غنینژاد: اعتراضات اروپا محصول لیبرالیسم نیست
موسی غنینژاد، اقتصاددان، در گفتوگویی تفصیلی اعتراضات اجتماعی و بحرانهای اقتصادی اروپا را نه نتیجه لیبرالیسم، بلکه پیامد مداخلات دولت و فاصله گرفتن از آزادی اقتصادی دانست.

گالری تصویری
۷ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از دنیای اقتصاد، موسی غنینژاد، اقتصاددان، در گفتوگویی تفصیلی بحرانهای اقتصادی و اعتراضات اجتماعی اروپا از ماجرای جلیقهزردها در فرانسه تا اعتراضات هفتههای اخیر را بررسی کرد. او این تحولات را ثمره اجرای اصول لیبرالیسم ندانست و آن را پیامد گسترش مداخلات دولت، فاصله گرفتن از آزادی اقتصادی و غلبه اندیشههای ضدبازار عنوان کرد.
به گزارش دنیای اقتصاد، این دیدگاهها در گفتوگوی تفصیلی با موسی غنینژاد درباره نسبت سرمایهداری، لیبرالیسم و اقتصاد آزاد مطرح شده است. او در این گفتوگو ترامپ را «مجسمه انحراف از لیبرالیسم» توصیف کرده و از آمادگی برای مناظره با حاج فرجالله دباغ (سروش) سخن گفته است.
اقتصاد اروپا؛ رفاه و فاصله از لیبرالیسم
غنینژاد در پاسخ به این پرسش که اقتصاد اروپا نزدیک به لیبرالیسم است یا سوسیالیسم، گفت: «به هیچ وجه نزدیک به لیبرالیسم نیست؛ بلکه یک اقتصاد رفاه یا به تعبیری اقتصاد کنزی است.» او افزود آلمان بعد از آنگلا مرکل نیز مانند فرانسه و انگلیس عمل میکند و دخالت دولت افزایش پیدا کرده است.
او سابقه این اعتراضات را به می 1968 در فرانسه بازگرداند و گفت اعتراض دانشجویی از دانشگاه نانتز در حومه پاریس آغاز شد و به همه جای پاریس و فرانسه سرایت کرد. به گفته او، این اعتراض کاملاً چپ و ضد سرمایهداری بود ولی کمونیستی نبود. او افزود در سال 1968 حزب کمونیست فرانسه بیش از ۲۰ درصد آرا را در انتخابات در اختیار داشت و در ابتدا از اعتراضات حمایت نکرد و آن را به خردهبورژواها نسبت داد، اما بعد با ورود کارگران و سندیکای CGT تغییر موضع داد.
غنینژاد گفت در آن دوره شارل دوگل، رئیسجمهور وقت فرانسه، به پایگاه نظامی فرانسویها در آلمان رفته بود، چون میترسید اوضاع از اختیار او خارج شود و حتی به دخالت نظامی فکر میکرد، اما بعد از مدتی اعتراضات خاموش شد.
تساهل، نسبیت و نقد پستمدرنیسم
غنینژاد با اشاره به بحث نسبیت ارزشها گفت لیبرالیسم یعنی تساهل، منتها تساهل با آدمها نه تساهل با اندیشهها. او گفت تساهل با آدمها یعنی هر کسی حق دارد آزادانه صحبت کند، اما تساهل با اندیشهها به این معناست که همه نظریهها به صورت نسبی حقیقی هستند، در حالی که به گفته او «حقیقت نسبی نیست، حقیقت مطلق است.»
او به کتاب «لیبرالیسم» نوشته پاسکال سالین اشاره کرد و گفت به باور این نظریهپرداز، در فرانسه تساهل نسبت به انسانها جای خود را به تساهل نسبت به اندیشهها داده و به افراد لیبرال اجازه ورود به دانشگاه اقتصاد فرانسه داده نمیشود.
غنینژاد همچنین به تحول چپها پس از می 1968 پرداخت و گفت سوسیالیسم به صورت ایجابی شکست خورده، اما ضدیت با سرمایهداری رها نشده و امروز چپها از LGBT، فمینیستها و سیاست هویت دفاع میکنند. او در این بخش از میشل فوکو، لودویگ فون میزس، کارل مارکس و راجر اسکروتن نام برد و گفت در سال 1871 نظریه ارزش ذهنی منگر در مقابل تئوری ارزش کار مطرح شد و مارکس پاسخی برای آن نداشت.
نابرابری، عدالت و انحراف فایدهگرایانه
غنینژاد در پاسخ به انتقاد چپها درباره نابرابری در نظام سرمایهداری گفت همه در برابر قانون برابر هستند و برابری، حقوق است، اما همه انسانها استعداد یکسان ندارند. او گفت کارآفرینان روزی ۱۲ ساعت کار میکنند و طبیعی است درآمد بالاتری داشته باشند و عدالت ایجاب میکند انسانها درآمد برابر نداشته باشند.
او با اشاره به استیو جابز گفت تفاوت او که گوشی هوشمند را ابداع کرد با کسی که فقط از گوشی هوشمند استفاده میکند، درآمد و ثروت است و اگر درآمد همه یکی باشد، سرچشمه ابتکار و نوآوری خشک میشود. او همچنین از مشاهده کارتنخوابها در متروی فرانسه سخن گفت و افزود یکی از آنان سرهنگ ارتش بود که زندگی گذشتهاش را رها کرده بود.
غنینژاد یکی از انحرافات بزرگ در تئوری لیبرالیسم و اقتصاد آزاد را فایدهگرایی یا یوتیلیتاریانیسم دانست و گفت اگر آزادی را وسیله ترقی یا قربانی فایده کنید، از بین میرود و آزادی هدف است، نه وسیله.
آزادی اقتصادی و مسیر توسعه ایران
غنینژاد معتقد است اصلاحطلبان نمیدانستند آزادی سیاسی بدون آزادی اقتصادی ممکن نیست و عدم توجه روشنفکران دینی و اصلاحطلبان سیاسی به اهمیت آزادی اقتصادی و اقتصاد آزاد از علل اصلی شکست فکری و سیاسی آنان است. او به بحث مردمسالاری دینی در گفتههای سیدمحمد خاتمی و دفاع برخی اصلاحطلبان چون سعید حجاریان از تقدم آزادی سیاسی بر آزادی اقتصادی نقد دارد.
او با انتقاد از ساختار اقتصاد دستوری در ایران، انحلال سازمان حمایت، کنار گذاشتن قیمتگذاری دستوری و آزادسازی نرخ بهره را از جمله گامهای عملی برای اصلاح اقتصاد دانست. او در عین حال تأکید کرد ایران به جای تقلید از الگوهای وارداتی توسعه، باید مسیر متناسب با فرهنگ و ظرفیتهای خود را دنبال کند.
منبع: donya-e-eqtesad.com

احتمال قطعی گاز در سه استان شمالی در اوج مصرف












