یادداشت روز؛
روز جهانی شهرها؛ فرصتی برای عرصههای زیستی مشترک
«روز جهانی شهرها» (World Cities Day) که هر ساله در تاریخ ۳۱ اکتبر و به ابتکار سازمان ملل متحد برگزار میشود، فرصتی است برای بازاندیشی در مسیر توسعه شهری، عدالت فضایی و تابآوری زیستمحیطی شهرها.
تبریز فوری تبریز/ یعقوب قلندری نژاد: در جهان امروز بیش از نیمی از جمعیت در شهرها زندگی میکنند و پیشبینی میشود این رقم تا سال ۲۰۵۰ به حدود ۷۰ درصد برسد. این روند، فرصتها و چالشهای بیسابقهای را در حوزههای مسکن، حملونقل، انرژی، عدالت اجتماعی و حکمرانی شهری ایجاد کرده است. ازاینرو، مدیریت شهری باید با رویکردی هوشمند، فراگیر و مبتنی بر شواهد، به سمت برنامهریزی آیندهنگر حرکت کند.
روز جهانی شهرها از سال ۲۰۱۳ در تقویم سازمان ملل جای گرفت و هدف این است رویدادهایی در این روز برگزار شود که اهمیت جایگاه شهرها را به دولتها و تصمیم گیران یادآوری کند. ایران نیز به این به این حرکت پیوست و برای روز جهانی شهرها نشستها و مراسمهایی را برگزار میکند. این روز فرصتی برای دولتها، سازمان ملل به ویژه برنامه اسکان بشر ملل متحد، سازمانهای بینالمللی مرتبط، جامعه مدنی و سایر ذینفعان و فعالان شهری جهت اهتمام به توسعه پایدار شهری در سرتاسر جهان است.
موضوع عام روز جهانی شهرها «شهر بهتر، زندگی بهتر» است و همه ساله موضوعی که موفقیت های شهری شدن یا چالش های ناشی از آن را منعکس کند نیز ذیل این موضوع انتخاب می شود. شعار سال ۲۰۲۵ « شهرهای هوشمند با محوریت انسان» عنوان شده است. در این رویداد، بر نقش تصمیمگیری مبتنی بر داده، فناوری و هوش مصنوعی در بهبود زندگی شهری و بازیابی از شوکها و بحرانهای کنونی تأکید میشود. همچنین، ترویج ابتکارات شهر هوشمند که بر نیازها و رفاه مردم متمرکزند، از دیگر اهداف این روز خواهد بود.
برای کلانشهرهایی چون تبریز، روز جهانی شهرها یادآور مسئولیتی مضاعف است؛ شهری با پیشینه تاریخی، ظرفیتهای اقتصادی و فرهنگی غنی که در مسیر تحقق توسعه پایدار شهری نیازمند تقویت زیرساختهای هوشمند، مدیریت سبز و عدالت فضایی است. تجربه جهانی نشان داده است که تحقق شهر پایدار در گرو همکاری میان نهادهای عمومی، بخش خصوصی و شهروندان آگاه و مسئولیتپذیر است.
شهرداریها، بهعنوان خط مقدم حکمرانی محلی، نقشی کلیدی در تحقق این آرمان دارند؛ از ارتقای تابآوری شهری و کاهش آلایندهها تا توسعه حملونقل پاک و افزایش مشارکت اجتماعی. روز جهانی شهرها، فرصتی برای مرور دستاوردها، شناسایی چالشها و تجدید تعهد نسبت به آیندهای است که در آن «شهر، خانهای برای همه» باشد. جایی که هیچ کس و هیچ جایی نادیده گرفته نشود.



