برنامه جامع توسعه زنجیره ارزش میگو در بوشهر با ظرفیت منطقه آزاد

به گزارش ایرنا، توسعه صنعت میگو در بوشهر به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی تولید این محصول در کشور، مستلزم عبور از رویکردهای جزیره‌ای و حرکت به سمت تکمیل زنجیره‌ای یکپارچه از تأمین نهاده و تولید بچه‌میگو تا پرورش، فرآوری، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، بازاریابی و صادرات است؛ رویکردی که می‌تواند ضمن کاهش هزینه‌های تولید، ارزش افزوده بیشتری در این استان ایجاد کند.

در همین ارتباط مدیرکل شیلات استان بوشهر در نشست بررسی روش‌های تأمین مالی طرح‌های آبزی‌پروری با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده با دستگاه‌های مالی و بانکی اظهار کرد: «زمینه آسان‌سازی پرداخت تسهیلات به طرح‌های پرورش و تکثیر میگو در استان فراهم شده‌ است.»

عقیل امینی افزود: «در چارچوب هماهنگی‌های انجام‌شده با دستگاه‌های مرتبط، کاهش نرخ سود تسهیلات، متناسب‌سازی دوره بازپرداخت با چرخه تولید و تسریع در تأمین سرمایه در گردش مورد نیاز پرورش‌دهندگان در دستور کار قرار گرفته است.»

وی بیان کرد: «حمایت مالی هدفمند از فعالان صنعت میگو می‌تواند به افزایش تولید، توسعه صادرات و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق ساحلی استان بوشهر کمک کند.»

منطقه آزاد؛ فرصتی برای تکمیل زنجیره ارزش میگو

یکی از ظرفیت‌های مهم پیش‌روی صنعت آبزی‌پروری بوشهر، بهره‌گیری هدفمند از فرصت‌های اقتصادی، تجاری، گمرکی و سرمایه‌گذاری منطقه آزاد تجاری صنعتی این استان است. استفاده از این ظرفیت مستلزم طراحی سازوکار مشخص برای پیوند دادن فعالیت‌های شیلاتی با زیرساخت‌ها و خدمات اقتصادی منطقه آزاد و فراهم کردن زمینه حضور سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی در حلقه‌های مختلف زنجیره تولید است.

بر این اساس، ایجاد و توسعه واحدهای فرآوری صنعتی، بسته‌بندی صادراتی، انجماد سریع، سردخانه‌های بزرگ، مراکز نگهداری و توزیع محصولات شیلاتی و زیرساخت‌های لجستیکی می‌تواند از محورهای اصلی برنامه جامع توسعه صنعت میگو باشد.

همچنین بهره‌گیری از ظرفیت‌های منطقه آزاد برای تسهیل واردات ماشین‌آلات تخصصی، تجهیزات فرآوری، سامانه‌های هوادهی و تصفیه آب، نهاده‌های مورد نیاز تولید و فناوری‌های نوین آبزی‌پروری، در چارچوب ضوابط قانونی و مقررات مربوط، می‌تواند به کاهش هزینه سرمایه‌گذاری و ارتقای توان رقابتی تولیدکنندگان کمک کند.

در این چارچوب، ایجاد پیوند میان مجتمع‌های پرورش میگو، مراکز تکثیر، واحدهای فرآوری و شبکه‌های تجاری و صادراتی منطقه آزاد، امکان شکل‌گیری خوشه تخصصی صنایع شیلاتی را در استان فراهم می‌کند.

ظرفیت تولید و ضرورت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها

استان بوشهر با برخورداری از نوار ساحلی گسترده جایگاه ویژه‌ای در تولید میگوی کشور دارد. براساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی مسئولان شیلات استان، در سال ۱۴۰۴ بیش از ۳۰ هزار تن میگوی پرورشی در بوشهر تولید شده که در مقایسه با حدود ۱۷ هزار تن سال ۱۴۰۳ رشد قابل توجهی داشته است.

همچنین بر اساس گزارش‌های منتشرشده در سال جاری، ۲۳ مرکز تکثیر میگو در این استان فعالیت دارند و ظرفیت تولید بیش از چهار میلیارد قطعه بچه‌میگو برای این مراکز اعلام شده‌ است؛ ظرفیتی که علاوه بر تأمین نیاز مزارع استان، امکان عرضه محصول به سایر استان‌های میگوپرور کشور را نیز فراهم می‌کند.

