سفیر ایران در هند: تهران از نقش دهلی در صلح منطقه‌ای استقبال می‌کند

به گزارش ایرنا، سفیر ایران در هند در این مصاحبه گفت: «هند، به عنوان یک قدرت بزرگ جهانی با جایگاه و نفوذ قابل توجه در صحنه بین‌المللی، می‌تواند نقش سازنده و مؤثری در برقراری صلح و ثبات منطقه‌ای ایفا کند و ما از هرگونه ابتکار عمل و تلاش دیپلماتیک هند در این راستا استقبال می‌کنیم.»

وی افزود که تهران انتظار دارد «کشورهای بانفوذ از ظرفیت‌های سیاسی و دیپلماتیک خود برای حمایت از گفتگو، احترام به حقوق ملت‌ها و تلاش برای مقابله با اقداماتی که تنش‌ها را تشدید می‌کند، فعالانه‌تر استفاده کنند».

وی در پاسخ به سوالی درباره نقشی که هند می‌تواند در برقراری صلح در منطقه ایفا کند گفت دولت هند که روابط دوستانه‌ای با همه طرف‌های درگیر در این مناقشه دارد، خواستار گفت‌وگو و دیپلماسی به عنوان راه حل پیش رو شده است و این موضع در جریان آخرین دیدار نارندرا مودی، نخست وزیر هند و مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، در حاشیه اجلاس بریکس، بار دیگر تکرار شد.

روابط هند و ایران

به گفته سفیر ایران، دو کشور «از پیوندهای عمیق تاریخی، تمدنی و فرهنگی برخوردارند» و ایران «ارزیابی مثبتی از روند فعلی این روابط دارد». وی افزود تبادلات منظم «نشان‌دهنده عزم تهران و دهلی نو برای ارتقای سطح روابط دوجانبه است».

وی ادامه داد که زمینه قابل توجهی برای تعمیق همکاری وجود دارد و گفت: «ما معتقدیم که ظرفیت همکاری بین ایران و هند بسیار فراتر از سطح فعلی روابط است و فرصت‌های بی‌شماری برای توسعه بیشتر این روابط در زمینه‌های مختلف وجود دارد.» در این مطلب اشاره شده است که هند و ایران روابط قوی خود را حفظ کرده‌اند، اما تحریم‌های غرب روابط آنها را محدود کرده است که دو حوزه تجارت نفت و پروژه بندر چابهار این وضعیت را نشان می‌دهد.

تجارت نفت با هند

تجارت نفت زمانی محور اصلی روابط تجاری هند و ایران بود. در سال مالی ۲۰۱۸-۲۰۱۹، کل تجارت دوجانبه ۱۷.۰۳ میلیارد دلار بود که هند ۱۳.۵۳ میلیارد دلار کالا وارد و ۳.۵۱ میلیارد دلار کالا صادر کرد.

در ماه مه ۲۰۱۹، معافیت تحریم‌های ایالات متحده منقضی شد و هند را مجبور به توقف واردات نفت ایران کرد. در پی آن، تجارت دوجانبه در سال‌های ۲۰۱۹-۲۰۲۰ با ۷۲ درصد کاهش به ۴.۷ میلیارد دلار رسید و در سال‌های ۲۰۲۵-۲۰۲۶، این رقم به ۱.۶۳ میلیارد دلار افتاد که ۱.۲۵ میلیارد دلار آن شامل صادرات هند به ایران و ۰.۳۷ میلیارد دلار آن شامل واردات از ایران است.

سفیر ایران در این باره گفت اگرچه حجم تجارت همچنان پایین است، ایران بازار هند را «بازاری مهم برای همکاری‌های آینده» می‌داند. وی افزود مذاکراتی درباره از سرگیری تجارت نفت با «کشورهای مختلف، از جمله هند» انجام شده و «مذاکرات و رایزنی‌ها همچنان ادامه دارد».

وی گفت: «در صورت توافق و لغو محدودیت‌ها، ما آماده‌ایم تا صادرات نفت خود را در کوتاه‌ترین زمان ممکن به سطح قبل از تحریم‌ها بازگردانیم.» وی همچنین درباره سازوکارهای پرداخت گفت استفاده از ارزهای ملی در تجارت صرفاً موضع ایران نیست و بسیاری از رهبران کشورهای عضو بریکس نیز بر لزوم گسترش این رویه و کاهش وابستگی معاملات تجاری به ارزهای واسطه‌ای تأکید کرده‌اند.

بندر چابهار

بندر چابهار یکی دیگر از پروژه‌هایی است که تحت تأثیر تحریم‌ها قرار گرفته است و در حالی که هند معافیت مشروط از تحریم‌ها را برای این بندر دریافت کرده بود، این معافیت در آوریل ۲۰۲۶ منقضی شد.

تهران، چابهار را «یکی از مهمترین ارکان همکاری راهبردی» بین دو کشور و «یک پروژه کلیدی برای توسعه ارتباطات و تجارت منطقه‌ای» می‌داند. سفیر ایران گفت: «از نظر ما، چابهار صرفاً یک پروژه بندری دوجانبه نیست؛ بلکه مسیری مهم است که هند را به افغانستان متصل می‌کند.» وی همچنین گفت این بندر «در حال حاضر عملیاتی است و توسعه زیرساخت‌ها و ظرفیت عملیاتی آن ادامه دارد».

وی گفت: «بر اساس توافق‌نامه بلندمدت ۱۰ ساله که در سال ۲۰۲۴ بین دو کشور امضا شد، همکاری ایران و هند در توسعه و بهره‌برداری از ترمینال شهید بهشتی در چابهار تعریف شده است.» طبق پاسخ پارلمانی وزارت امور خارجه هند در مجلس لوک سبها در تاریخ ۳۱ ژوئیه، شرکت India Ports Global Limited (IPGL) از طریق شرکت تابعه وابسته به خود، از سال ۲۰۱۸ این بندر را اداره می‌کند.

در ماه مه ۲۰۲۴، شرکت IPGL قراردادی ۱۰ ساله با سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران برای تجهیز و بهره‌برداری از ترمینال شهید بهشتی در بندر چابهار امضا کرد و بر اساس این توافق‌نامه، هند ۱۲۰ میلیون دلار برای تجهیزات و ۲۵۰ میلیون دلار تسهیلات اعتباری برای توسعه بیشتر این ترمینال اختصاص داد. وزارت امور خارجه هند اعلام کرد که هند «به تعهد مالی ۱۲۰ میلیون دلاری خود برای این پروژه عمل کرده است».

سفیر ایران درباره تسهیلات اعتباری ۲۵۰ میلیون دلاری گفت که این «بخشی از توافقات و مذاکرات» بین دو کشور بوده است و افزود: «اجازه دهید تا زمانی که تصمیمات نهایی نشده‌اند، از ارائه جزئیات بیشتر در مورد مذاکرات و ترتیبات مالی خودداری کنم.» وی گفت: «ما همچنان از مشارکت اقتصادی هند استقبال می‌کنیم و معتقدیم که تحقق کامل ظرفیت چابهار مستلزم همکاری مستمر، اراده سیاسی و ترتیبات مالی و عملیاتی مناسب از سوی هر دو طرف است.»