قم در سالروز شهادت حضرت زهرا(س) رنگ ماتم گرفت

به گزارش ایرنا، در سالروز شهادت حضرت زهرا(س)، قم در سوگ بانویی نشسته است که مظلومیتش از مدینه آغاز شد و در طول قرن‌ها به یکی از ماندگارترین روایت‌های تاریخ تشیع تبدیل شد؛ بانویی که در کوتاه‌ترین سال‌های عمر، بلندترین درس‌های ایمان، ایثار، حق‌طلبی و استقامت را به یادگار گذاشت و شهادتش به زخمی ماندگار در تاریخ اسلام تبدیل شد.

عزاداری در حرم حضرت معصومه(س) و مسجد جمکران

در فضای حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س)، مسجد مقدس جمکران و محافل مذهبی شهر، مجالس عزاداری برپاست و روضه‌خوانان از روزهای تنهایی و غربت دخت پیامبر(ص) می‌گویند؛ از خانه‌ای که پس از رحلت رسول خدا(ص) شاهد حوادثی تلخ شد و از بانویی که با وجود رنج و بیماری، بر دفاع از باور و حقیقت ایستاد.

در سالروز شهادت حضرت زهرا(س)، پرچم‌های سیاه بر سردر مساجد و حسینیه‌های قم برافراشته شده و مجالس سوگواری در نقاط مختلف شهر برپاست؛ در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س)، نام بانویی طنین‌انداز است که خود از نسل پاک پیامبر(ص) و ادامه‌دهنده راه رسالت بود. روضه‌خوانی‌ها و مرثیه‌سرایی‌ها، یاد غربت دخت رسول خدا(ص) را زنده می‌کند و عزاداران با اشک و ارادت، در سوگ بانوی دو عالم می‌نشینند.

فاطمه(س)؛ فراتر از یک نام در تاریخ اسلام

حضرت فاطمه زهرا(س)، دختر پیامبر اکرم(ص) و حضرت خدیجه کبری(س)، شخصیتی است که از جایگاه ویژه‌ای در تاریخ اسلام برخوردار است؛ ایشان بانویی برخوردار از فضایل اخلاقی و معنوی و الگویی جامع از بندگی، عفاف، ساده‌زیستی، ایثار و مسوولیت‌پذیری بودند.

پیامبر اکرم(ص) درباره ایشان فرمودند: «فاطمه پاره تن من است؛ هر کس او را بیازارد، مرا آزرده است.» این سخن، بیانگر جایگاه ویژه حضرت زهرا(س) نزد رسول خدا(ص) و پیوند عمیق ایشان با خاندان نبوت است.

حضرت فاطمه(س) همسر امیرالمومنین علی(ع) و مادر امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، حضرت زینب(س) و ام‌کلثوم(س) بودند؛ بانویی که در کنار نقش‌آفرینی در خانواده، در عرصه اجتماعی نیز حضوری آگاهانه داشت و دفاع از حقیقت و ارزش‌های اسلامی را مسوولیتی مهم می‌دانست.

رحلت پیامبر اسلام(ص)، آغاز فصل تازه‌ای از تحولات در جامعه اسلامی بود؛ روزهایی که هنوز اندوه فقدان رسول خدا(ص) بر مدینه سایه افکنده بود و اختلاف‌ها بر سر جانشینی پیامبر و مسائل مربوط به اهل‌بیت(ع)، شرایط دشواری را رقم زد. حضرت زهرا(س) در این دوران، در دفاع از حق امیرالمومنین علی(ع) و بیان اعتراض خود به تحولات پس از رحلت پیامبر(ص) ایستادگی کردند؛ خطبه فدکیه، از مهم‌ترین جلوه‌های این موضع‌گیری است؛ خطبه‌ای که در آن، حضرت با استدلال‌های قرآنی و دینی، درباره توحید، نبوت، فلسفه احکام و جایگاه امامت سخن گفتند.

شهادت و مزار پنهان

در منابع شیعی آمده است که فاطمه(س) در ماجرای هجوم به خانه‌اش، مورد ضرب و آسیب قرار گرفت و اثر همان جراحات، او را به بستر بیماری برد؛ حضرت، در سن کوتاه ۱۸ سالگی دعوت حق را لبیک گفت؛ در حالی که پهلویش مجروح، بازویش کبود و قلبش از رنج غربت شکسته بود.

