متن گزارش رافائل گروسی به شورای حکام و شورای امنیت درباره ایران
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارش ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ به شورای حکام و شورای امنیت اعلام کرد به دلیل فقدان اطلاعات و دسترسی، قادر به تأیید وضعیت ذخایر اورانیوم و عدم انحراف مواد هستهای ایران نیست.

به گزارش تابناک، گزارش مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به شورای حکام و همزمان به شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره اجرای موافقتنامه پادمان معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای و مفاد مرتبط قطعنامههای شورای امنیت در جمهوری اسلامی ایران، به شماره GOV/۲۰۲۶/۶۳ و مورخ ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ بیان میکند آژانس به دلیل فقدان اطلاعات و دسترسی، قادر به تأیید وضعیت فعلی ذخایر اورانیوم، فعالیتهای غنیسازی و عدم انحراف مواد هستهای ایران نیست. این گزارش بهخودیخود اثبات نمیکند که مواد هستهای به سمت ساخت سلاح منحرف شدهاند، بلکه بر ناتوانی آژانس در راستیآزمایی و ارائه اطمینان درباره عدم انحراف تأکید دارد.
درخواست گزارش و تحولات سال ۲۰۲۵
این گزارش در پی درخواست شورای حکام در قطعنامه GOV/۲۰۲۵/۷۱ مورخ ۲۰ نوامبر ۲۰۲۵ تهیه شده است. شورای حکام در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵ قطعنامه GOV/۲۰۲۵/۳۸ را تصویب کرد و در آن اعلام شد ناکامیهای متعدد ایران از سال ۲۰۱۹ در ارائه همکاری کامل و بهموقع درباره مواد و فعالیتهای هستهای اعلامنشده در چندین مکان اعلامنشده، مصداق عدم پایبندی ایران به تعهدات خود ذیل موافقتنامه پادمان است.
مدیرکل در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ اطلاع داد که آژانس از آغاز عملیات نظامی اسرائیل علیه چند تأسیسات هستهای ایران مطلع شده است. این حملات بین ۱۳ تا ۲۴ ژوئن انجام شد و ایالات متحده نیز در ۲۲ ژوئن به سه تأسیسات هستهای ایران حمله کرد. آژانس همزمان با آغاز حملات، فعالیتهای راستیآزمایی خود در ایران را متوقف کرد و در پایان ژوئن به دلایل ایمنی تمام بازرسان خود را از ایران خارج کرد.
مدیرکل تأکید کرد هرگونه حمله مسلحانه یا تهدید علیه تأسیسات هستهای مورد استفاده برای اهداف صلحآمیز، ناقض اصول منشور سازمان ملل متحد، حقوق بینالملل و اساسنامه آژانس است و تأسیسات هستهای نباید هدف حمله قرار گیرند. رئیسجمهور ایران در ۲ ژوئیه ۲۰۲۵ قانونی را برای تعلیق همکاری با آژانس امضا کرد و مدیرکل تأکید کرد اجرای موافقتنامه پادمان تحت هیچ شرایطی قابل تعلیق نیست.
در ۹ سپتامبر ۲۰۲۵، مدیرکل و وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، در قاهره توافقی را امضا کردند که به توافق قاهره معروف شد و چارچوبی برای رویههای بازرسی، اطلاعرسانیها و اجرای پادمانها در تمامی تأسیسات هستهای اعلامشده و مواد هستهای ایران فراهم میکرد. شورای حکام در قطعنامه GOV/۲۰۲۵/۷۱ از مدیرکل خواست پیش از هر نشست عادی فصلی، گزارشی درباره اجرا ارائه کند که شامل راستیآزمایی ذخایر اورانیوم ایران از جمله محل نگهداری، مقادیر، شکل شیمیایی و سطح غنیسازی و موجودی سانتریفیوژها باشد. ایران در نامهای مورخ ۲۰ نوامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد توافق قاهره دیگر معتبر نیست.
