زعفران تربتجام؛ از خامفروشی و افت قیمت تا بحران صادرات
زعفرانکاران تربتجام در فصل برداشت با کاهش حدود ۳۰ درصدی قیمت، خاموشی روزانه چاهموتورها و موانع صادراتی روبهرو هستند؛ پیشبینی میشود امسال ۱۶.۵ تن زعفران خشک در این شهرستان برداشت شود.

گالری تصویری
۵ تصویربه گزارش ایسنا، زعفرانکاران تربتجام در شرایطی به استقبال برداشت محصول رفتهاند که به گفته فعالان این حوزه، قیمت زعفران از ابتدای فصل برداشت حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و خاموشی روزانه پنج تا ۶ ساعته چاهموتورهای کشاورزی، تأمین آب مورد نیاز مزارع را با دشواری مواجه کرده است. در کنار این مشکلات، خامفروشی، نبود زیرساختهای کافی فرآوری، ضعف برندسازی و موانع صادراتی، زنجیرهای از چالشها را شکل داده که مانع بازگشت ارزش افزوده زعفران به مبدأ تولید شده است.
کشاورزی که ماهها برای کاشت، داشت و برداشت زعفران زحمت میکشد، نهتنها سهم متناسبی از ارزش اقتصادی محصول خود نمیبرد، بلکه باید هزینههای سنگین تولید، کمبود آب، خاموشی چاهموتورها و نوسان قیمت را نیز تحمل کند.
کاهش ۳۰ درصدی قیمت و بحران آب
عبدالعزیز قربانزاده، دیگر کشاورز نمونه حوزه زعفران در تربتجام با اشاره به مشکلات زعفرانکاران شهرستان در فصل کشت، داشت و برداشت گفت: «کشاورزان زعفرانکار علاوه بر مشکلات مربوط به تأمین آب و محدودیتهای آبیاری، در زمان برداشت نیز با کاهش قیمت محصول و مشکلات مربوط به صادرات مواجه هستند».
وی اظهار کرد: «در حال حاضر چاهموتورهای کشاورزی روزانه حدود پنج تا ۶ ساعت با خاموشی مواجه هستند که این موضوع مشکلاتی را برای تأمین آب مورد نیاز مزارع زعفران ایجاد میکند».
به گفته وی، زمانبندی آبیاری در مراحل مختلف رشد زعفران اهمیت دارد و محدودیت ساعات فعالیت چاهموتورها برنامهریزی برای آبیاری را دشوار کرده است.
قربانزاده بیان کرد: «متأسفانه از ابتدای فصل تاکنون قیمت این محصول حدود ۳۰ درصد کاهش داشته و این مسئله فشار اقتصادی بیشتری به کشاورزان وارد کرده است». وی افزود کشاورزان در طول سال برای آمادهسازی زمین، نگهداری مزارع، آبیاری و برداشت هزینههای مختلفی پرداخت میکنند و کاهش قیمت بر درآمد و صرفه اقتصادی فعالیت آنها تأثیر میگذارد.
وی با اشاره به تأثیر شرایط سیاسی کشور بر بازار این محصول گفت شرایط سیاسی کشور موجب شده در حوزه صادرات زعفران با مشکلاتی مواجه شوند و از آنجا که صادرات در بازار زعفران اهمیت زیادی دارد، اختلال در روند صادرات میتواند بر وضعیت بازار و قیمت محصول تأثیرگذار باشد.
خامفروشی؛ از برداشت تا فرآوری
مجتبی پیام عسکری، کشاورز نمونه و فعال بورس کالای زعفران در تربتجام با تأکید بر اینکه چالشهای زعفران به یک مرحله محدود نمیشود، گفت خامفروشی زعفران تنها به شرایط اقلیمی تربتجام یا سایر مناطق تولیدکننده ارتباط ندارد، بلکه از مرحله کاشت، داشت و برداشت تا فرآوری و صادرات مسائل مختلفی وجود دارد.
وی اظهار کرد: «زعفران محصولی است که در مراحل مختلف تولید و عرضه با چالشهای متعددی مواجه است و نمیتوان مسئله خامفروشی را صرفاً به یک منطقه یا یک مرحله از تولید نسبت داد».
عسکری با اشاره به حساسیت گل زعفران پس از برداشت افزود: «سرگل زعفران به دلیل ماندگاری کم، محصولی فسادپذیر است و اگر در زمان مناسب فرآوری نشود، کیفیت خود را از دست میدهد». به همین دلیل باید از لحظه برداشت گل تا تحویل به دستگاههای خشککن زمانبندی مشخصی وجود داشته باشد.
وی تصریح کرد: «من با عنوان دلالی برای فعالان این حوزه موافق نیستم؛ چراکه زعفران محصولی پرحجم است و زنجیرههای مختلفی در خرید، جمعآوری و عرضه آن نقش دارند». به گفته وی اگر این زنجیرهها وجود نداشته باشند، نمیتوان گل زعفران را به درآمد مناسبی تبدیل کرد.
