رایحه اسطوخودوس به‌تنهایی حافظه را تقویت نمی‌کند

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، بوی اسطوخودوس ممکن است خاطره‌ای آشنا را زنده کند، اما نتایج پژوهش جدید نشان می‌دهد این رایحه توانایی افراد در به‌خاطر سپردن اطلاعات را افزایش نمی‌دهد. عملکرد بزرگسالان جوان و سالمند در آزمون‌های حافظه، چه در محیط معطر به اسطوخودوس و چه در محیط بدون رایحه، تقریبا یکسان بود.

با این حال، تفاوت جالبی مشاهده شد؛ سالمندانی که هنگام نخستین مرحله یادگیری در معرض رایحه اسطوخودوس قرار گرفتند، اشیا را دقیق‌تر از افرادی به یاد آوردند که در مرحله بعد این رایحه را استشمام کردند. این یافته این احتمال را مطرح کرد که زمان مواجهه با رایحه ممکن است بیش از خود آن رایحه اهمیت داشته باشد.

هدف پژوهش و ارتباط بویایی با حافظه

پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس (UCLA) با همکاری محققانی از دانشگاه رایس، این پژوهش را برای بررسی این موضوع انجام دادند که آیا بوها می‌توانند به افراد در به‌خاطر سپردن اشیا و جزئیات کوچک، همزمان با افزایش سن، کمک کنند یا خیر.

حس بویایی ارتباط نزدیکی با حافظه دارد؛ بوی عطری آشنا، غذای در حال پخت یا رایحه باغ می‌تواند ناگهان خاطره‌ای از تجربه‌ای در گذشته را زنده کند. همین ارتباط باعث شده است که استفاده از رایحه‌ها برای حمایت از حافظه در دوران سالمندی مورد توجه قرار گیرد.

روش آزمون حافظه در محیط معطر و بدون رایحه

داوطلبان سالم جوان و سالمند در این پژوهش، ابتدا آزمونی برای ارزیابی حس بویایی خود انجام دادند و سپس تصاویری از اشیای روزمره، از جمله وسایلی که شباهت زیادی به یکدیگر داشتند، به آنان نشان داده شد.

برخی از شرکت‌کنندگان وارد اتاقی شدند که با روغن اسطوخودوس معطر شده بود و برخی دیگر کار خود را در اتاقی بدون رایحه آغاز کردند. همه شرکت‌کنندگان در هر دو وضعیت، یعنی محیط معطر و محیط بدون رایحه، تکالیف یادگیری را انجام دادند، اما ترتیب قرار گرفتن در این دو وضعیت متفاوت بود.

پژوهشگران در مرحله بعد، تصاویری را به داوطلبان نشان دادند و از آنان خواستند مشخص کنند که هر شی همان شی قبلی بوده، اندکی تغییر کرده یا کاملا جدید است؛ برای مثال، ممکن بود شی با رنگی متفاوت نمایش داده شود. این آزمون هم توانایی تشخیص کلی اشیا و هم توانایی به‌خاطر سپردن جزئیات آن‌ها را ارزیابی می‌کرد.

نتایج در سالمندان و هشدار درباره رایحه‌درمانی

سالمندان عموما در به‌خاطر سپردن تفاوت‌های جزئی با دشواری بیشتری روبه‌رو بودند و افزودن رایحه اسطوخودوس به محیط، به‌تنهایی، بهبود محسوسی در عملکرد هیچ‌یک از دو گروه سنی ایجاد نکرد. با این حال، در میان سالمندان، افرادی که هنگام نخستین مرحله یادگیری در معرض این رایحه قرار گرفته بودند، در مقایسه با کسانی که بعدها آن را استشمام کردند، جزئیات را دقیق‌تر به یاد آوردند.

همچنین سالمندانی که این رایحه را دوست داشتند و حس بویایی قوی‌تری داشتند، معمولا جزئیات را بهتر به خاطر می‌سپردند. البته این ارتباط‌ها ثابت نمی‌کنند که رایحه اسطوخودوس، عامل بهبود عملکرد حافظه بوده است.

به گزارش ایسنا به نقل از وب‌سایت نوریج، نتایج این پژوهش هشداری درباره ادعاهای مربوط به تقویت قابل اعتماد حافظه با رایحه‌درمانی است. در این پژوهش، داوطلبان سالم و تکالیف کوتاه حافظه بررسی شدند، نه افرادی که برای زوال عقل تحت درمان قرار داشتند. بنابراین، این یافته‌ها نشان نمی‌دهند که مواجهه منظم با رایحه‌ها می‌تواند از کاهش حافظه یا بیماری آلزایمر پیشگیری کند.

نتایج مشخص کرد شرایط و زمان مواجهه با محرک‌های حسی ممکن است اهمیت داشته باشد. تجربه محرک حسی جدید می‌تواند به برخی سالمندان کمک کند هنگام یادگیری توجه بیشتری داشته باشند، اما پیش از آنکه بتوان استفاده از اتاق‌های معطر را به‌عنوان روشی برای کمک به حافظه توصیه کرد، انجام پژوهش‌های گسترده‌تر ضروری است. نتایج این پژوهش در نشریه Frontiers in Aging Neuroscience منتشر شده است.