بیماریهای کلیوی در مراحل اولیه بیعلامتاند؛ غربالگری ضروری است
محسن عالمی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان، به مناسبت هفته جهانی حمایت از بیماران کلیوی گفت بیماریهای کلیوی در مراحل اولیه معمولا بیعلامتاند و بررسی دورهای عملکرد کلیهها بهویژه با افزایش سن اهمیت زیادی دارد.

به گزارش تبریز فوری به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، محسن عالمی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان و فلوشیپ سرطانشناسی دستگاه ادراری و تناسلی، با اشاره به نقش حیاتی کلیهها در سلامت بدن اظهار کرد: «کلیهها مانند پالایشگاهی هوشمند، خون را تصفیه و مواد زائد را دفع میکنند.» به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، وی افزود این اندامها علاوه بر تنظیم حجم مایعات بدن، در حفظ تعادل الکترولیتهایی مانند سدیم، پتاسیم، کلسیم و فسفر نیز نقش اساسی دارند.
وی ادامه داد: کلیهها با ترشح برخی هورمونها در تنظیم فشار خون و فرایند خونسازی نیز مؤثرند. ازاینرو، حفظ سلامت این دو عضو حیاتی و بررسی دورهای عملکرد آنها، بهویژه با افزایش سن، اهمیت زیادی دارد.
چه افرادی بیشتر در معرض خطرند؟
عالمی با بیان اینکه برخی بیماریهای کلیوی ممکن است برای مدت طولانی بدون نشانه مشخصی پیشرفت کنند، گفت افرادی که سابقه خانوادگی بیماریهای کلیوی دارند، مبتلایان به فشار خون بالا و دیابت، افراد دارای اضافهوزن، بیماران قلبیعروقی و کسانی که بیش از اندازه از داروهای مسکن و ضد درد استفاده میکنند، بیشتر در معرض آسیبهای کلیوی قرار دارند و باید ارزیابی سلامت کلیههای خود را جدی بگیرند.
علائم احتمالی و روشهای تشخیص
این فلوشیپ سرطانشناسی دستگاه ادراری و تناسلی درباره علائم احتمالی توضیح داد: این بیماریها در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند، اما با پیشرفت اختلال در عملکرد کلیهها، نشانههایی مانند ورم اطراف چشم، تورم مچ پا و اندامها، احساس تنگ شدن کفش، خستگی، بیاشتهایی و تهوع بروز میکند.
وی تأکید کرد: «وجود این علائم لزوما به معنای ابتلا به بیماری کلیوی نیست و تشخیص علت آنها باید توسط پزشک انجام شود.»
عالمی درباره روشهای تشخیص گفت: آزمایش سنجش کراتینین خون و محاسبه میزان فیلتراسیون گلومرولی (GFR) از روشهای ارزیابی عملکرد کلیههاست. بررسی دفع آلبومین و پروتئین در ادرار نیز میتواند به شناسایی آسیبهای کلیوی کمک کند. این آزمایشها در دسترس هستند و با درخواست پزشک میتوان بسیاری از اختلالات عملکرد کلیه را در مراحل اولیه تشخیص داد.
کاهش مصرف نمک و پرهیز از مصرف خودسرانه مسکنها
این متخصص با اشاره به راهکارهای پیشگیری اظهار کرد: اگرچه برخی مشکلات کلیوی ریشه ژنتیکی و خانوادگی دارند، رعایت چند اصل مهم در سبک زندگی میتواند به حفظ سلامت کلیهها و کاهش خطر ابتلا به بیماریهای مزمن کمک کند.
وی کاهش مصرف نمک را یکی از مهمترین توصیههای تغذیهای دانست و گفت: «میزان مصرف نمک روزانه نباید از پنج گرم، معادل حدود یک قاشق چایخوری سرصاف، بیشتر شود.» همچنین باید به نمک پنهان در مواد غذایی توجه کرد؛ محصولاتی مانند نانهای شور، پنیر، دوغ، کشک، رب گوجهفرنگی، خیارشور، غذاهای نمکسود و فستفودها میتوانند مقادیر قابلتوجهی نمک وارد بدن کنند.
