امضای توافق دفاع مشترک قطر و ترکیه در استانبول

به گزارش عصر ایران، قطر و ترکیه توافق دفاع مشترک امضا کردند.

این توافق در جریان دیدار روز جمعه رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، در استانبول به امضای دو طرف رسید.

جزئیات این توافقنامه منتشر نشده است اما بیانیه ریاست‌جمهوری ترکیه نشان می‌دهد درباره الزام دو کشور به دفاع از یکدیگر است و گام تازه‌ای در گسترش همکاری‌های امنیتی و نظامی دو کشور محسوب می‌شود.

مفاد اعلام‌شده توافق

در بیانیه مشترکی که پس از مذاکرات رجب طیب اردوغان و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی منتشر شد، آمده است که دو کشور روز جمعه یک توافقنامه دفاعی مشترک با هدف تقویت دفاع جمعی و تحکیم امنیت منطقه‌ای امضا کردند. آنها متعهد شدند که در برابر هرگونه حمله مسلحانه خارجی که یکی از طرفین یا هر دو طرف را هدف قرار دهد، موضع واحدی اتخاذ کنند.

بر اساس این بیانیه، دو طرف توافق کردند که در مورد تهدیدات امنیتی خود و همچنین مسائل امنیتی منطقه‌ای و جهانی و سیاست‌های دفاعی مشورت کنند. آنها همچنین توافق کردند که از طریق رزمایش‌های نظامی مشترک، همکاری در صنایع دفاعی و تبادل آموزش پرسنل، همکاری را گسترش دهند.

در بیانیه مشترکی که پس از دوازدهمین نشست کمیته عالی استراتژیک قطر و ترکیه منتشر شد، دو کشور اعلام کردند که این توافقنامه نشان‌دهنده تعهد آنها به حفظ حاکمیت و تمامیت ارضی و دیدگاه مشترک آنها برای یک نظم منطقه‌ای امن‌تر و باثبات‌تر است. با این حال، دفتر ریاست‌جمهوری ترکیه تاکنون جزئیات متن توافقنامه، تعهدات نظامی طرفین، نحوه اجرای آن و دامنه همکاری‌های پیش‌بینی‌شده را منتشر نکرده است.

اظهارات اردوغان درباره توافق

بر اساس بیانیه ریاست‌جمهوری ترکیه، اردوغان با اشاره به اهمیت این توافقنامه اظهار کرد: «امضای توافق دفاعی مشترک میان دو کشور، بُعد تازه‌ای به روابط و مناسبات نزدیک ترکیه و قطر اضافه خواهد کرد.»

ریاست‌جمهوری ترکیه اعلام کرد: «رئیس جمهوری اردوغان تأکید کرد که ما به همکاری با یکدیگر برای جلوگیری از تکرار جنگ در منطقه خلیج فارس و پایه‌گذاری گفت‌وگو و صلح ادامه خواهیم داد.»

در بیانیه مشترک آمده است که دو کشور همچنین آمادگی خود را برای ادامه همکاری در بخش انرژی، به ویژه در تجارت گاز طبیعی مایع (LNG)، بر اساس روابط دیرینه خود ابراز کردند. اردوغان اعلام کرد که آنکارا و دوحه در حال تلاش برای توسعه و متنوع‌سازی همکاری‌های خود در حوزه انرژی هستند و همکاری‌های صنایع دفاعی دو کشور نیز در آینده گسترش خواهد یافت.

سوابق همکاری نظامی ترکیه و قطر

ترکیه و قطر روابط نزدیک سیاسی - نظامی و امنیتی دارند و همکاری نظامی گسترده‌ای دارند. هم‌اکنون ارتش ترکیه در خاک قطر، یک پایگاه نظامی دارد. این تنها حضور نظامی ترکیه در خلیج فارس است.

همکاری‌های نظامی ترکیه و قطر سابقه طولانی‌تری دارد. دو کشور در سال‌های گذشته توافق‌های مختلفی در زمینه همکاری نظامی، آموزش نیروها و توسعه صنایع دفاعی امضا کرده‌اند.

قبل از این هم سه کشور ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان، توافق دفاع مشترک در مکه امضا کرده بودند. هر سه کشور، اسلامی و از متحدان آمریکا هستند. هفته گذشته، پارلمان ترکیه «توافقنامه دفاع مشترک مکه» را تصویب کرد و راه را برای آنکارا جهت ارسال پشتیبانی نظامی به عربستان سعودی، که در تلاش برای دفع حملات گروه حوثی تحت حمایت ایران در یمن است، هموار کرد. طبق توافق‌نامه‌ای که در ماه اوت توسط سه قدرت منطقه‌ای امضا شد، حمله به یک طرف، حمله به همه طرف‌ها تلقی می‌شود.

امضای توافقنامه جدید دوجانبه میان قطر و ترکیه در شرایطی صورت می‌گیرد که دو کشور پیش از این نیز در چارچوب یک توافق چندجانبه با پاکستان و اندونزی همکاری دفاعی خود را گسترش داده بودند. 4 کشور اسلامی ترکیه، قطر، پاکستان و اندونزی 29 مهر 1405 تفاهمنامه همکاری نظامی با عنوان «بدر» در دوحه امضا کردند. این تفاهمنامه با هدف توسعه همکاری‌های دفاعی و تقویت ظرفیت‌های نظامی کشورهای امضاکننده تنظیم شده است.

منطقه همچنان درگیر حملات پراکنده آمریکا علیه ایران و حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در کشورهای منطقه است. با وجود آتش‌بس میان ایران و آمریکا اما حملات پراکنده میان دو طرف ادامه دارد. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که تحولات امنیتی خاورمیانه و افزایش تنش‌های نظامی در منطقه، همکاری‌های دفاعی کشورهای خلیج فارس و شرکای منطقه‌ای آنها را به یکی از موضوعات مهم سیاست خارجی تبدیل کرده است.