ضرورت تشخیص اختلالات تکاملی نوزادان در هزار روز نخست
مدیر علمی مرکز جامع رشد و تکامل زینبیه اصفهان بر لزوم تشخیص اختلالات تکاملی در هزار روز نخست زندگی تأکید کرد و گفت نوزادان نارس به ۹ نوبت مراقبت تکاملی نیاز دارند.

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، مدیر علمی مرکز جامع رشد و تکامل زینبیه اصفهان بر اهمیت مراقبت از نوزادان نارس و ضرورت پیگیری وضعیت تکاملی آنان در هزار روز نخست زندگی تأکید کرد.
امید یقینی، فوقتخصص مغز و اعصاب کودکان، به گزارش ایسنا در رابطه با اهمیت مراقبت از نوزادان نارس اظهار کرد: «برخی نوزادان بهصورت نارس متولد میشوند. تولد نارس به شرایطی اطلاق میشود که مدت بارداری کمتر از ۳۷ هفته باشد. این نوزادان در مقایسه با نوزادانی که در زمان طبیعی متولد میشوند، با خطرات بیشتری مواجه هستند؛ چراکه وزن کمتری دارند، ممکن است ریههای آنها به بلوغ کافی نرسیده باشد و از توانایی تغذیه مناسب نیز برخوردار نباشند.»
وی افزود: «مغز نوزادان نارس در مقایسه با نوزادان رسیده، نسبت به محرکهای محیطی حساستر است.» به گفته وی، نوزاد نارس در مواجهه با صداهای بلند، نورهای ناگهانی و استرسهای محیطی آسیبپذیری بیشتری دارد و به همین دلیل در معرض خطر بالاتری از نظر بروز اختلالات تکاملی قرار دارد.
مراقبت ۹ نوبتی نوزادان نارس
یقینی خاطرنشان کرد: ممکن است برخی از این نوزادان پس از تولد به بستری شدن نیاز داشته باشند؛ زیرا احتمال دارد ریههای آنها هنوز به بلوغ کافی نرسیده باشد یا از توانایی تغذیه مناسب برخوردار نباشند. به گفته وی، پس از رسیدن به شرایط پایدار نیز لازم است مراقبتهای بعدی و پیگیریهای تکاملی با دقت بیشتری انجام شود.
وی درباره تفاوت تعداد دفعات مراقبت تکاملی گفت مراقبتهای تکاملی برای نوزادان نارس با دفعات بیشتری انجام میشود. بهطور معمول برای نوزادان رسیده پنج نوبت مراقبت تکاملی در نظر گرفته شده است، اما در نوزادان نارس این تعداد به ۹ نوبت افزایش پیدا میکند. مراقبتهای تکاملی در سنین ششماهگی، یکسالگی، دوسالگی، سهسالگی و پنجسالگی انجام میشود و علاوه بر این زمانها، در دوماهگی، ۹ماهگی، ۱۸ماهگی و چهارسالگی نیز برای نوزادان نارس مراقبت تکاملی در نظر گرفته شده است.
وی درباره فعالیت مراکز جامع رشد و تکامل در استان اصفهان توضیح داد: در حال حاضر دو مرکز جامع رشد و تکامل در استان اصفهان فعالیت میکنند که یکی در منطقه زینبیه اصفهان و دیگری در محدوده فلاورجان و قهدریجان قرار دارد. مرکز زینبیه بخش شرقی اصفهان و مرکز دیگر بخش غربی استان را پوشش میدهد.
یقینی درباره روند شناسایی و ارجاع کودکان دارای اختلالات تکاملی اضافه کرد: در مراکز بهداشتی، پرسشنامه ASQ که یک ابزار غربالگری و ارزیابی اولیه تکامل کودک است، برای کودکان تکمیل میشود و چنانچه کودک با مشکل یا مورد مشکوکی مواجه باشد، برای بررسیهای تخصصی به مرکز جامع رشد و تکامل ارجاع داده میشود.
