خسروپناه: اختیارات دانشگاهها و بخش غیردولتی باید افزایش یابد
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در بیستمین اجلاس سراسری دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی در دانشگاه خاتم بر گذار از حکومتداری به حکمرانی و واگذاری اختیارات اجرایی و توسعهای به دانشگاهها تأکید کرد.

به گزارش تبریز فوری به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت گذار از حکومتداری به حکمرانی در اداره کشور، خواستار افزایش اختیارات دانشگاهها و بخش غیردولتی در آموزش عالی شد و گفت ادامه تمرکز همه اختیارات اجرایی و توسعهای در وزارت علوم مانع تحقق مرجعیت علمی است.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه در بیستمین اجلاس سراسری دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی که در دانشگاه خاتم برگزار شد، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، امام شهیدان و شهدای حوزه و دانشگاه، از برگزارکنندگان این اجلاس قدردانی کرد.
وی با اشاره به چالشهای حکمرانی در بخشهای مختلف کشور گفت وقتی با مسائل مختلف کشور، از حوزه انرژی گرفته تا آموزش عالی، آموزش و پرورش و حتی تعلیم و تربیت کودک مواجه میشویم، معمولاً با نوعی ضعف حکمرانی روبهرو هستیم و علت اصلی آن است که هنوز فرهنگ تبدیل حکومتداری به حکمرانی در کشور بهدرستی شکل نگرفته است.
ضرورت تفکیک نقش حاکمیت و نهادهای تخصصی
استاد خسروپناه گفت اگر بخواهیم همه حوزهها را با الگوی حکومتداری اداره کنیم، با مشکلات متعددی مواجه خواهیم شد و باید مشخص شود در هر حوزه چه میزان از اختیارات و مسئولیتها باید در اختیار دولت باشد و چه میزان از ظرفیت نخبگان، مردم، بخش خصوصی و نهادهای تخصصی استفاده شود.
وی با اشاره به تفاوت الگوی اداره آموزش و پرورش و آموزش عالی در کشورهای مختلف گفت در حوزه آموزش و پرورش، در بسیاری از کشورها تلاش میشود نقش حاکمیت حداکثری باشد، اما در آموزش عالی معمولاً تلاش میشود اداره دانشگاهها بیشتر به نخبگان، خیرین و مردم واگذار شود و سیاستهای کلان و چارچوبهای اصلی در سطح حاکمیت تعیین شود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد در سالهای گذشته، توسعه مراکز آموزش عالی دولتی در مناطق مختلف کشور، گاه تحت تأثیر ملاحظات و مطالبات محلی قرار گرفته و این مسئله به گسترش نقش دولت در اداره آموزش عالی منجر شده است و لازم است با تقویت ظرفیت دانشگاههای غیردولتی و مشارکت بخشهای مردمی و خصوصی، زمینه برای توزیع متوازنتر مسئولیتها و اختیارات فراهم آید.
وی گفت: «اگر الگوی حکومتداری در آموزش عالی ادامه پیدا کند، قطعاً مرجعیت علمی در کشور شکل نخواهد گرفت.» وی تأکید کرد این سخن به معنای حذف کل اختیارات وزارت علوم نیست و وزارت علوم باید در چارچوب نقشه جامع علمی کشور سیاستگذاری کند، اما نباید همه اختیارات اجرایی و توسعهای در این وزارتخانه متمرکز باشد.
تمرکز شورای گسترش و برنامهریزی مانع مرجعیت علمی است
استاد خسروپناه گفت در مقطعی شورای گسترش در شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار داشت و این شورا تأسیس برخی نهادها و مراکز علمی و فرهنگی از جمله دانشگاه تربیت مدرس، نشر دانشگاهی و جهاد دانشگاهی را تصویب کرد، اما پس از آن، مسئولیت شورای گسترش به وزارت علوم واگذار شد.
وی با اشاره به فعالیت شورای گسترش و شورای برنامهریزی در وزارت بهداشت افزود تا زمانی که شورای گسترش و شورای برنامهریزی بهصورت متمرکز در وزارتخانهها اداره شوند، امکان تحقق مرجعیت علمی فراهم نخواهد شد.
وی راهکار پیشنهادی خود را اینگونه تشریح کرد که معاونت آموزشی وزارت علوم یا وزارت بهداشت، سیاستهای مشخصی را تصویب و ابلاغ کند و از اتحادیه دانشگاههای غیردولتی بخواهد در چارچوب این سیاستها، شورای گسترش و شورای برنامهریزی خود را داشته باشند تا وزارتخانه سیاستگذاری و نظارت کند و اتحادیه دانشگاهها درباره ایجاد رشته، تأسیس دانشکده و برنامهریزی درسی تصمیم بگیرد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با طرح نمونه ایجاد رشته خوشنویسی گفت اگر یکی از دانشگاهها بخواهد این رشته را راهاندازی کند، باید ابتدا شورای برنامهریزی رشته را تصویب کند و سپس شورای گسترش مجوز لازم را صادر کند. وی افزود حدود ۱۰ سال است که برای راهاندازی رشته خوشنویسی در دانشگاه تلاش میکند و حتی در جلسهای در شورای گسترش از این موضوع دفاع کرده اما موفق نشده است.
وی اظهار کرد رشته خوشنویسی، یک هنر ایرانی است، اما دانشجوی علاقهمند برای دریافت مدرک دکتری خوشنویسی فارسی به کشورهایی مانند قطر و ترکیه میرود، در حالی که هنوز این رشته در دانشگاههای خودمان راهاندازی نشده است. وی گفت این وضعیت میتواند به از دست رفتن فرصتهای علمی و فرهنگی کشور منجر شود و نشان میدهد تمرکزگرایی در ساختارهای اجرایی کشور باید مورد بازنگری قرار گیرد.