عالمی با تأکید بر ضرورت کنترل بیماریهای زمینهای افزود: کنترل منظم قند و فشار خون، پیروی از الگوی تغذیه سالم، حفظ وزن مناسب و انجام فعالیت بدنی منظم، از جمله پیادهروی و ورزش، در پیشگیری از آسیبهای کلیوی اهمیت دارد.
وی درباره مصرف خودسرانه داروها هشدار داد و تصریح کرد برخی داروهای مسکن و ضدالتهاب، بهویژه ایندومتاسین و دیگر داروهای این گروه، میتوانند به کلیهها آسیب برسانند؛ بنابراین مصرف آنها باید با نظر پزشک انجام شود.
وی اصلاح سبک زندگی را نیز مؤثر دانست و گفت: «پرهیز از مصرف دخانیات و ترک سیگار، خواب کافی و مدیریت استرس، در کنار دیگر توصیههای بهداشتی، میتواند به حفظ سلامت عمومی بدن و کلیهها کمک کند.»
تغذیه بیماران کلیوی و مصرف مایعات
عالمی درباره تغذیه افراد مبتلا به بیماریهای کلیوی اظهار کرد: توصیههای غذایی این بیماران با توجه به مرحله بیماری و شرایط جسمی هر فرد متفاوت است و نمیتوان یک رژیم غذایی یکسان را برای همه در نظر گرفت.
وی ادامه داد: در برخی بیماران ممکن است محدود کردن دریافت پروتئین ضروری باشد. همچنین در مراحل پیشرفته بیماری، بهدلیل اختلال در دفع موادی مانند پتاسیم و فسفر، میزان مصرف برخی میوهها، سبزیجات و دیگر مواد غذایی باید با نظر متخصص تنظیم شود.
این متخصص افزود: مصرف مواد غذایی کمنمک و جایگزین کردن طعمدهندههایی مانند سبزیجات معطر، آبلیمو و آبغوره بدون نمک بهجای نمک، میتواند به رعایت رژیم غذایی مناسب کمک کند.
وی با اشاره به باور رایج درباره ضرورت نوشیدن آب فراوان گفت: دریافت مایعات کافی برای عملکرد طبیعی بدن ضروری است، اما میزان مصرف آب باید با شرایط جسمی فرد و عملکرد کلیههای او متناسب باشد.
وی خاطرنشان کرد: در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن و پیشرفته کلیه، ممکن است توانایی دفع آب اضافی از بدن کاهش یابد و مصرف بیش از اندازه مایعات، ورم اندامها و اختلال در تعادل مایعات بدن را تشدید کند. بنابراین، برای برخی از این بیماران محدود کردن مصرف آب و سایر نوشیدنیها با نظر پزشک ضروری است.
درمان نارسایی پیشرفته کلیه
این فلوشیپ سرطانشناسی دستگاه ادراری و تناسلی در پایان درباره درمان نارسایی پیشرفته کلیه گفت: در مراحل انتهایی بیماری، هنگامی که عملکرد کلیهها بهشدت کاهش مییابد، ممکن است استفاده از روشهای جایگزین عملکرد کلیه ضرورت پیدا کند. دیالیز یکی از این روشهاست که به دفع مواد زائد و تنظیم مایعات و الکترولیتهای بدن کمک میکند و پیوند کلیه نیز میتواند برای برخی بیماران بهعنوان گزینه درمانی مطرح باشد.
وی تأکید کرد: تشخیص زودهنگام، کنترل عوامل خطر و پیگیری منظم وضعیت سلامت کلیهها میتواند از پیشرفت بسیاری از بیماریهای کلیوی جلوگیری کند و کیفیت زندگی افراد را بهبود بخشد.
منبع: www.irib-news.ir

هشدار درباره خطر تداخل دارویی برای بیماران قلبی