وی ادامه داد نباید تصور کرد خامفروشی صرفاً به این معناست که کلاله زعفران را به پول نقد تبدیل کنیم و پس از خشک شدن زعفران است که امکان برنامهریزی برای بخشهای بعدی تولید و ایجاد ارزش افزوده فراهم میشود.
عسکری اظهار کرد: «برای عبور از خامفروشی به زیرساختهای دارویی بسیار قوی نیاز داریم و تا زمانی که این زیرساختها فراهم نشود، نمیتوان ادعا کرد که از خامفروشی عبور کردهایم». وی تأکید کرد زعفران ظرفیتهای متعددی دارد که استفاده از آنها نیازمند سرمایهگذاری، ایجاد زیرساخت و برنامهریزی بلندمدت است.
دلالان و ضعف برندسازی
محمد حاجی حسینی، کشاورز نمونه زعفران شهرستان تربتجام با اشاره به جایگاه زعفران در فرهنگ و اقتصاد منطقه اظهار کرد با وجود ظرفیت بالای تولید، کشاورزان سهم چندانی از ارزش اقتصادی واقعی این محصول نمیبرند و «وجود دلالان در چرخه خرید و فروش زعفران و همچنین خامفروشی محصول موجب شده بخش قابل توجهی از سود حاصل از تولید به جای کشاورزان، نصیب واسطهها شود».
وی ادامه داد کشاورزان از ابتدای مراحل کاشت، داشت و برداشت زحمت زیادی میکشند و هزینههای مختلفی را متحمل میشوند، اما به دلیل عرضه محصول به شکل خام و نبود سازوکار مناسب برای فروش مستقیم، نمیتوانند از ارزش افزوده واقعی بهرهمند شوند.
حاجی حسینی بیان کرد: «امیدواریم با برنامهریزی مناسب و ایجاد برند معتبر برای زعفران این شهرستان، زمینه رونق بازار این محصول فراهم شود». وی خاطرنشان کرد برندسازی و توجه به فرآوری و بستهبندی مناسب میتواند به معرفی بهتر زعفران تربتجام کمک کند و زمینه ورود این محصول به بازارهای جدید در داخل و خارج از کشور را فراهم آورد.
پیشبینی برداشت ۱۶.۵ تن زعفران خشک
محمد دوستخواه احمدی، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان تربتجام از پیشبینی برداشت ۱۶.۵ تن زعفران خشک خبر داد و گفت امسال ۸۶۷۲ هکتار از اراضی کشاورزی تربتجام به کشت زعفران اختصاص یافته و حدود ۵ هزار و ۶۰۰ بهرهبردار در این حوزه فعالیت میکنند.
وی اظهار کرد میانگین عملکرد این محصول حدود دو کیلوگرم در هر هکتار است و برداشت با توجه به زمان آبیاری مزارع و دمای هوا، از اوایل آبانماه آغاز میشود و تا پایان آبانماه ادامه دارد.
دوستخواه احمدی بیان کرد یکی از توصیههای مهم به کشاورزان، برداشت بهداشتی گل زعفران و رعایت نکات بهداشتی در فرآوری آن است و رعایت اصول بهداشتی در زمان برداشت و جداسازی کلالهها نقش مهمی در حفظ کیفیت دارد.
وی تصریح کرد پیشنهاد به سرمایهگذاران این است که در حوزه صنایع تبدیلی زعفران فعالیت بیشتری داشته باشند تا علاوه بر تولید و عرضه، در زمینه فرآوریهای پیشرفتهتر از جمله اسانسگیری زعفران نیز فعالیت شود.
وی افزود زعفران از جمله گیاهان کمآبطلب محسوب میشود و توسعه کشت آن به مدیریت بهتر منابع آب کمک میکند و با توجه به ظرفیت اشتغالزایی و درآمدزایی میتواند در بهبود وضعیت اقتصادی کشاورزان مؤثر باشد. هدف این است که با استفاده از دانش روز، افزایش بهرهوری و ایجاد ارزش افزوده، سهم بیشتری از منافع اقتصادی نصیب خود کشاورزان شود.
زعفران تربتجام با وجود ظرفیت بالای تولید همچنان با چالشهایی روبهروست که مانع بهرهمندی کشاورزان از ارزش واقعی این محصول شده است. اگر قرار است طلای سرخ برای تولیدکنندگان نیز به ثروت تبدیل شود، باید حلقههای مفقوده این زنجیره از تأمین آب و حمایت از کشاورز تا توسعه صنایع تبدیلی، فرآوری دارویی، اسانسگیری و تسهیل صادرات تکمیل شود.
منبع: www.isna.ir

اختلال سامانه سیما در توزیع آرد روستایی کهگیلویه و بویراحمد