این ظرفیت تولیدی نشان می‌دهد توسعه صنعت میگو نباید فقط به افزایش سطح زیرکشت و تعداد مزارع محدود شود، بلکه سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های پشتیبان، فناوری تولید، مدیریت مصرف انرژی و آب، کنترل بیماری‌ها و توسعه صنایع پایین‌دستی باید به‌صورت هم‌زمان دنبال شود. تأمین برق پایدار برای مزارع، توسعه شبکه‌های انتقال و توزیع آب، تجهیز استخرها به سامانه‌های نوین هوادهی و استفاده از فناوری‌های هوشمند پایش کیفیت آب از جمله این موضوعات است.

تأمین مالی و توسعه صادرات

تأمین مالی یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای پایداری و توسعه صنعت میگو است زیرا با توجه به ماهیت فصلی تولید، نظام تسهیلات بانکی باید متناسب با زمان‌بندی تولید، ذخیره‌سازی، رشد و برداشت محصول طراحی شود. در این زمینه، ایجاد خط اعتباری تخصصی صنعت میگو با مشارکت بانک‌های عامل، صندوق‌های حمایتی و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی می‌تواند یکی از محورهای برنامه جامع باشد.

با توجه به موقعیت جغرافیایی بوشهر در حاشیه خلیج فارس، توسعه صادرات میگو و محصولات فرآوری‌شده آن باید یکی از اهداف محوری برنامه جامع باشد. ایجاد زیرساخت‌های تخصصی صادرات، توسعه بسته‌بندی مطابق استانداردهای بازارهای هدف، تقویت نظام ردیابی محصول از مزرعه تا بازار و تسهیل تشریفات گمرکی و بهداشتی می‌تواند به افزایش سهم این استان در بازارهای صادراتی کمک کند.

همچنین حرکت از صادرات محصول خام و کم‌فرآوری‌شده به سمت تولید میگوی پاک‌شده، بسته‌بندی‌شده، منجمد و محصولات آماده مصرف، زمینه افزایش ارزش افزوده و ماندگاری بیشتر درآمد حاصل از صادرات در اقتصاد استان را فراهم می‌کند.

سلامت تولید و تشکیل کارگروه تخصصی

در کنار توسعه ظرفیت‌های اقتصادی، صیانت از سلامت تولید در مزارع پرورش میگو از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مدیرکل شیلات استان بوشهر با تأکید بر ضرورت رعایت ضوابط فنی و بهداشتی تصریح کرد: «ذخیره‌سازی میگو باید مطابق برنامه‌های اعلام‌شده و تحت نظارت کارشناسان شیلات و دامپزشکی انجام شود و هرگونه ذخیره‌سازی بدون دریافت مجوز قانونی، تخلف محسوب می‌شود.»

در همین ارتباط، اعضای کمیته رسیدگی به تخلفات آبزی‌پروری با اشاره به تجربه بروز بیماری در مزارع میگوی استان بوشهر در سال‌های گذشته، بر ضرورت رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی و قرنطینه‌ای، تقویم ذخیره‌سازی و برداشت و تداوم نظارت‌های میدانی تأکید کردند.

کارشناسان و فعالان اقتصادی معتقدند تحقق ظرفیت‌های موجود نیازمند تدوین نقشه راه مشخص است. در این چارچوب، تشکیل کارگروه تخصصی توسعه زنجیره ارزش میگو با مشارکت استانداری، سازمان منطقه آزاد تجاری صنعتی بوشهر، اداره کل شیلات، سازمان جهاد کشاورزی، دامپزشکی، دستگاه‌های بانکی، گمرک، اتحادیه‌های پرورش و تکثیر میگو و انجمن صنعت آبزیان می‌تواند زمینه تدوین برنامه عملیاتی را فراهم آورد.

پیوند ظرفیت‌های تولیدی صنعت میگوی بوشهر با فرصت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری منطقه آزاد، در صورت برخورداری از برنامه‌ریزی یکپارچه می‌تواند زمینه تبدیل این استان به یکی از قطب‌های مهم تولید، فرآوری و صادرات محصولات شیلاتی در منطقه را فراهم کند.