تحولات سال ۲۰۲۶ و وضعیت دسترسی آژانس
آژانس در نامهای مورخ ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اعلام کرد در صورت عدم ارائه اطلاعات و گزارشهای ایران درباره وضعیت تأسیسات هستهای اعلامشده آسیبدیده و مواد هستهای مرتبط و عدم فراهم شدن دسترسی لازم، قادر نخواهد بود نتیجهگیری کند هیچگونه انحراف مواد هستهای اعلامشده از فعالیتهای صلحآمیز صورت نگرفته است. ایران در پاسخ ۲ فوریه ۲۰۲۶ اعلام کرد شرایط ناشی از اقدامات تجاوزکارانه و تداوم تهدیدها، اجرای عادی پادمانها را از نظر حقوقی غیرقابلاجرا و از نظر عملی غیرممکن کرده است.
آژانس در فوریه ۲۰۲۶ خواستار بررسی و راستیآزمایی اطلاعات طراحی در کارخانه غنیسازی سوخت اصفهان شد و با بررسی تصاویر ماهوارهای تجاری، فعالیت منظم خودروها در اطراف ورودی مجموعه تونلهای اصفهان را مشاهده کرد که اورانیوم هگزافلوراید با غنای حداکثر ۲۰ و ۶۰ درصد در آن نگهداری میشد. ایران دسترسی درخواستی را فراهم نکرد. مدیرکل در مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو در فوریه ۲۰۲۶ حضور داشت. در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، آمریکا و اسرائیل حملات نظامی دیگری انجام دادند که برخی مکانهای مرتبط با تأسیسات هستهای را نیز شامل میشد و آژانس فعالیتهای راستیآزمایی را متوقف کرد. بررسی تصاویر ماهوارهای در مارس و آوریل نشان داد چندین سایت هستهای هدف حمله قرار گرفتهاند و کارخانه تولید آب سنگین در خنداب در حمله ۲۹ مارس ۲۰۲۶ بهشدت آسیب دیده است.
شورای حکام در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ قطعنامه GOV/۲۰۲۶/۴۰ را تصویب کرد و عدم همکاری کامل و بهموقع درباره مواد و فعالیتهای اعلامنشده را مصداق عدم پایبندی دانست، از ادامه عدم رفع موارد ابراز تأسف عمیق کرد و تأکید کرد آژانس مطابق ماده ۱۹ موافقتنامه پادمان قادر نیست تأیید کند هیچگونه انحراف مواد هستهای مشمول پادمان بهسوی تسلیحات هستهای صورت نگرفته است. در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ تفاهمنامهای میان دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان امضا شد که بر اساس آن وضعیت مواد غنیشده انباشتهشده تعیین تکلیف شود از جمله از طریق کاهش غنا در محل و تحت نظارت آژانس، اما ترامپ در ۸ ژوئیه اعلام کرد تفاهمنامه پایان یافته است و معاون وزیر امور خارجه ایران در ۱۹ ژوئیه اعلام کرد آمریکا تمام تعهدات خود را متوقف کرده است. آژانس به راکتور تحقیقاتی تهران و آزمایشگاههای چندمنظوره جابر بن حیان دسترسی پیدا نکرد.
شورای حکام در ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ قطعنامه GOV/۲۰۲۶/۶۱ را تصویب کرد و از ایران خواست عدم پایبندی را برطرف کند و از مدیرکل خواست قطعنامهها و گزارش را به اعضای آژانس، شورای امنیت و مجمع عمومی گزارش کند. ایران در اول اکتبر ۲۰۲۶ یادداشتی توضیحی ارائه کرد و مدیرکل در ۱۳ اکتبر پاسخ داد و بار دیگر تأکید کرد اجرای موافقتنامه جامع پادمان تحت هیچ شرایطی قابل تعلیق نیست. آژانس در دوره گزارشدهی به هیچیک از تأسیسات و مکانهای موردنظر دسترسی نداشت، اما در سپتامبر و اکتبر ۲۰۲۶ فعالیتهای معمول در نیروگاه هستهای بوشهر شامل راستیآزمایی موجودی فیزیکی و بررسی اطلاعات طراحی را انجام داد و مقدمات راستیآزمایی سوخت مصرفشده پیش از انتقال به تأسیسات جدید نگهداری خشک را فراهم کرد که انتظار میرود در سال ۲۰۲۷ صورت گیرد.
