حکم دیوان لاهه درباره نسلکشی ارتش میانمار علیه روهینگیاها
دیوان بینالمللی دادگستری اعلام کرد ارتش میانمار در سرکوب سال ۲۰۱۷ در ایالت راخین مرتکب نسلکشی علیه روهینگیاها شده است؛ حکمی که پناهجویان در کوکسبازار بنگلادش با اشک و دعا دنبال کردند.

به گزارش تبریز فوری به نقل از خبرگزاری آنادول، دیوان بینالمللی دادگستری، عالیترین دادگاه سازمان ملل، روز پنجشنبه حکم داد که ارتش میانمار در جریان سرکوب سال ۲۰۱۷ در ایالت راخین مرتکب نسلکشی علیه اقلیت روهینگیا شده است.
در این تصمیم که با آرای ۹ به ۶ اتخاذ شد، آمده است نیروهای امنیتی میانمار حدود ۱۰ هزار روهینگیا را کشته و مرتکب خشونتهای گسترده از جمله خشونت جنسی و حمله به کودکان شدهاند. جزئیات این جلسه را پناهجویان روهینگیا در اردوگاههای کوکسبازار در جنوب بنگلادش، به گزارش خبرگزاری آنادول، از طریق صفحه نمایش دنبال کردند؛ برخی با تلفن همراه تصویر میگرفتند و برخی در سکوت تماشا میکردند.
اشک و دعا در اردوگاههای کوکسبازار
در اردوگاه جامتولی، سید قاسم ۶۰ ساله و احمد علی از بازماندگان سرکوب نظامی، جلسه را دنبال کردند. سید قاسم گفت: «سالهاست از وطنمان دوریم» و افزود: «ارتش میانمار برادر من و خانوادهاش را در سال ۲۰۱۷ کشت. دیگر نمیخواهیم بهعنوان پناهجو زندگی کنیم.»
احمد علی ابراز امیدواری کرد که این حکم میانمار را به شناسایی روهینگیاها و بازگرداندن آنها وادار کند. او گفت: «این حکم به دولت میانمار فشار میآورد تا ما را به رسمیت بشناسد و ما را بازگرداند» و افزود: «جامعه بینالمللی باید به آنها فشار بیاورد. آنها قاتل هستند.»
در دبیرستان حاکمپارا در اردوگاه ۱۵، محمد رشید ۱۸ ساله به همراه هشت نفر از اعضای خانوادهاش جلسه را از ظهر دنبال کرده بود. او هنگام اعلام حکم گریه کرد و گفت: «دستکم جهان اکنون میداند که بسیاری از ما را کشتند.» آیتالله، پناهجوی جوان دیگری، گفت: «ما با جان خود به اینجا گریختیم. اکنون پس از ۹ سال انتظار، بسیار خوشحالیم که پرونده نسلکشی به نتیجه قطعی رسید.»
سیدالله، رئیس مؤسس شورای متحد روهینگیا، این حکم را نقطه عطفی برای جامعهای دانست که نزدیک به یک دهه به دنبال پاسخگویی بوده است. او گفت: «امیدواریم این حکم توجه و مشارکت بینالمللی درباره بحران روهینگیا را افزایش دهد» و افزود: «جامعه بینالمللی، بهویژه دولت بنگلادش، باید همچنان این موضوع را در اولویت قرار دهد و برای ایجاد مسیری برای بازگشت پناهجویان روهینگیا به وطن خود تلاش کند.»
تردید درباره اجرا و بازگشت به خانه
با این حال، نحوه اجرای این حکم محل پرسش است. احکام دیوان الزامآور است، اما دادگاه سازوکار اجرایی مستقلی ندارد و اختلافهای سیاسی در شورای امنیت سازمان ملل میتواند اجرا را پیچیده کند.
