۲۵ آبان ۱۴۰۵، دوشنبه تبریز ۱۳°
دلار۲۶۹٬۹۰۰ تومان ▲ ٪۱٫۵۴یورو۲۹۷٬۳۲۰ تومان ▲ ٪۱٫۲۷درهم۷۳٬۴۶۹ تومان ▲ ٪۱٫۰۶لیر۵٬۳۴۰ تومان ▲ ٪۰٫۹۵پوند۳۵۵٬۶۴۰ تومان ▲ ٪۱٫۲۳طلای ۱۸ عیار۲۴٬۷۴۷٬۹۰۰ تومان ▲ ٪۰٫۷۷
تبریز فوری
خبر فوری

خشکسالی در ایران پایان نیافته است؛ بارندگی‌ها بحران آب را رفع نکرده است

دکتر مهدی زارع در وبینار «خشکسالی و تغییر اقلیم؛ بحران در ایران پایان می‌یابد؟» تأکید کرد خشکسالی در ایران هنوز پایان نیافته و بارندگی‌های اخیر به معنای بازگشت شرایط آبی به وضعیت مطلوب نیست.

· ۵ دقیقه مطالعه
خشکسالی در ایران پایان نیافته است؛ بارندگی‌ها بحران آب را رفع نکرده است
وضعیت سدهای کشور نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از ظرفیت آنها خالی است

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، دکتر مهدی زارع با تأکید بر اینکه خشکسالی در ایران هنوز پایان نیافته است، تصریح کرد صرف وقوع بارندگی نمی‌تواند به معنای پایان خشکسالی باشد. وی گفت وضعیت سدهای کشور نشان می‌دهد همچنان بخش قابل توجهی از ظرفیت آنها خالی است و در برخی گزارش‌ها میزان خالی بودن مخازن بیش از ۵۰ درصد عنوان شده است.

به گزارش ایسنا، وی امروز در وبینار «خشکسالی و تغییر اقلیم؛ بحران در ایران پایان می‌یابد؟» با اشاره به تأثیر خشکسالی و تغییرات اقلیمی بر تمدن‌های تاریخی جهان و ایران، گفت بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهد خشکسالی‌های طولانی‌مدت و تغییرات شدید اقلیمی در دوره‌های مختلف، از عوامل تأثیرگذار بر تضعیف و فروپاشی برخی تمدن‌ها بوده‌اند.

پراکندگی مخاطرات اقلیمی و تمرکز جمعیت

وی با اشاره به پراکندگی نقاط داغ خشکسالی، سیلاب و بحران‌های اقلیمی در ایران افزود بر اساس مطالعات و مقالات علمی منتشرشده در حدود ۱۰ سال اخیر، بخش‌های شرقی و جنوب شرقی ایران از جمله مناطق مهم درگیر با مخاطرات اقلیمی هستند. از سوی دیگر، بخش قابل توجهی از جمعیت کشور در شهرهایی مانند تهران، مشهد، اصفهان، کرمان و زاهدان سکونت دارند که بسیاری از آنها در مناطق خشک و کم‌آب قرار گرفته‌اند.

زارع با اشاره به تمرکز جمعیت در کلان‌شهرها، جمعیت تهران را بیش از ۱۰ میلیون نفر ذکر کرد و ادامه داد تمرکز جمعیت در برخی مناطق کشور، تحت تأثیر عواملی از جمله تحولات تاریخی، جابه‌جایی جمعیت و حتی جنگ‌ها شکل گرفته است. این عوامل در کنار شرایط اقلیمی بر جابه‌جایی تمدن‌ها تأثیر گذاشته و در برخی مناطق موجب تضعیف یا از بین رفتن آنها شده‌اند.

وی با اشاره به تهیه نقشه‌ای بر اساس داده‌های موجود درباره وضعیت مناطق مختلف کشور گفت بررسی داده‌ها نشان می‌دهد بخش‌های مرکزی، شرقی و جنوب شرقی ایران از جمله مناطق دارای بیشترین میزان مواجهه با مخاطرات خشکسالی هستند.

خشکسالی و تمدن‌های تاریخی جهان و ایران

وی در ادامه با اشاره به نمونه‌هایی از تمدن‌های تاریخی جهان بیان کرد در تاریخ تمدن‌های مختلف، از جمله تمدن‌های آمریکای مرکزی، بین‌النهرین و سومر، شواهدی از تأثیر خشکسالی‌های طولانی‌مدت بر ساختارهای اجتماعی و اقتصادی مشاهده می‌شود. برخی از این تمدن‌ها در دوره‌هایی از تاریخ به قدرت و شکوفایی قابل توجهی رسیده بودند، اما تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آبی به‌تدریج زمینه تضعیف آنها را فراهم کرد.

این استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله افزود در منطقه بین‌النهرین، خشکسالی و کاهش منابع آب رودخانه‌ها از جمله عواملی بود که در کنار سایر شرایط، به نارضایتی‌های اجتماعی، اختلال در ساختار شهرهای سومری و دگرگونی‌های تمدنی منجر شد. همچنین تغییرات شدید اقلیمی در بخش‌هایی از منطقه سوریه نیز از جمله موضوعاتی است که در مطالعات تاریخی و اقلیمی مورد بررسی قرار گرفته است.

زارع با اشاره به پژوهش‌های انجام‌شده درباره تاریخ ایران خاطرنشان کرد در یک مقاله علمی، وضعیت تمدن‌ها و سلسله‌های تاریخی ایران از جمله ایلامیان، هخامنشیان و اشکانیان در ارتباط با دوره‌های خشکسالی و تغییرات اقلیمی منطقه بررسی شده است. نتایج این مطالعات نشان می‌دهد میان برخی تحولات تاریخی و دوره‌های خشکسالی در منطقه، همزمانی‌هایی وجود داشته است.

بارندگی‌های اخیر، پدیده‌های حدی و ضرورت مدیریت

این استاد دانشگاه با اشاره به روند تغییرات اقلیمی در ایران، اظهار کرد بررسی مطالعات و مقالات علمی نشان می‌دهد در دوره‌های پیش‌رو، فراوانی و مدت‌زمان وقوع دوره‌های گرم افزایش خواهد یافت. همچنین فراوانی خشکسالی‌ها بیشتر می‌شود و در کنار آن، در برخی مناطق شاهد افزایش بارش‌های سنگین خواهیم بود؛ به‌ویژه در بخش‌هایی از رشته‌کوه زاگرس، در حالی که در بعضی مناطق دیگر کاهش نسبی بارش پیش‌بینی می‌شود. بر این اساس، کشور همچنان در شرایط تنش آبی و خشکسالی قرار دارد و با مخاطرات اقلیمی متعددی مواجه است.

وی با بیان اینکه کسری منابع آب کشور همچنان گسترده است، یادآور شد این کسری به‌سادگی و با چند سال بارندگی جبران نمی‌شود. از سوی دیگر، میزان مصرف آب همچنان بالاست و به‌ویژه در شهرهای بزرگ، استفاده از منابع آب در بسیاری از موارد کارآمد و بهینه نیست. تداوم این روند می‌تواند شرایط ناپایداری منابع آبی را تشدید کند. برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی و تغییر شرایط محیطی می‌تواند پیامدهای دیگری نیز به دنبال داشته باشد. در برخی مناطق، از جمله بخش‌هایی از خوزستان، مشکلات ناشی از رسوبات تبخیری، آلودگی منابع آب و سایر آسیب‌های محیطی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

این پژوهشگر حوزه زلزله و مخاطرات طبیعی با اشاره به هم‌زمانی خشکسالی با بارندگی‌های شدید و ناگهانی اضافه کرد یکی از نکات مهم در شرایط اقلیمی کنونی، وقوع بارش‌های سنگین و سیلاب‌های ناگهانی در دوره‌های خشکسالی است. برای مثال، در آبان‌ماه مواردی از وقوع آب‌گرفتگی و سیلاب در مشهد گزارش شد که طی حدود ۴۸ ساعت، پیامدهایی مانند آب‌گرفتگی معابر، زمین‌لغزش در جاده‌ها و اختلال در مسیرهای شهری را به همراه داشت.

این استاد دانشگاه با تأکید بر ضرورت اصلاح مدیریت منابع آب گفت مدیریت مصرف، احیای آبخوان‌ها، تغذیه مصنوعی منابع آب زیرزمینی و کنترل برداشت از این منابع باید به‌طور جدی دنبال شود. همچنین آمادگی برای مقابله با مخاطرات ترکیبی، از جمله گرمای شدید، خشکسالی، بارش‌های سنگین و سیلاب، اهمیت زیادی دارد و لازم است برای مدیریت بحران‌های اقلیمی، برنامه‌ای یکپارچه و متناسب با شرایط هر منطقه تدوین شود.

منبع: www.isna.ir

خبر بعدی

برگزاری سومین همایش ملی امیدآفرینی و پایداری اجتماعی در رشت

اجتماعی · ۲ دقیقه مطالعه

اخبار مرتبط

همه ›
اجتماعی

پیشنهاد وزیر آموزش‌وپرورش برای ایجاد بوستان شهدا در مدارس

علیرضا کاظمی در آیین کاشت نهال امید و گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی پیشنهاد کرد هر مدرسه یک بوستان اختصاصی به نام شهدا ایجاد کند و تشکل‌های دانش‌آموزی طلایه‌دار اجرای این برنامه باشند.

۲۵ آبان ۱۴۰۵ ۱۴:۳۰۳ دقیقه مطالعه

اخبار بیشتر