وی گفت کودکانی که به این مراکز ارجاع میشوند، ابتدا تحت معاینه عمومی قرار میگیرند و پس از معاینه اولیه، در صورت نیاز، آزمونهای تشخیصی کامل برای کودک انجام میشود. وی افزود: «باید توجه داشت که پرسشنامههای مراکز بهداشتی، ابزار غربالگری هستند و با آزمونهای تشخیصی تفاوت دارند.» به گفته وی، اگر مشخص شود کودک در یکی از حوزههای تکاملی با اختلال مواجه است، در مرحله نخست تلاش میشود علت آن شناسایی شود؛ اینکه مشکل ناشی از نارس بودن هنگام تولد، آسیبهای زمان زایمان، آسیبهای پیش از تولد یا یک بیماری ارثی بوده است. همزمان با بررسی علت، خدمات توانبخشی مورد نیاز نیز توصیه میشود.
هزار روز نخست؛ دوران طلایی تکامل
مدیر علمی مرکز جامع رشد و تکامل زینبیه اصفهان با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام اظهار کرد: «میدانیم که هزار روز نخست عمر، دوران طلایی تکامل کودک است.» وی گفت اگر اختلال تکاملی در این دوره شناسایی شود و اقدامات درمانی و توانبخشی انجام گیرد، میتوان به بهبود شرایط و رقم خوردن آیندهای بهتر کمک کرد.
وی افزود در بررسیهای انجامشده در سطح دنیا مشخص شده است که اگر به ازای هر واحد سرمایهگذاری در حوزه اختلالات تکاملی کودکان تا سهسالگی، هفت واحد بازدهی و منفعت در آینده ایجاد شود، این موضوع نشاندهنده ارزش بالای سرمایهگذاری در این حوزه است.
یقینی گفت تشخیص و مداخله بهموقع موجب میشود کودکان در آینده کمتر با اختلالات ذهنی و مشکلات جدی در مسیر تحصیل مواجه شوند، کمتر به مدارس استثنایی نیاز پیدا کنند و شانس بیشتری برای ورود به بازار کار، اشتغال مناسب و حتی تشکیل زندگی و ازدواج موفق داشته باشند.
وی درباره سابقه فعالیت مرکز جامع رشد و تکامل زینبیه اصفهان افزود این مرکز در سالهای ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ تأسیس شده و حدود ۱۳ سال است که خدمات خود را ارائه میدهد. در این مرکز علاوهبر ویزیت بیماران، خدماتی ازجمله گفتاردرمانی، شنواییسنجی، کاردرمانی ذهنی، مشاوره روانپزشکی، روانشناسی و انواع آزمونهای تکاملی انجام میشود.
وی خاطرنشان کرد ظرفیت مجموعه بهاندازهای نیست که بتواند تمام شهر را پوشش دهد و برای افرادی که امکان پذیرش آنها فراهم نیست نیز راهنماییهای لازم انجام میشود تا به مراکز دیگر مراجعه کنند. وی گفت نمیتوان ادعای پوششدهی کامل در سطح استان داشت، اما از سایر نقاط استان نیز کودکانی ارجاع داده میشوند.
وی افزود در همین مرکز کودکانی مراجعه کردهاند که با وجود نارس متولد شدن، تا سهسالگی هیچ اقدام درمانی یا توانبخشی برای آنها انجام نشده بود. به گفته وی، گاهی مادران برای بررسیهای تکاملی مراجعه نمیکنند و صرفاً برای دریافت واکسن به مراکز بهداشتی میروند و همین مسئله موجب تأخیر در شناسایی اختلالات میشود. وی تأکید کرد در مناطق روستایی مراقبتهای تکاملی منظمتر انجام میشود و در مناطق فلاورجان و قهدریجان سیستم ارجاع عملکرد بهتری دارد.
