صندوق بازنشستگی مس؛ مشکل کجاست که نظارت بعد از رسانهای شدن آغاز میشود؟
به گزارش خبرنگار تابناک در استان کرمان، وقتی رئیسکل دادگستری استان برای بررسی وضعیت یک زمین ۱۵ هکتاری با ارزش چند هزار میلیارد تومانی وارد عمل میشود و چند روز بعد مدیرعامل صندوق بازنشستگی مس از شناسایی دریافتی ۸۶۰ میلیون تومانی یک مدیر و گزارش پرداختهای نامتعارف به حراست خبر میدهد، مسئله دیگر صرفاً یک زمین بلاتکلیف یا یک فیش حقوقی غیرمتعارف نیست؛ پرسش اصلی این است که سازوکار نظارت و مدیریت در مجموعهای که باید حافظ منافع بازنشستگان باشد، چگونه عمل میکند و چرا برخی مسائل پس از گذشت سالها یا رسانهایشدن به مرحله پیگیری میرسند؟
ماجرا از بازدید ۱۱ آبان «دادخدا سالاری» ، رئیسکل دادگستری استان کرمان، از زمین ۱۵ هکتاری هوانیروز آغاز شد؛ زمینی که با گذشت بیش از چهار دهه از واگذاری، هنوز درباره نحوه بهرهبرداری و تحقق اهداف عمومی آن ابهام وجود دارد.
رئیسکل دادگستری کرمان در این بازدید با اشاره به اینکه کمتر از پنج هکتار از زمین به مستحدثات اختصاص یافته، نسبت به وضعیت این دارایی انتقاد کرد و خواستار تعیین تکلیف آن شد.
اما تنها چند روز بعد، در نشست خبری مدیرعامل مؤسسه صندوق بازنشستگی شرکت ملی صنایع مس ایران، موضوع دیگری مطرح شد که ابعاد متفاوتی از مدیریت این مجموعه را به نمایش گذاشت؛ تأیید اصالت فیشهای حقوقی منتشرشده و روایت پرداخت ۸۶۰ میلیون تومان حقوق و پاداش به یکی از مدیران در یک ماه.
کنار هم قرار گرفتن این دو اتفاق، پرسش مهمتری را پیش میکشد: آیا مسئله صندوق بازنشستگی مس صرفاً به تصمیمات چند مدیر محدود است یا باید در سازوکارهای نظارتی، مدیریتی و نحوه پاسخگویی این مجموعه به دنبال ریشه مشکلات بود؟
«فرخ فدائی» ، مدیرعامل صندوق بازنشستگی مس، در نشست خبری ۱۹ آبان با تأیید اصالت فیشهای حقوقی منتشرشده، توضیح داد اسناد مربوط به دوره مدیریتی پیش از مسئولیت اوست.
او همچنین از شناسایی پرداختهای نامتعارف و بهکارگیری نیروهایی با مدارک و تخصصهای نامرتبط خبر داد و گفت این موارد را به حراست گزارش کرده است.
به گفته فدائی، در نامهای به تاریخ ۱۷ دی ۱۴۰۴، موضوع پرداختهای نامتعارف بهصورت مکتوب به حراست اطلاع داده شده است.
یکی از موارد بررسیشده مربوط به مدیری بود که مجموع دریافتی و پاداش او در یک ماه به ۸۶۰ میلیون تومان رسیده بود. مدیرعامل صندوق اعلام کرد پس از اطلاع از این موضوع، آن را پیگیری و مدیر مذکور را برکنار کرده است.
این توضیحات اگرچه از انجام برخی اقدامات اصلاحی حکایت دارد، اما یک پرسش اساسی را بیپاسخ میگذارد: چگونه پرداختی با این ابعاد در ساختار یک مجموعه بزرگ اقتصادی انجام میشود و چرا سازوکارهای نظارتی پیش از پرداخت یا در جریان آن مانع بروز چنین مواردی نمیشوند؟
اگر تخلف یا پرداخت خارج از ضابطهای وجود داشته، مسئولیت فقط متوجه دریافتکننده نیست؛ زنجیره تصمیمگیری، تصویب، تأیید و نظارت نیز باید مورد بررسی قرار گیرد.
گزارش موضوع به حراست و برکناری یک مدیر میتواند بخشی از فرآیند اصلاح باشد، اما برای روشنشدن ابعاد مسئله کافی نیست. باید مشخص شود مبنای محاسبه این پرداختها چه بوده، چه کسانی آن را تأیید کردهاند و آیا موارد مشابه دیگری نیز در مجموعههای وابسته وجود دارد؟
مسئله دوم به نحوه مدیریت داراییهای صندوق بازمیگردد.
زمین ۱۵ هکتاری کرمان نمونهای از دارایی ارزشمندی است که پس از گذشت دههها هنوز درباره نحوه استفاده و تحقق منافع عمومی آن پرسش وجود دارد.
