توسعه کتابخانههای فارس؛ از عدالت فرهنگی تا دسترسی همگانی
استان فارس با بهرهبرداری از ۱۴ کتابخانه از ابتدای فعالیت دولت تاکنون و فعالیت ۲۷۵ کتابخانه عمومی شامل ۳۳۲ نقطه خدمتی، در شمار سه استان نخست کشور قرار گرفته است.

گالری تصویری
۸ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، استان فارس در سالهای اخیر شاهد شتاب گرفتن روند توسعه کتابخانههای عمومی با افزایش نقاط خدمترسانی، تکمیل طرحهای نیمهتمام و ورود کتابخانههای نسل نو بوده است. مدیرکل کتابخانههای عمومی فارس میگوید با بهرهبرداری از ۱۴ کتابخانه از ابتدای فعالیت دولت تاکنون، در حال حاضر ۲۷۵ کتابخانه عمومی شامل مراکز ثابت و سیار در سراسر استان فعال هستند که ۳۳۲ نقطه خدمتی را پوشش میدهند.
به گفته فیروزی، این روند موجب رشد حدود ۲۰ درصدی نقاط خدمترسانی در فارس شده و این استان را در شمار سه استان نخست کشور از نظر تعداد کتابخانهها و نقاط خدمت قرار داده است. صدای ورقخوردن برگ کتابها در کتابخانه عمومی شهید آیت الله دستغیب شیراز با سابقه ۷۵ ساله از ریشههای دیرپای کتاب و کتابخوانی در فارس حکایت دارد که، به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، از کتابخانه عضدالدوله دیلمی در قرن چهارم هجری تا مسند علمی اتابکان در عصر سعدی امتداد یافته است.
شتاب در تکمیل طرحهای نیمهتمام
میانگین پیشرفت ۵۴ کتابخانه در حال ساخت استان در سه سال گذشته از ۲۹ درصد به ۶۵ درصد رسیده است؛ رقمی که نشاندهنده بیش از دو برابر شدن پیشرفت فیزیکی این طرحهاست. فیروزی از اجرای ۳۹ طرح کتابخانهای در استان خبر داد و گفت ۱۰ طرح از این تعداد به مرحله تجهیز رسیده و در آستانه بهرهبرداری قرار دارند.
در این میان، کتابخانه عمومی مادر و کودک اوز با ۹۴ درصد پیشرفت، کتابخانه مرکزی لار با ۹۷ درصد و کتابخانه روستای تفتیان شیراز با ۹۵ درصد پیشرفت در آستانه افتتاح قرار دارند. مدیرکل کتابخانههای عمومی فارس میگوید تکمیل کتابخانه مرکزی لار پس از ۱۷ سال، یکی از نمادهای عبور از طرحهای فرسایشی در فارس بود. این کتابخانه با زیربنای حدود ۲ هزار و ۳۰۰ متر مربع، اکنون در مرحله تجهیز قرار دارد.
کتابخانه مرکزی شیراز؛ طرحی با سابقه ۱۵ ساله
در میان طرحهای فرهنگی استان، ساخت کتابخانه مرکزی شیراز جایگاه ویژهای دارد؛ طرحی که ۱۵ سال وارد مرحله اجرایی نشده بود، اما اکنون با امضای تفاهمنامهای چهارجانبه میان استانداری فارس، سازمان مدیریت و برنامهریزی، شهرداری شیراز و نهاد کتابخانههای عمومی کشور، در مسیر تازهای قرار گرفته است.
بر اساس این تفاهمنامه، عملیات ساخت طرح بر عهده سازمان مدیریت و برنامهریزی و شهرداری شیراز خواهد بود و تجهیز و مدیریت کتابخانه، که یکسوم پایانی طرح محسوب میشود، از سوی نهاد کتابخانههای عمومی کشور انجام خواهد شد. استاندار فارس این کتابخانه را یکی از الزامات استان عنوان کرد و میگوید: «طرح کتابخانه مرکزی شیراز باید به گونهای تدوین شود که از منظر معماری، فاخر و گویای فرهنگ کهن ایران باشد.» حسینعلی امیری بیان کرد: «این بنا باید علاوه بر کارکرد تخصصی، به مقصدی برای گردشگری فرهنگی تبدیل شود؛ چراکه ارزش والای معماری آن میتواند، فارغ از موضوع کتابخوانی، جاذبهای ماندگار برای گردشگران ایجاد کند.» کتابخانه مرکزی شیراز قرار است در زمینی در جنوب میدان ولیعصر و با زیربنایی حدود ۱۵ هزار متر مربع ساخته شود.
راهکار برای شهرهای فاقد کتابخانه و دسترسی همگانی
در حال حاضر ۲۲ شهر فارس از کتابخانه عمومی محروماند و هرچند ۷ شهر دارای طرح کتابخانهسازی هستند، اما برای ۱۵ شهر دیگر هنوز اقدام عملی انجام نشده است. استاندار فارس تاکید کرده که باید بهجای روشهای سنتی، شیوههای تازهای برای توسعه دسترسی فرهنگی طراحی شود.
استفاده از ساختمانهای دولتی بلااستفاده و تبدیل آنها به کتابخانه، ایجاد کتابخانه در مدارس نوساز نهضت عدالت آموزشی و پیشبینی فضاهای کتابخانهای در طرحهای پارکسازی و مسکنسازی از طرحهای پیشنهادی اداره کل کتابخانههای فارس است که قرار است در شورای برنامهریزی استان بررسی شود. در حال حاضر پنج کتابخانه سیار در فارس فعال است و پیشنهاد راهاندازی ۱۰ کتابخانه سیار جدید نیز مطرح شده است.
کتابخانههای عمومی فارس در حال فاصله گرفتن از تصویر سنتی کتابخانه بهعنوان محلی صرفا برای امانت کتاب هستند و در الگوی نسل نو، خدماتی مانند بخش کودک و نوجوان، فضای کار اشتراکی، بخش نوآوری و فناوری، برنامههای آموزشی، فعالیتهای گروهی و خدمات ویژه سالمندان و بازنشستگان پیشبینی شده است. تجربه کتابخانههایی مانند شهید دستغیب، الفبا، شهید محمد اسلامی، دارابگرد داراب و مادر و پدر فیروزآباد نشان میدهد که تنوع خدمات میتواند به افزایش مراجعه و عضویت منجر شود.
در حوزه دسترسی، عضویت برای سه دهک نخست جامعه بهصورت کاملا رایگان در نظر گرفته شده و سایر اقشار نیز با پرداخت مبلغی اندک میتوانند به شبکه خانه یار مهربان بپیوندند؛ خدماتی که با یک بار عضویت، امکان بهرهمندی از تمامی کتابخانههای عمومی در سراسر کشور را فراهم میکند. در هفته کتاب نیز عضویت در کتابخانههای عمومی رایگان است.
دسترسی زمانی نیز بخشی از عدالت فرهنگی عنوان شده است. در حال حاضر، کتابخانههای عمومی فارس از ساعت هشت صبح تا ۱۹ خدمات ارائه میدهند و ۲۰ کتابخانه در ۱۲ شهرستان در روزهای پنجشنبه و در نوبت صبح نیز فعال هستند. برنامه پیشرو، افزایش شمار کتابخانههای فعال در روزهای پنجشنبه به ۶۰ واحد است.
منبع: www.irib-news.ir

پیام نماینده ولی فقیه در گیلان به مناسبت روز کتاب و کتابخوانی














