خشکیدگی چمن‌ها و درختان تهران؛ وعده چمن کم‌آب‌بر چه شد؟

به گزارش ایرنا، در حال حاضر در بسیاری از نقاط شهر تهران، بزرگراه‌ها و بوستان‌ها و حتی ورزشگاه‌ها و زمین‌های بازی، چمن‌ها یا خشکیده و یا زرد شده و در حال نابودی‌اند. چمن‌هایی که پیش‌تر بخشی از زیبایی فضای عمومی شهر تهران به شمار می‌آمدند اکنون دیگر اثری از طراوت در آنها مشاهده نمی‌شود.

تذکرهای شورا و انتقاد از میدان آزادی

هر چند مساله خشکیدگی چمن‌ها و درختان بوستان‌های مختلف پایتخت موضوع تازه‌ای نیست و بارها طی چند سال اخیر، اعضای شورای شهر تذکراتی را در این باره به شهرداری تهران داده‌اند اما گویی خیلی مورد توجه قرار نگرفته است.

مهدی عباسی رییس کمیسیون معماری و شهرسازی شورا، فروردین‌ماه ۱۴۰۴ با اشاره به تشدید تنش آبی، خواستار ارائه برنامه‌ای برای آبیاری کارآمد و توسعه فضای سبز کم‌آب‌بر شده بود.

سوده نجفی، عضو هیات‌رییسه شورا هم خردادماه همان سال با انتشار تصاویری از میدان آزادی نسبت به زرد شدن چمن‌ها و خشکیدگی درختان این محدوده انتقاد کرده و خواستار رسیدگی شهرداری تهران به موضوع شده بود.

وعده چمن کم‌آب‌بر و انتقادهای اخیر

در واکنش به این انتقادها، علیرضا زاکانی شهردار تهران در همان سال یعنی ۲۶ آذرماه ۱۴۰۴ به رسانه‌ها اعلام کرد که در برخی اماکن نمادین شهر از چمن‌های کم‌آب‌بر استفاده خواهد شد که تنها هفته‌ای یک‌بار به آبیاری نیاز داشته باشند.

حال با گذشت حدود یک سال از وعده‌های شهردار تهران در استفاده از چمن‌های کم‌آب‌بر اما هنوز چهره عمومی فضای سبز شهری به‌ویژه چمن‌ها همچنان زرد و خشکیده است. اکنون علاوه بر وضعیت چمن‌های تهران، خشکیدگی درختان معابر به‌ویژه بوستان‌های جنگلی هم به نگرانی شهروندان و فعالان محیط زیست افزوده است. به طوری که این موضوع در چند جلسه اخیر شورای شهر تهران به شدت مورد نقد اعضا قرار گرفت و مهدی اقراریان رییس کمیته حقوقی شورا با انتقاد از عملکرد مدیریت شهری خواستار پاسخگویی شهردار تهران درباره علت خشکیدگی درختان بوستان‌های جنگلی شد.

او با انتقاد از عملکرد مبهم پیمانکاران نگهداری فضای سبز از مدیریت شهری خواست علت را صریح و شفاف بگوید. اقراریان در این جلسه شورا از شهردار تهران خواست تا درباره عملکرد پنج سال گذشته شهرداری پاسخگو باشد.

وی همچنین در جلسه گذشته صحن علنی ۴۴۴ شورای شهر با انتقاد از برخورد شهرداری با منتقدانش در شورا اظهار کرد: «با وجود طی شدن روند قانونی سؤال از شهردار درباره موضوع چیتگر برخی مدیران شهرداری به جای پاسخگویی با مصاحبه‌های متعدد عملکرد خود را توجیه و مسئولیت مشکلات را متوجه مدیران دوره‌های گذشته می‌کنند.» او تاکید کرد آقای زاکانی باید به سوالات در این زمینه پاسخ بگوید.

کارشناسان محیط زیست چه می‌گویند

کارشناسان محیط زیست درباره خشکیدگی چمن‌ها و درختان تهران می‌گویند: تهران به دلیل قرار گرفتن در اقلیم نیمه‌خشک و مواجهه با تنش آبی بیش از گذشته نیازمند الگوی توسعه و نگهداری فضای سبز است.

آنان بر این باورند که استفاده از پوشش‌های گیاهی کم‌آب‌بر، اصلاح روش‌های آبیاری و جایگزینی تدریجی گونه‌های ناسازگار با شرایط اقلیمی از جمله راهکارهایی است که می‌تواند به کاهش مصرف آب و حفظ پوشش گیاهی موجود کمک کند.

حال این پرسش‌ها مطرح است؛ برنامه‌های اعلام‌شده شهرداری تهران برای استفاده از گونه‌های کم‌آب‌بر تا چه اندازه در سطح شهر اجرایی شده و مدیریت شهری چه راهکاری برای جلوگیری از گسترش خشکیدگی چمن‌ها دارد؟ آیا حفظ فضای سبز تهران در شرایط کم‌آبی به کاشت دوباره یا افزایش آبیاری محدود می‌شود؟ آیا لازم نیست تغییر رویکردی در انتخاب پوشش گیاهی، نگهداری اصولی و نظارت بر اجرای برنامه‌ها اعمال شود؟

در همین حال ناصر امانی، عضو شورای اسلامی شهر تهران بر ضرورت استفاده از چمن‌های کم‌آب‌بر و سازگار با اقلیم خشک پایتخت تاکید کرد.

امانی در گفت‌وگو افزود: «معتقدم با توجه به محدودیت منابع آب و تداوم خشکسالی، انتخاب گونه‌های گیاهی متناسب با شرایط اقلیمی و کاهش نیاز آبی فضای سبز باید در اولویت مدیریت شهری قرار بگیرد.»

عضو کمیته برنامه و بودجه شورای شهر تهران تاکید کرد: با توجه به شرایط آب‌وهوایی تهران و خشکسالی حاکم بر پایتخت استفاده از چمن‌هایی که به آب کمتری نیاز دارند باید مورد توجه شهرداری قرار بگیرد.

این عضو شورای شهر تهران در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت خشکیدگی چمن‌های پایتخت و اقدامات انجام‌نشده برای حفظ و نگهداری آن‌ها افزود: با وجود تلاش‌های صورت‌گرفته برای نگهداری فضای سبز، در برخی موارد چمن‌ها به دلیل شرایط کم‌آبی در معرض خشکیدگی قرار می‌گیرند و باید این محدودیت را در برنامه‌ریزی‌ها در نظر گرفت.

امانی با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه نگهداری فضای سبز ادامه داد: انتخاب نوع چمن و روش نگهداری آن باید متناسب با شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب باشد.

انتظار می‌رود با وجود تأکیدات شورای شهر و وضعیت فعلی چمن‌ها و درختان تهران، شهرداری تهران مشخص کند و به رسانه‌ها پاسخ گوید که وعده‌های خود درباره استفاده از گونه‌های کم‌آب‌بر تا چه اندازه اجرایی شده و برای جلوگیری از تداوم خشکیدگی چمن‌های پایتخت چه برنامه عملیاتی برای شرایط فعلی و آینده تهران دارد.