توسعه سبد سرمایهگذاری منطقهای برای حفاظت پایدار دریای خزر
آرمان خورسند در نشست دریای خزر در پاویون قزاقستان در حاشیه کاپ ۳۱ گفت توسعه سبد سرمایهگذاری منطقهای باید بر پایه اولویتهای اکولوژیک و اطلاعات علمی معتبر شکل بگیرد. این نشست در روند برگزاری سی و یکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل برگزار شد.

به گزارش ایرنا از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، آرمان خورسند، رئیس مرکز امور بین الملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست در روند برگزاری سی و یکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل (کاپ ۳۱) در نشستی در پاویون کشور قزاقستان با موضوع دریای خزر بر توسعه سبد سرمایهگذاری منطقهای برای حفاظت و مدیریت پایدار دریای خزر تاکید کرد.
خورسند گفت: «بسیار خوشحالم که افتخار میزبانی کاپ ۷ را در تهران داشتیم، در این نشستها گامهای مثبتی برای آینده دریای خزر برداشته شد.»
وی ادامه داد: «خرسندم که به نمایندگی از کشوری که در یک سال گذشته دو جنگ تجاوزکارانه را پشت سر گذاشته، در این نشست حضور دارم. پاویون ایران بخشی از آثار مخرب زیستمحیطی جنگ و خسارات انسانی آن، از جمله فاجعه میناب و شهادت ۱۶۸ دانشآموز، معلم و شماری از والدین آنها را به تصویر کشیده است. در میان قربانیان، معلمی باردار نیز به همراه فرزندش به شهادت رسید. امیدوارم یاد و خاطره قربانیان این حوادث در ذهن شما باقی بماند.»
فشارهای چندگانه بر دریای خزر
وی افزود: «امروز دریای خزر با فشارهای متعددی از جمله تغییرات اقلیمی، کاهش تراز آب، تخریب زیستگاههای ساحلی و تالابی، آلودگی و تهدید تنوع زیستی مواجه است. در این میان، افت تراز آب به دلیل پیامدهای گسترده و بلندمدت آن، اهمیت ویژهای دارد.»
به گفته وی کاهش تراز آب میتواند موجب کوچکشدن تالابهای ساحلی، تغییر ساختار زیستگاهها، محدودشدن عرصههای حیاتی گونههای بومی و افزایش آسیبپذیری اکوسیستمهای ساحلی شود و این تحولات ضرورت بازنگری در رویکردهای سنتی مدیریت مناطق حفاظتشده و توجه بیشتر به تغییرات پویای زیستگاهها را نشان میدهد.
وی افزود از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، توسعه سبد سرمایهگذاری منطقهای زمانی میتواند اثربخش باشد که بر پایه اولویتهای واقعی اکولوژیک، اطلاعات علمی معتبر و برنامههای موجود کشورهای ساحلی شکل بگیرد و به شناسایی پروژههای مشخص، دارای اهداف روشن و نتایج قابل ارزیابی منجر شود و از ایجاد ساختارها و فعالیتهای موازی جلوگیری کند.
چهار ظرفیت علمی و اجرایی ایران
خورسند گفت نخست، سازگاری با پیامدهای کاهش تراز آب دریای خزر است و تدوین برنامه ملی سازگاری با این پدیده در کارگروه ملی آمایش سرزمین ایران به تصویب رسیده است. شناسایی مناطق آسیبپذیر، بررسی تغییرات ساحلی و تالابی و تعیین اولویتهای حفاظتی و مدیریتی، از محورهای اصلی این برنامه به شمار میروند.
وی اظهار کرد دوم، حفاظت از تنوع زیستی و گونههای در معرض تهدید است و تدوین برنامه اقدام ملی حفاظت از فک خزری، بهعنوان تنها پستاندار دریایی بومی این پهنه آبی، از اقدامات مهم در این زمینه است. پایش جمعیت، شناسایی زیستگاههای حیاتی، بررسی عوامل تهدیدکننده و کاهش تلفات ناشی از فعالیتهای انسانی، از جمله محورهایی هستند که میتوانند در قالب همکاریهای علمی و حفاظتی میان کشورهای ساحلی دنبال شوند و با توجه به جابهجایی این گونه در گستره دریای خزر، حفاظت مؤثر از آن نیازمند نگاه فراتر از مرزهای ملی است.
وی ادامه داد سوم، شناسایی و مستندسازی زیستگاههای حساس است و تهیه اطلس زیستبومهای حساس دریای خزر، خورها و مصبهای رودخانهای سواحل جنوبی، از جمله اقدامات مهم در این زمینه است.
وی افزود چهارم، توسعه زیرساختهای اطلاعاتی و پایش محیط زیست دریایی است و ایجاد و توسعه پایگاه داده تنوع زیستی دریای خزر با هدف ساماندهی اطلاعات گونهها و زیستگاهها دنبال میشود. همچنین پایش کیفیت آب در بخش دریایی تا عمق ۴۰ متر، اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت محیط زیست و تغییرات کیفیت آب فراهم میکند.
محورهای مشترک و الزامات همکاری منطقهای
وی گفت این اقدامات نشان میدهند که برای توسعه یک سبد منطقهای منسجم، نه تنها شناسایی موضوعات کلی اهمیت دارد، بلکه باید پروژهها بر اساس وضعیت پایه اکوسیستم، محدوده جغرافیایی مشخص، اهداف قابل اندازهگیری و شاخصهای روشن ارزیابی تعریف شوند.
به گفته وی حفاظت و احیای تالابها، مصبها و زیستگاههای حساس ساحلی، سازگاری با پیامدهای کاهش تراز آب و تغییرات اقلیمی، حفاظت از گونههای بومی و در معرض تهدید بهویژه فک خزری، کنترل آلودگی و بهبود کیفیت محیط زیست دریایی، توسعه سامانههای پایش، تبادل داده و همکاریهای علمی منطقهای از محورهای مشترک مورد توجه کشورهای ساحلی است.
وی تاکید کرد ضروری است از ظرفیت سازوکارهای همکاری موجود، بهویژه کنوانسیون تهران و برنامههای منطقهای مرتبط، برای هماهنگی اقدامات، تبادل اطلاعات و جلوگیری از پراکندگی فعالیتها استفاده شود و سبد سرمایهگذاری منطقهای دریای خزر نباید صرفاً مجموعهای از پروژههای مستقل ملی باشد، بلکه لازم است پیوند میان نیازهای اکولوژیک، اولویتهای مشترک و ظرفیتهای علمی و اجرایی کشورهای ساحلی را برقرار کند.
وی افزود دریای خزر با چالشهایی مواجه است که آثار آنها به مرزهای سیاسی محدود نمیشود، بنابراین تصمیمگیری مبتنی بر علم، تبادل اطلاعات معتبر و همکاری هدفمند کشورهای ساحلی از الزامات اصلی حفاظت بلندمدت از این اکوسیستم ارزشمند است.
برگزاری کاپ ۳۱ در آنتالیا
سیویکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP۳۱) از ۹ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۸ تا ۲۹ آبان ۱۴۰۵) در شهر آنتالیا ترکیه برگزار میشود و این کنفرانس جهانی رهبران جهان، وزرا، مذاکرهکنندگان، دانشمندان و نمایندگان جامعه مدنی را گرد هم میآورد تا در زمینههای مرتبط با اقدام برای اقلیم از جمله کاهش انتشار گازهای گلخانهای، سازگاری با آب و هوا و تأمین مالی بحث و تبادل نظر کنند و به راهکارهای عملی برسند.
منبع: www.irna.ir

تحلیلگران عراقی: سلاح مقاومت قابل چانهزنی نیست