سهم دانشگاههای غیردولتی در فناوریهای راهبردی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تجربه پیگیری اسناد فرهنگی و صنعتی، به موضوع ساماندهی صنعت اسباببازی اشاره کرد و گفت در آن مقطع حدود ۱۰ درصد تولید اسباببازی در داخل کشور انجام میشد، ۲۰ درصد از طریق واردات قانونی تأمین میشد و حدود ۷۰ درصد بازار در اختیار کالای قاچاق بود.
وی ادامه داد برای حل این مسئله، همه ذینفعان گرد هم آورده شدند و حدود ۳۰۰ کارخانه تولید اسباببازی شناسایی شد که از این تعداد، ۱۰۰ واحد نیز صرفاً کد اقتصادی داشتند. وی گفت در جریان بررسیها مشخص شد توسعه صنعت اسباببازی به تربیت نیروی متخصص و ایجاد رشتههای دانشگاهی مرتبط نیاز دارد و در برخی حوزهها رشتههای جدیدی شکل گرفت که از جمله آنها میتوان به رشته زبان شناسی رایانهای در اصفهان اشاره کرد که اخیراً افتتاح شد.
استاد خسروپناه گفت اگر میخواهیم مسائل آموزش عالی کشور حل شود، باید دستور کار جلسات و اجلاسهای دانشگاهی نیز تغییر کند و درباره نقش دانشگاههای غیردولتی در توسعه فناوریهای پیشرفته، علوم نوین و حل مسائل راهبردی کشور بحث شود.
وی افزود باید مشخص شود سهم دانشگاههای غیردولتی در توسعه حسگرهای کوانتومی، ارتباطات کوانتومی و زیستشناسی کوانتومی چیست و سهم این دانشگاهها در حوزه میکروالکترونیک، انرژیهای پاک، نانوفناوری و زیستفناوری و نظریهپردازی علوم انسانی چقدر است.
وی با انتقاد از محدود شدن مباحث دانشگاههای غیردولتی به موضوعات اداری و توزیع امکانات تصریح کرد نباید مسئله اصلی این اجلاس صرفاً این باشد که سهمی که به دانشجویان دانشگاههای دولتی اختصاص داده میشود، به دانشجویان دانشگاههای غیردولتی نیز داده شود.
وی با اشاره به تجربه توسعه فناوری نانو در کشور گفت سند نانوفناوری حدود ۱۴ سال پیش در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد، اما تا حدود سه سال پیش، در حوزه مورد اشاره، محصول قابل توجهی نداشتیم و با پیگیریهای صورتگرفته، اکنون ۱۸ محصول در این حوزه تولید شده و کشور در رتبه پنجم جهان از نظر تعداد محصولات قرار گرفته است. وی تأکید کرد نباید تنها به رتبههای مقالهای توجه شود، بلکه باید جایگاه کشور در تولید محصول و فناوری نیز ارزیابی شود.
نقشه جامع علمی باید سهم دانشگاههای غیردولتی را مشخص کند
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی یکی از موانع توسعه آموزش عالی غیردولتی را محدودیتهای قانونی و اداری دانست و گفت حدود ۲۰ سال است که درباره موضوعاتی مانند شرایط انحلال یک مؤسسه آموزش عالی و حقوق مالک شرعی ملکی که برای ارائه خدمات آموزشی اختصاص داده شده، بحث و اختلافنظر وجود دارد و این مسائل باید با رویکردی دقیق و با توجه به مبانی فقهی و حقوقی بررسی و حلوفصل شود.
وی افزود: «نمیتوان از دانشگاه انتظار داشت در عرصه علم و فناوری نقشآفرینی کند، اما برای سادهترین تصمیمهای توسعهای و آموزشی، سالها در انتظار مجوزهای اداری باقی بماند.»
استاد خسروپناه بیان کرد پیشنهاد او این است که اختیارات وزارت علوم در حوزههای اجرایی و توسعهای کاهش پیدا کند و بخشی از این اختیارات به دانشگاههای بزرگ و در حوزه دانشگاههای غیردولتی به اتحادیههای آنها واگذار شود. وی تصریح کرد اگر برای تحقق این موضوع نیاز به تصویب مصوبه در شورای عالی انقلاب فرهنگی باشد، آمادگی دارد آن را در شورا مطرح و پیگیری کند، اما پیش از آن باید اراده و عزم لازم برای تغییر الگوی اداره آموزش عالی شکل بگیرد.
وی در پایان با اعلام آمادگی شورای عالی انقلاب فرهنگی برای همکاری با دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی گفت اگر اصلاحاتی در اساسنامهها یا سازوکارهای موجود ضرورت داشته باشد، میتوان موضوع را مطرح و بررسی کرد.
وی افزود انتظار دارد در اجلاس سال آینده مشخص باشد دانشگاههای غیردولتی چه جایگاهی در تحقق اهداف علمی و فناورانه کشور دارند و گفت نقشه جامع علمی کشور به تصویب رسیده و امیدوار است با ابلاغ رئیسجمهور، زمینه اجرای آن فراهم شود. آییننامه ارتقا نیز به تصویب رسیده و امیدوار است ابلاغ شود. وی گفت برخی از این دانشگاهها ظرفیتهای خوبی دارند و در نمایشگاه برگزار شده در حاشیه اجلاس نیز نمونههایی از این ظرفیتها به نمایش درآمده است.
منبع: www.irib-news.ir

توسعه 5G رایتل؛ آغاز فصل تازه در صنعت فناوری کشور






