سرمایه‌گذار نمی‌تواند برای آینده تصمیم بگیرد، بازار به اخبار سیاسی و نظامی واکنش نشان می‌دهد، هزینه تجارت و حمل‌ونقل افزایش می‌یابد و دولت ناچار است منابع خود را صرف آمادگی برای بحرانی نامعلوم کند. ادامه این وضعیت، علاوه بر اقتصاد، روان جامعه و قدرت تصمیم‌گیری کشور را نیز فرسوده می‌کند و دشمن هم می‌تواند بدون ورود به جنگی پرهزینه، ایران را در وضعیت آماده‌باش دائمی نگه دارد.

نه توافق به هر قیمت، نه جنگ به هر قیمت

مسئله این نیست که مخالفان درباره خطرات توافق سؤال می‌کنند، نقد مذاکره حق هر جریان سیاسی است. مشکل آنجاست که آنان فقط هزینه توافق را می‌بینند و درباره هزینه ادامه وضع موجود سکوت می‌کنند. اگر تفاهم اسلام‌آباد نامطلوب است، جایگزین آن چیست؟ اگر مذاکره نباید ادامه پیدا کند، راه خروج از وضعیت فعلی کدام است؟ مخالفت با یک راهبرد زمانی معتبر است که با ارائه راهی جایگزین همراه باشد.

پایان وضعیت نه جنگ، نه صلح به معنای پذیرش هر توافقی نیست. سیاست کشور باید هم‌زمان حفظ حقوق و منافع ملی و پایان‌دادن به وضعیت فرسایشی را دنبال کند. محمدباقر قالیباف نیز در گفت‌وگو با الجزیره بر ضرورت پایان وضعیت نه جنگ، نه صلح تأکید کرد و تقویت بازدارندگی پایدار را در کنار مسیر دیپلماسی ضروری دانست. موضوع اصلی نباید به اشخاص و رقابت‌های سیاسی میان پزشکیان، قالیباف یا مذاکره‌کنندگان محدود شود.

مخالفان تفاهم اسلام‌آباد باید به سه پرسش پاسخ دهند: راه عملی آنان برای اجرای دستور رهبر معظم انقلاب چیست، چگونه می‌خواهند بدون مذاکره طرف مقابل را به پذیرش حقوق ایران وادار کنند و مسئولیت هزینه‌های اقتصادی، امنیتی و اجتماعی ادامه وضعیت موجود را چه کسی می‌پذیرد؟ اگر راه بهتری دارند، باید آن را روشن، عملی و مسئولانه ارائه کنند.