امام جمعه قشم: تنگه هرمز نماد اقتدار فقه سیاسی شیعه است

به گزارش ایرنا، حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا حاجبی در خطبه‌های نماز جمعه این هفته شهرستان قشم، با اشاره به پیام‌ها و بیانات اخیر رهبر معظم انقلاب اظهار کرد این مواضع را می‌توان نشانه شکل‌گیری رویکردی بنیادین در فقه سیاسی شیعه دانست که در آن، مرزبندی میان جبهه حق و باطل صرفاً بر اساس تقسیم‌بندی سنتی سرزمین‌های اسلامی و غیراسلامی انجام نمی‌شود، بلکه مقابله با استکبار و حمایت از ملت‌های مستضعف در هر نقطه جهان به‌عنوان یک مبنای اساسی مورد توجه قرار می‌گیرد.

وی با اشاره به مباحث فقهی مربوط به جهاد افزود در فقه اسلامی، جهاد دارای شاخه‌های مختلفی از جمله جهاد دفاعی و جهاد ابتدایی است که هر یک مبانی و احکام خاص خود را دارند و فقهای شیعه در آثار علمی و فقهی خود به تفصیل درباره ابعاد و شرایط آن بحث کرده‌اند.

امام جمعه قشم ادامه داد جهاد دفاعی زمانی مطرح می‌شود که دشمن جنگی را بر جامعه اسلامی تحمیل کند و مسلمانان برای صیانت از سرزمین، اعتقادات، جان انسان‌ها و مرزهای ارزشی خود به دفاع برخیزند؛ اما در کنار آن، مسئله جهاد ابتدایی نیز از مباحث مهم فقهی است که بررسی شرایط و حدود آن نیازمند توجه به مبانی اجتهادی و جایگاه تشخیص حاکم شرعی است.

وی با اشاره به پیشینه این مباحث در منابع فقهی شیعه بیان کرد موضوع جهاد در آثار علمای بزرگ، از جمله مباحث مطرح‌شده در کتاب جواهرالکلام، مورد بررسی قرار گرفته و فقهای برجسته نیز در این زمینه آثار مستقلی تدوین کرده‌اند.

عبور از مرزبندی جغرافیایی به تقابل استکبار و استضعاف

امام جمعه شهرستان قشم با اشاره به جایگاه مفاهیم استکبار و استضعاف در قرآن کریم گفت در ادبیات رایج فقهی، تقسیم‌بندی‌هایی همچون دارالاسلام و دارالکفر مطرح بوده است، اما در تحولات کنونی، مفهوم استکبار در برابر استضعاف اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.

وی افزود استضعاف به معنای تحمیل ضعف و محدودیت بر یک جامعه، ملت یا امت و سلب توانایی آن برای تعیین سرنوشت خویش است. وی اظهار کرد در نگاه قرآنی، معیار اصلی مقابله با ظلم و سلطه‌طلبی را نمی‌توان صرفاً به مرزهای جغرافیایی یا تقسیم‌بندی‌های سیاسی محدود کرد.

وی ادامه داد ممکن است سرزمینی از نظر جغرافیایی در محدوده کشورهای اسلامی قرار داشته باشد، اما نظام سیاسی حاکم بر آن در مسیر تأمین منافع قدرت‌های استکباری حرکت کند.

وی با اشاره به وضعیت مردم غزه گفت این تصور که مردم یک منطقه تحت ستم باید به‌تنهایی برای رهایی از شرایط دشوار خود اقدام کنند، با مبانی عمیق فقه سیاسی اسلامی سازگار نیست؛ زیرا مقابله با استکبار و حمایت از مستضعفان، محدود به مرزهای جغرافیایی خاصی نیست.

تنگه هرمز؛ فراتر از یک موقعیت ژئوپلیتیکی

حاجبی با تأکید بر اهمیت راهبردی تنگه هرمز در تحولات اخیر منطقه اظهار کرد این آبراه مهم را نباید تنها یک محدوده جغرافیایی و ژئوپلیتیکی یا موضوعی صرفاً حقوقی و نظامی تلقی کرد، بلکه تحولات مرتبط با آن از منظر فقه سیاسی نیز ظرفیت بررسی و پژوهش دارد.

وی افزود مدیریت تنگه هرمز و مقابله با حضور و فعالیت پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه، در چارچوب مقابله با استکبار قابل تحلیل است.

امام جمعه قشم بیان کرد تنگه هرمز و تحولات نظامی منطقه ظرفیت تبدیل‌شدن به موضوع رساله‌های علمی و پایان‌نامه‌های تخصصی را دارند؛ زیرا این تحولات تنها به ابعاد نظامی و امنیتی محدود نیستند و باید آثار حقوقی، فقهی، سیاسی و راهبردی آنها نیز بررسی شود.

وی با اشاره به وضعیت مردم فلسطین و به‌ویژه ساکنان غزه گفت آنچه امروز بر مردم مظلوم غزه می‌گذرد، نمونه روشنی از تحمیل شرایط استضعاف بر یک ملت است.

ضرورت صیانت از دستاوردهای راهبردی و توسعه قشم

امام جمعه شهرستان قشم با اشاره به ایستادگی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در تحولات اخیر گفت فرزندان ملت ایران در بخش‌های هوافضا، دریایی و زمینی با اتکا به توانمندی‌های خود در برابر تهدیدها ایستادگی کردند.

وی افزود برتری تسلیحاتی و برخورداری از امکانات گسترده نظامی، لزوماً به معنای تحقق اهداف سیاسی و نظامی قدرت‌های بزرگ نیست.

وی تصریح کرد این تصور که با اندکی عقب‌نشینی یا انعطاف در برابر دشمن، طرف مقابل نیز از مواضع خود دست خواهد کشید، با تجربه‌های گذشته سازگار نیست.

وی با اشاره به پیامدهای تحریم‌های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران گفت تحریم‌های ظالمانه فشارها و دشواری‌هایی را برای کشور و مردم ایجاد کرده، اما این سیاست‌ها برای طرف تحریم‌کننده نیز بدون هزینه نبوده است.

امام جمعه شهرستان قشم در بخش دیگری از سخنان خود اظهار کرد قشم در شرایط کنونی به کارگاهی بزرگ برای اجرای پروژه‌های عمرانی و آبادانی تبدیل شده و روند توسعه زیرساخت‌ها با شتاب مناسبی دنبال می‌شود.

وی یکی از الزامات توسعه پایدار قشم را توجه هم‌زمان به پیشگیری از فساد و تقویت ظرفیت‌های تولید ثروت دانست و خاطرنشان کرد قشم در دوران جنگ و شرایط پس از آن نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، مشارکت عمومی و تعامل مؤثر میان بخش‌های مختلف است.