نور کمال، از ساکنان اردوگاه، گفت انتظار بهبود فوری اندکی دارد. او گفت: «دستکم جامعه بینالمللی آزار و اذیت ما را به رسمیت شناخته است.» محمد زبیر، رئیس انجمن روهینگیای آراکان برای صلح و حقوق بشر، گفت این حکم میتواند حمایت بینالمللی را تقویت و فشار دیپلماتیک بر میانمار را افزایش دهد.
مجیبالرحمان، فعال روهینگیا و بنیانگذار فدراسیون فوتبال روهینگیای آراکان، از چشمانداز پاسخگویی استقبال کرد و گفت: «ما معتقدیم کسانی که ما را آزار و سرکوب کردند باید روزی با عدالت روبهرو شوند.» اما هشدار داد که نباید این حکم را راهحل بحران پناهجویان دانست: «عدالت یک چیز است و بازگشت چیز دیگری است.»
نور محمد، رئیس «ماجی» یا رهبر محلی اردوگاه 2W، گفت این حکم اعتماد او به بازگشت را چندان احیا نکرده است. او گفت: «ما واقعاً امید واقعی به بازگشت نداریم» و افزود: «به کجا برگردیم؟ تمام میانمار میدان جنگ است.»
محمد میزانالرحمان، کمیسر امداد و بازگشت پناهجویان بنگلادش، گفت این حکم فراتر از جامعه روهینگیا اهمیت دارد. او گفت: «چنین شناسایی، مطالبه دیرینه روهینگیا را برآورده میکند» و افزود: «این ثابت میکند که روهینگیاها جامعهای تحت آزار هستند و جنایات ارتکابی میانمار علیه آنها به رسمیت بینالمللی رسیده است.» او همچنین گفت: «بازگشت بلافاصله در نتیجه مستقیم این حکم آغاز نخواهد شد» اما «موقعیت روهینگیا را تقویت میکند و میتواند فشار بینالمللی برای بازگشت آنها به وطن را افزایش دهد.»
پیشینه پرونده نسلکشی
این حکم بیش از ۹ سال پس از آن صادر شد که ارتش میانمار سرکوبی را در ایالت راخین آغاز کرد و بیش از ۷۰۰ هزار روهینگیا را به بنگلادش همسایه راند. بازماندگان از کشتار جمعی، تجاوز، سوزاندن روستاها و آوارگی اجباری سخن گفتند. با احتساب آوارگان پیش از ۲۰۱۷، حدود ۱.۲ میلیون روهینگیا اکنون در سکونتگاههای پرجمعیت کوکسبازار زندگی میکنند و با محدودیت تردد، فرصتهای شغلی محدود و دسترسی ناکافی به آموزش، بهداشت و امنیت روبهرو هستند.
پناهجویان خواستار بازگرداندن شهروندی و حقوق بنیادین خود از سوی میانمار و تضمین امنیت، آزادی تردد و دسترسی به خدمات اساسی هستند. تلاشهای دیپلماتیک پیاپی برای بازگشت پایدار ناکام مانده و درگیریهای تازه در ایالت راخین چشمانداز آنها را پیچیدهتر کرده است.
گامبیا این پرونده را در نوامبر ۲۰۱۹ علیه میانمار مطرح و نقض کنوانسیون نسلکشی ۱۹۴۸ را ادعا کرد. دیوان در ژانویه ۲۰۲۰ به میانمار دستور داد از روهینگیاها محافظت و شواهد را حفظ کند و سپس اعتراضهای مقدماتی میانمار را رد و به رسیدگی ادامه داد. حکم روز پنجشنبه مسئولیت میانمار را بر اساس حقوق بینالملل مشخص کرد، اما دیوان فرماندهان نظامی را بهصورت فردی محاکمه نمیکند و تصمیم آن به خودی خود نمیتواند بازگشت را تضمین کند. عتیقالله، پناهجوی روهینگیا، گفت: «امیدواریم روزی به وطن خود بازگردیم.»
منبع: www.aa.com.tr

سومالی سفیر امارات را اخراج کرد و از «تهاجم آشکار» سخن گفت




