جزئیات ۳ زمین‌لرزه شرق تهران و احتمال زلزله بزرگ‌تر
علی بیت‌اللهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، از ثبت سه زمین‌لرزه کوچک در شرق تهران از عصر روز گذشته تا امروز خبر داد و درباره احتمال وقوع لرزه بزرگ‌تر توضیح داد.
به گزارش تبریز فوری به نقل از دنیای اقتصاد، علی بیت‌اللهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر که به گزارش دنیای اقتصاد منتشر شده است، درباره احتمال وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر پس از ثبت سه زمین‌لرزه در کمتر از ۲۴ ساعت اظهار کرد: از عصر روز گذشته ساعت ۱۷:۴۳، سه زمین‌لرزه کوچک در شرق تهران و در امتداد شمال به جنوب این منطقه رخ داده است و این زمین‌لرزه‌ها در ساعت‌های ۷:۲۸ و ۱۴:۰۲ امروز نیز ادامه داشته‌اند.
مکان‌یابی سه لرزه از لواسان تا سرخه‌حصار
وی افزود: براساس گزارش مرکز لرزه‌نگاری کشور، این سه زمین‌لرزه در امتداد شمال به جنوب، از محدوده لواسان تا مناطق جنوبی‌تر از جمله پارک سرخه‌حصار مکان‌یابی شده‌اند. به گفته او «این سه زمین‌لرزه روی یک گسل واحد قرار ندارند و به گسل‌های متفاوتی منتسب هستند.»
بیت‌اللهی ادامه داد: زمین‌لرزه‌ای که در محدوده لواسان رخ داده، روی گسل شمال تهران قرار دارد. دو زمین‌لرزه دیگر که در بخش‌های جنوبی‌تر شرق تهران اتفاق افتاده‌اند، در شمال و جنوب گسل قصر فیروزه مکان‌یابی شده‌اند. او گفت در محدوده جنوب بومهن و پردیس، گسل نسبتا بزرگی وجود دارد که این دو زمین‌لرزه جنوبی‌تر نیز با امتداد آن انطباق دارند و به نظر می‌رسد فعالیت این گسل موجب وقوع این دو لرزه شده باشد.
وی یادآور شد که براساس گزارش مرکز لرزه‌نگاری کشور، نمی‌توان هر سه زمین‌لرزه را به فعالیت یک گسل مشخص نسبت داد. او تصریح کرد: «اگرچه این زمین‌لرزه‌ها از نظر بزرگی کوچک هستند، اما نباید آنها را کم‌اهمیت تلقی کرد؛ چراکه در مجاورت کلان‌شهر بزرگی مانند تهران رخ داده‌اند.»
بزرگی لرزه‌ها و احتمال وقوع لرزه بزرگ‌تر
بیت‌اللهی با اشاره به تجربه وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ و ثبت لرزه‌های کوچک‌تر پیش از آنها گفت: «تجربیات گذشته نشان داده است که در برخی موارد، پیش از وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ، لرزه‌های کوچک‌تری رخ می‌دهند و نوعی توالی لرزه‌ای شکل می‌گیرد که در نهایت ممکن است به وقوع یک زمین‌لرزه بزرگ منجر شود.»
وی ادامه داد در اغلب موارد، زمین‌لرزه‌هایی با این بزرگی، یعنی کمتر از ۳ ریشتر، لرزه‌های خفیفی محسوب می‌شوند. سه زمین‌لرزه اخیر تهران نیز به ترتیب بزرگای ۲.۶، ۲.۸ و ۳ داشته‌اند و ممکن است بسیاری از ساکنان حتی در مناطق نزدیک به کانون این زمین‌لرزه‌ها نیز آنها را احساس نکرده باشند.
رئیس بخش زلزله‌شناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به ویژگی‌های لرزه‌ای شرق تهران گفت: «شرق تهران یک پهنه فعال لرزه‌ای است؛ چراکه گسل‌های مشا، شمال تهران، قصر فیروزه و لویزان در این محدوده قرار دارند و در پایین‌دست نیز گسل ایوانکی امتداد دارد.» به گفته او مجموعه این گسل‌ها، پهنه‌ای با تراکم بالای گسل‌های فعال را تشکیل داده‌اند.