مدیرکل در نشست توجیهی شورای امنیت در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد بازنگری در توافق قاهره میتواند به حل مسائل عملی بهویژه در تأسیسات آسیبدیده کمک کند. ایران در نامه ۳ نوامبر ۲۰۲۶ به تهدیدهای مستمر رئیسجمهور آمریکا برای اقدامات نظامی بیشتر بهویژه علیه تأسیسات هستهای اشاره کرد و مدیرکل در پاسخ ۴ نوامبر یادآور شد حمله یا تهدید علیه تأسیسات هستهای صلحآمیز ناقض اصول منشور ملل متحد است.
وضعیت تأسیسات، ذخایر اورانیوم و تعهدات پادمانی
آژانس اعلام میکند به دلیل عدم دسترسی و دریافت نکردن اطلاعات، قادر به راستیآزمایی وضعیت بسیاری از تأسیسات و مواد مرتبط نیست. از جمله هفت تأسیسات اعلامشده که پیش از حملات ژوئن ۲۰۲۵ حاوی مواد هستهای بودند تحت تأثیر حملات قرار گرفتهاند و ایران هنوز وضعیت فعلی آنها را اعلام نکرده است. در مقابل، ۱۳ تأسیسات اعلامشده دیگر از جمله راکتور تحقیقاتی تهران، تأسیسات تحقیقاتی اصفهان، تأسیسات نطنز، نیروگاه بوشهر و نیروگاه کارون از حملات نظامی سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ آسیب ندیدهاند.
بر اساس اطلاعاتی که ایران تا ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵ ارائه کرده بود و فعالیتهای قبلی و برآوردهای آژانس، مجموع ذخایر اورانیوم غنیشده ایران در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ حدود ۹۸۷۴٫۹ کیلوگرم برآورد شده بود که ۹۰۴۰٫۵ کیلوگرم به شکل گاز هگزافلوراید اورانیوم و ۸۳۴٫۴ کیلوگرم در اشکال دیگر بود. از مجموع هگزافلوراید، ۸۵۹۹٫۶ کیلوگرم اورانیوم با غنای پایین و ۴۴۰٫۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا تا سقف ۶۰ درصد اورانیوم-۲۳۵ بود. آژانس اعلام میکند به دلیل نداشتن اطلاعات و دسترسی به چهار تأسیسات غنیسازی، قادر نیست درباره حجم، ترکیب یا محل فعلی ذخایر اطلاعاتی ارائه کند و نمیتواند تأیید کند ایران تمام فعالیتهای مرتبط با غنیسازی را متوقف کرده است. همچنین به دلیل نداشتن دسترسی به کارگاههای تولید، مونتاژ و آزمایش قطعات سانتریفیوژ از فوریه ۲۰۲۱ نمیتواند درباره موجودی کنونی سانتریفیوژها اظهارنظر کند.
آژانس اعلام میکند به دلیل نداشتن اطلاعات و دسترسی لازم نمیتواند تأیید کند آیا فعالیتهای بازفرآوری در راکتور تحقیقاتی تهران، تأسیسات ایزوتوپی مولیبدن، ید و زنون یا آزمایشگاههای چندمنظوره جابر بن حیان ادامه دارد یا خیر. ایران موظف است فعالیتهای پروژههای آب سنگین شامل راکتور تحقیقاتی خنداب در اراک و تولید آب سنگین را متوقف کند که در حملات ژوئن ۲۰۲۵ آسیب دیدند و بر اساس تصاویر ماهوارهای کارخانه تولید آب سنگین خنداب از زمان حمله مارس ۲۰۲۶ در وضعیت غیرفعال باقی مانده است. آژانس همچنین اعلام میکند ایران مفاد کد اصلاحشده ۳٫۱ را اجرا نمیکند و اجرای آن را از ۲۳ فوریه ۲۰۲۱ متوقف کرده است و عدم اجرای آن مانع دریافت اطلاعات اولیه درباره طراحی راکتورهای هستهای جدیدی شده که ایران قصد ساخت آنها را اعلام کرده است.
منبع: tabnak.ir

حزبالله حمله به مجتمع پزشکی ناصر در غزه را محکوم کرد