«فدائی» در توضیح وضعیت این زمین از مذاکرات با مسئولان استان، از جمله استاندار کرمان، و وعده صدور سند تمام زمین مورد اختلاف به نام صندوق خبر داده است.
او همچنین امکان استفاده شهروندان از بخشی از زمین را قابل بررسی دانسته، مشروط بر اینکه حقوق صندوق حفظ شود و هزینهای به آن تحمیل نشود.
اما مسئله اصلی فراتر از صدور سند است. حتی اگر وضعیت مالکیت این زمین روشن شود، پرسش درباره عملکرد اقتصادی آن همچنان باقی خواهد ماند.
چرا داراییای با چنین ارزشی باید برای مدت طولانی بدون تعیین تکلیف مشخص باقی بماند؟ چه برنامهای برای بهرهبرداری از آن وجود داشته و چه میزان از منافع مورد انتظار صندوق و شهروندان محقق شده است؟
این پرسشها درباره سایر داراییهای صندوق نیز اهمیت دارد؛ چراکه وظیفه یک مجموعه سرمایهگذاری و بازنشستگی صرفاً نگهداری اموال نیست، بلکه حفظ ارزش داراییها و مدیریت آنها در راستای منافع ذینفعان است.
اظهارات مدیرعامل صندوق درباره پرداختهای نامتعارف، برکناری یک مدیر و گزارش موارد به حراست، در کنار ورود دستگاه قضایی به موضوع زمین، یک مسئله مشترک را برجسته میکند: ضرورت ارزیابی عملکرد نظام مدیریتی و نظارتی صندوق.
اگر مدیرعامل جدید از پرداختهای نامتعارف دوره قبل اطلاع پیدا میکند، باید مشخص شود این پرداختها چگونه از فیلترهای نظارتی عبور کردهاند. اگر یک دارایی ارزشمند برای دههها تعیین تکلیف نمیشود، باید معلوم شود چه نهادی مسئول پیگیری و ارزیابی عملکرد آن بوده است.
در چنین شرایطی، محدودکردن مسئله به تغییر مدیران یا ارسال نامه به حراست نمیتواند پاسخگوی همه ابهامات باشد. ساختار تصمیمگیری، عملکرد هیئتمدیره، نظام حسابرسی داخلی، نحوه تصویب پرداختها و نظارت بر شرکتهای وابسته باید در معرض بررسی قرار گیرد.
از سوی دیگر، برنامه اعلامشده برای واگذاری بخشی از داراییهای صندوق به شرکت ملی صنایع مس ایران در ازای دریافت سهام «فملی» و خروج از بنگاهداری نیز زمانی قابل ارزیابی خواهد بود که جزئیات اقتصادی این تصمیم، ارزشگذاری داراییها و منافع آن برای صندوق بهصورت شفاف منتشر شود.
صندوق بازنشستگی مس یک مجموعه عادی اقتصادی نیست که عملکرد آن صرفاً با سود و زیان چند شرکت سنجیده شود. داراییها و تصمیمات آن با منافع گروهی از ذینفعان گره خورده که انتظار دارند منابع صندوق بهدرستی مدیریت و از ارزش آنها صیانت شود.
از همین رو، پرسش درباره پرداختهای مدیریتی، بلاتکلیفی داراییها و نحوه تصمیمگیری در شرکتهای وابسته، مطالبهای فراتر از یک موضوع رسانهای است.
اکنون انتظار میرود صندوق بازنشستگی مس بهجای محدودکردن پاسخگویی به توضیح درباره پروندههای مطرحشده، تصویر روشنتری از وضعیت داراییها، عملکرد شرکتهای تابعه، پرداختهای مدیریتی و نتایج نظارتهای داخلی ارائه کند.
همچنین دستگاه قضایی استان میتواند درباره نتیجه بررسی زمین ۱۵ هکتاری و میزان تحقق اهداف واگذاری، گزارش روشنی در اختیار افکار عمومی قرار دهد.
آنچه در نهایت اهمیت دارد، این است که آیا قرار است با تغییر مدیران و رسیدگی موردی به پروندهها، هر بار پس از آشکارشدن یک مسئله واکنش نشان داده شود یا سازوکاری شکل میگیرد که اساساً اجازه تکرار چنین وضعیتهایی را ندهد؟
مسئله صندوق بازنشستگی مس، بیش از آنکه به یک فیش حقوقی یا یک زمین محدود باشد، به اعتماد عمومی و چگونگی صیانت از ثروتی مربوط است که باید در خدمت منافع بازنشستگان قرار گیرد.
گزارش: محبوبه ناروئی
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.
هنوز دیدگاهی منتشر نشده است.
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.
با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.
اگر این گزینه را نمیبینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.
منبع: tabnak.ir
تأکید بر عدالت آموزشی و ارتقای جایگاه معلمان در مراسم یادبود وزیر اسبق آموزشوپرورش