حضرت فاطمه زهرا(س) در سال یازدهم هجری قمری و در حالی که هنوز مدت زیادی از رحلت پدر بزرگوارشان نگذشته بود، به شهادت رسیدند؛ درباره تاریخ دقیق شهادت ایشان دو روایت مشهور وجود دارد؛ سیزدهم جمادی‌الاول و سوم جمادی‌الثانی که به ترتیب مبنای ایام فاطمیه اول و دوم قرار گرفته‌اند.

یکی از تلخ‌ترین بخش‌های روایت شهادت حضرت زهرا(س)، وصیت ایشان درباره تشییع و تدفین شبانه است؛ بر اساس نقل‌های مشهور شیعه، آن حضرت وصیت کردند پیکرشان شبانه غسل و کفن شود و مراسم خاکسپاری در خلوت برگزار شود. همین وصیت و مشخص نبودن محل دقیق مزار حضرت، قرن‌هاست ذهن و دل ارادتمندان اهل‌بیت(ع) را با پرسشی تاریخی روبه‌رو کرده است؛ مزاری که نشانی قطعی از آن در دست نیست و در نگاه شیعیان، نمادی از مظلومیت و اعتراض تاریخی دخت پیامبر(ص) به شمار می‌آید.

سیره فاطمی؛ الگوی زن مسلمان

استاد حوزه علمیه با اشاره به ابعاد مختلف شخصیتی حضرت فاطمه زهرا(س)، گفت: شخصیت ایشان را نمی‌توان صرفا در جایگاه دختری پیامبر(ص)، همسر امیرالمومنین(ع) و مادر ائمه اطهار(ع) خلاصه کرد؛ بلکه حضرت زهرا(س) شخصیتی جامع و چندبعدی، برخوردار از معرفت، بصیرت، اراده، مسوولیت‌پذیری اجتماعی و جایگاه معنوی ممتاز بودند.

معصومه ظهیری با بیان این‌که سیره حضرت زهرا(س) پیوندی میان بندگی خدا، کرامت انسانی، عفاف و حضور اجتماعی برقرار کرده است، اضافه کرد: «زنان می‌توانند ضمن حفظ ارزش‌های اخلاقی و هویت خانوادگی، در عرصه‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی حضوری موثر داشته باشند.» وی با اشاره به نقش حضرت زهرا(س) در دفاع از حق و عدالت‌خواهی، گفت: «خطبه فدکیه نمونه برجسته‌ای از دانش، قدرت استدلال و آگاهی اجتماعی ایشان است.»

وی ادامه داد: «مهم‌ترین پیام سیره فاطمی برای جامعه امروز، بی‌تفاوت نبودن در برابر تضییع حقوق مردم، تبعیض و آسیب‌های اجتماعی است.» ظهیری با تاکید بر ضرورت معرفی جامع شخصیت حضرت زهرا(س) به نسل جوان، بیان کرد که باید ابعاد علمی، معرفتی، خانوادگی، تربیتی، اجتماعی و معنوی شخصیت ایشان با زبانی متناسب با نیازهای نسل جدید تبیین شود.

معاون پژوهش جامعه‌الزهرا(س) نیز با اشاره به ابعاد خانوادگی و اجتماعی شخصیت حضرت فاطمه زهرا(س) گفت: «سیره آن حضرت الگویی جامع از بندگی خداوند، ایفای مسوولیت‌های خانوادگی، عدالت‌خواهی و حضور اثرگذار اجتماعی است.» صدیقه شاکری با تاکید بر این‌که بندگی خداوند مهم‌ترین ویژگی شخصیتی حضرت فاطمه زهرا(س) است، افزود که می‌توان در کنار ایفای نقش مادری و همسری، حضوری مسوولانه و اثرگذار در جامعه داشت و برای دفاع از حق و ولایت تا پای جان ایستادگی کرد.

وی خطبه فدکیه را فراتر از مطالبه حق شخصی حضرت دانست و گفت: «این خطبه مجموعه‌ای جامع از معارف اسلامی در زمینه خداشناسی، پیامبرشناسی، امام‌شناسی، فلسفه احکام و عدالت‌طلبی است.» وی با اشاره به مفهوم الگوی سوم زن مسلمان، خاطرنشان کرد: «حضرت زهرا(س) به زیبایی میان مسئولیت‌های خانوادگی و اجتماعی توازن برقرار کردند.»