غربالگری منظم؛ مهمترین توصیه به والدین
یقینی گفت برخی اختلالات تکاملی شدید هستند و شناسایی اختلالات خفیف و متوسط به این سادگی نیست و حتی ممکن است پزشک نیز بدون استفاده از پرسشنامههای مناسب نتواند آنها را شناسایی کند. وی ادامه داد در سراسر دنیا توصیه میشود پرسشنامههای تکاملی بهصورت منظم و از ششماهگی تکمیل شود و توصیه ما به والدین این است که دستکم در سنین ششماهگی، یکسالگی، سهسالگی و پنجسالگی به مراکز بهداشتی مراجعه کنند.
وی اضافه کرد بهترین راهکار انجام غربالگری منظم و روتین است و نباید منتظر ماند تا والدین با مشاهده نشانههای آشکار به مراکز درمانی مراجعه کنند. وی یادآور شد گاهی خانوادهها زمانی مراجعه میکنند که کودک حدود دو سالونیم از زمان مناسب تشخیص را پشت سر گذاشته و بخشی از فرصت طلایی مداخله را از دست داده است.
وی درباره علت اهمیت مداخله در سالهای نخست توضیح داد در مغز انسان مجموعهای از ارتباطات عصبی وجود دارد که هرچه بیشتر مورد استفاده قرار گیرند توسعه پیدا میکنند و در صورت استفاده نکردن بهتدریج تضعیف میشوند یا از بین میروند. این فرایند با عنوان هرس سیناپسی شناخته میشود.
وی درباره افزایش استفاده کودکان از ابزارهای دیجیتال اظهار کرد امروزه استفاده از رسانهها و محتوای تصویری بسیار رایج شده و گاهی از ششماهگی تلفن همراه یا تلویزیون در اختیار کودکان قرار میگیرد و این موضوع میتواند بر روند تکاملی تأثیر منفی داشته باشد. وی گفت با همکاری دانشکده توانبخشی، کتابی با عنوان «کتاب بازی» تهیه شده که راهنمایی برای والدین است تا بهجای تلفن همراه و تلویزیون، تعامل و بازی بیشتری با فرزندان داشته باشند.
یقینی درباره مشکلات خانوادهها گفت هزینههای توانبخشی در حال حاضر نسبتاً بالاست و اختلالات تکاملی در بسیاری موارد با شرایط اقتصادی ضعیف خانوادهها همراه است. وی افزود حجم مراجعان معمولاً بیش از ظرفیت مراکز است و برخی خانوادهها مجبور به مراجعه به مراکز خصوصی میشوند، در حالی که توانایی پرداخت هزینهها را ندارند.
وی درباره تأخیر گفتاری افزود انتظار میرود کودک در دو سالگی بتواند جملههای دوکلمهای بیان کند و تعداد قابلتوجهی از کودکانی که در این سنین این توانایی را ندارند، ممکن است با مشکلات تکاملی مواجه باشند. وی تأکید کرد گاهی والدین میگویند کودک مانند پدرش دیر به حرف آمده است و همین طرز فکر باعث تأخیر در مراجعه تا سه یا چهارسالگی میشود.
یقینی با تأکید بر اینکه غربالگری تنها راهکار مؤثر برای شناسایی بهموقع بسیاری از اختلالات است، گفت راهکار جایگزین و مؤثری بهغیر از غربالگری وجود ندارد و وزارت بهداشت باید سرمایهگذاری بیشتری در این حوزه انجام دهد. وی افزود مرکز زینبیه با همت خیران ایجاد شده و تحت پوشش دانشکده پزشکی و دانشکده توانبخشی فعالیت میکند و آموزش دانشجویان نیز در آن انجام میشود.
وی در پایان اظهار کرد: «توصیه اصلی من این است که والدین در سنین تعیینشده به مراکز بهداشتی مراجعه کنند و درخواست انجام آزمونهای تکاملی برای فرزندان خود را داشته باشند.» وی گفت هدف اصلی این است که اختلالات تکاملی دستکم پیش از یکسالگی شناسایی شود تا فرصت کافی برای مداخله وجود داشته باشد.
منبع: www.isna.ir

مجوز جذب بازنشستگان برای راهاندازی ۲۵ تخت بیمارستان خلیجفارس






