فشار آمریکا برای محدودسازی گذرگاههای مرزی عراق با ایران
گزارش خبرگزاری فرانسه از فشار آمریکا بر دولت عراق برای محدود کردن گذرگاههای مرزی با ایران حکایت دارد؛ در حالی که بغداد علت تعطیلی گذرگاه الشیب را بازبینی امنیتی و مشکلات فنی اعلام کرده است.

گالری تصویری
۴ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، واشنگتن در شرایطی بهدنبال افزایش فشار اقتصادی بر تهران است که محدودیتهای تجاری، مالی و حملونقلی پیش از این نیز هزینه مبادلات خارجی ایران را افزایش دادهاند.
در همین زمینه، به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، خبرگزاری فرانسه از فشار آمریکا بر دولت عراق برای بستن گذرگاههای بیشتری با ایران گزارش داده است؛ موضوعی که از احتمال انتقال بخشی از این فشارها به مرزهای زمینی حکایت دارد. بر اساس این گزارش، مقامهای سیاسی عراقی از درخواست واشنگتن برای محدود کردن گذرگاههای مرزی سخن گفتهاند؛ هرچند این ادعا بهطور مستقل از سوی مقامهای رسمی آمریکا تأیید نشده است.
گذرگاه الشیب که در سمت ایران با مرز چذابه ارتباط دارد، از مسیرهای مهم رفتوآمد مسافران و انتقال کالا میان دو کشور است. مقامهای عراقی علت تعطیلی آن را بازبینی ترتیبات امنیتی و مشکلات فنی و لجستیکی اعلام کردهاند.
بنابراین، هرچند گزارشهایی درباره فشار آمریکا منتشر شده، نمیتوان تعطیلی این گذرگاه را صرفا و بهطور قطعی نتیجه دستور واشنگتن دانست. با این حال، همزمانی این تصمیم با گزارشها درباره تلاش آمریکا برای محدودسازی تجارت ایران، اهمیت سیاسی و اقتصادی آن را افزایش داده است.
تجارت ایران و عراق؛ رابطهای دوطرفه
تجارت ایران و عراق رابطهای یکطرفه نیست که بغداد بتواند بدون پرداخت هزینه، آن را محدود کند. مبادلات سالانه دو کشور بیش از ۱۰ میلیارد دلار برآورد شده و بخش مهمی از کالاهای مصرفی، محصولات کشاورزی و مصالح ساختمانی از مسیرهای زمینی میان آنها جابهجا میشود. در نتیجه، محدودیت گسترده مرزی نهتنها دسترسی صادرکنندگان ایرانی به بازار عراق را دشوار میکند، بلکه تأمین کالا برای مصرفکنندگان و فعالان اقتصادی عراقی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
نشانههای این وابستگی در واکنش خود بغداد نیز دیده میشود. پس از توقف فعالیت الشیب، مقامهای عراقی اجازه ورود محمولههای محصولات کشاورزی ایران را که پشت مرز مانده بودند صادر کردند؛ تصمیمی که با نگرانی بازرگانان عراقی از فساد کالاها و افزایش قیمت مواد غذایی همراه بود. این اتفاق نشان میدهد که تجارت مرزی صرفا موضوعی سیاسی نیست؛ اختلال در آن میتواند به بازار داخلی عراق منتقل شود و هزینه آن را مردم و کسبوکارهای این کشور بپردازند.
فشار بر مرزها، هزینهای دوطرفه دارد
اگر محدودیتها از الشیب فراتر برود و گذرگاههای مهم دیگری را نیز دربر بگیرد، مسیرهای انتقال کالا با اختلال بیشتری روبهرو خواهند شد. افزایش زمان حملونقل، بالا رفتن هزینه جابهجایی و ماندن محمولهها پشت مرز، از پیامدهای محتمل چنین وضعیتی است؛ بهویژه برای کالاهای فسادپذیر که تأخیر در ترخیص میتواند به زیان مستقیم بازرگانان و افزایش قیمت در بازار منجر شود. در همین یکی دو هفته اخیر گزارشها درباره احتمال محدودیت در گذرگاههای دیگر منتشر شدهاند، اما دامنه و زمان اجرای چنین تصمیمی هنوز روشن نیست.
از سوی دیگر، تبدیل مرزهای عراق به ابزار فشار علیه ایران میتواند روابط اقتصادی دو کشور را در معرض تنش قرار دهد. بغداد برای مدیریت بازار داخلی، حفظ درآمدهای تجاری و پاسخگویی به بازرگانان خود به تداوم مبادلات نیاز دارد؛ بنابراین، همراهی با سیاست محدودسازی فراگیر تجارت ایران میتواند میان محاسبات سیاسی دولت عراق و نیازهای اقتصادی این کشور تعارض ایجاد کند.
اختلال در تنگه هرمز تنها برای ایران مشکل ایجاد نکرده و عراق نیز با مشکلاتی مواجه شده است. عراق در حوزههای مختلف، از جمله صادرات نفت، با چالشهایی روبهرو شده، هرچند تاکنون توانسته است بخشی از صادرات نفت خود را از مسیرهای دیگر انجام دهد و روزانه حدود ۷۵۰هزار بشکه نفت صادر کند. این مساله نشان میدهد که عراق نیز در شرایط کنونی با محدودیتهایی مواجه است و طبیعتا این وضعیت میتواند بر روابط تجاری میان ایران و عراق نیز اثرگذار باشد.
حاکمیت اقتصادی بغداد زیر سایه فشار خارجی
مسئله اصلی فقط بسته و باز شدن یک گذرگاه نیست؛ مسئله این است که تصمیمهای تجاری عراق تا چه اندازه بر اساس نیازهای داخلی این کشور اتخاذ میشوند و تا چه اندازه از فشارهای خارجی تأثیر میپذیرند. بغداد حق دارد درباره امنیت مرزهای خود تصمیم بگیرد و با قاچاق مقابله کند، اما اقدامات امنیتی با محدودسازی گسترده تجارت بهدلیل فشار سیاسی تفاوت دارد.
برای ایران، تنوعبخشی به مسیرهای صادراتی و تقویت سازوکارهای گمرکی و توافقهای مرزی میتواند از آسیبپذیری تجارت در برابر تصمیمهای مقطعی بکاهد.
نکته مشخص و روشن این است که حاکمیت واقعی عراق زمانی ثابت میشود که بغداد بتواند تصمیمات خود را بر اساس منافع ملی و همسایگی اتخاذ کند، نه در سایه فشارهای خارجی. مرزهای عراق نباید میدان رقابت قدرتهای خارجی باشد و روابط با همسایه غربی یعنی ایران باید بر پایه احترام متقابل و منافع مشترک حفظ شود.
منبع: www.yjc.ir

خروج ۳۰ هزار کشنده بالای ۵۰ سال از ناوگان حملونقل کشور