وی تاکید کرد به‌طور طبیعی و براساس مشاهدات، در اغلب مواقع سال، میزان رخداد زمین‌لرزه در شرق تهران به‌مراتب بیشتر از مناطق غربی و مرکزی تهران است و این موضوع بخشی از ویژگی‌های طبیعی فعالیت لرزه‌ای این محدوده به شمار می‌رود.
لزوم هوشیاری بدون پیش‌بینی قطعی
بیت‌اللهی درباره احتمال وقوع زمین‌لرزه بزرگ‌تر پس از سه لرزه اخیر بیان کرد: «با توجه به بزرگی زمین‌لرزه‌های ثبت‌شده، اگر خدای‌نکرده زمین‌لرزه بزرگ‌تری با بزرگای کمی بیشتر از این لرزه‌ها به سمت بالا رخ ندهد، می‌توان گفت احتمال وقوع زمین‌لرزه بزرگ‌تر کمتر خواهد بود.»
وی ادامه داد: «معمولا اگر تنش بسیار بزرگی در یک منطقه شروع به آزاد شدن کند، توالی زمین‌لرزه‌ها ادامه پیدا می‌کند و در چنین شرایطی باید حساسیت و هوشیاری بیشتری داشت.» او افزود در شرایط فعلی نیز باید هوشیاری کامل وجود داشته باشد؛ زیرا تجربه نشان داده است که گاهی همین لرزه‌های کوچک می‌توانند به وقوع یک سلسله زمین‌لرزه بزرگ‌تر منجر شوند.
وی تاکید کرد: «هیچ‌کس در هیچ نقطه‌ای از جهان نمی‌تواند با قطعیت پیش‌بینی کند که در آینده چه اتفاقی رخ خواهد داد. بنابراین، رویکرد منطقی این است که ضمن حفظ هوشیاری، از هرگونه پیش‌بینی قطعی درباره وقوع زمین‌لرزه خودداری کنیم.»
به گفته او براساس تجربه کارشناسی از رفتار لرزه‌ای این منطقه، «اگر بزرگی زمین‌لرزه‌ها روند افزایشی نداشته باشد و رخداد لرزه‌ای دیگری نیز ثبت نشود، به نظر می‌رسد احتمال وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر به‌مراتب کمتر خواهد بود.»
پاسخ به گمانه‌زنی درباره موج انفجار
بیت‌اللهی با تاکید بر ضرورت توجه به فعالیت لرزه‌ای شرق تهران خاطرنشان کرد محدوده شرقی تهران، محل تلاقی گسل مشا با گسل شمال تهران و همچنین امتداد گسل‌های لویزان و قصر فیروزه است و در جنوب شرق نیز گسل ایوانکی قرار دارد.
وی در پاسخ به برخی گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ارتباط زمین‌لرزه‌های اخیر با موج انفجار گفت: «در رکوردهای ثبت‌شده از زمین‌لرزه‌های طبیعی، که ایستگاه‌های لرزه‌نگاری جهانی نیز آنها را ثبت می‌کنند، شکل موج زمین‌لرزه با شکل موج انفجار کاملا قابل تشخیص است.»
او یادآور شد از نظر ویژگی‌های امواج لرزه‌ای، از جمله امواج P و S که بخشی از ماهیت زمین‌لرزه‌های طبیعی هستند، در انفجارها چنین رکوردهایی مشاهده نمی‌شود. همچنین موج‌های ناشی از انفجار، علاوه بر ثبت توسط دستگاه‌ها، معمولا در محیط پیرامونی با صداهای بسیار شدیدی همراه هستند.
بیت‌اللهی در پایان با اشاره به توالی سه زمین‌لرزه از عصر روز گذشته تا صبح و ظهر امروز خاطرنشان کرد این توالی نشان‌دهنده فعالیت لرزه‌ای طبیعی در شرق تهران است؛ منطقه‌ای که در بسیاری از ماه‌های سال نیز چنین رخدادهایی در آن ثبت می‌شود. او افزود هم‌زمانی این زمین‌لرزه‌ها با فضای کنونی موجب شکل‌گیری شایعاتی شده است که از اساس صحت ندارند.
منبع: donya-e-eqtesad.com
افزایش ۳۵ درصدی مرگ ناشی از غرق‌شدگی در خراسان رضوی
