رئیس دانشگاه شهید بهشتی بر تحول در الگوی آموزش عالی تأکید کرد

به گزارش تبریز فوری به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، رئیس دانشگاه شهید بهشتی با تأکید بر ضرورت تحول در الگوهای آموزش عالی و بهره‌گیری هوشمندانه از فناوری‌های نوین گفت دانشگاه آینده، صرفاً دانشگاهی نیست که ابزارهای جدید در اختیار دارد، بلکه دانشگاهی است که با استفاده از فناوری، شیوه اندیشیدن، یادگیری و حل مسئله را متحول می‌کند.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، سید محمودرضا آقامیری در دومین کنفرانس ملی یادگیری فناورانه افزود این کنفرانس فرصتی ارزشمند برای آموزش عالی کشور است تا با تحولات فناوری و الزامات آینده یادگیری آشنا شود و درباره مسیر پیش‌روی دانشگاه‌ها به بحث و تبادل‌نظر بپردازد.

وی با بیان اینکه هوش مصنوعی، کلان‌داده‌ها، واقعیت مجازی و یادگیری ماشین به ابزارهایی اثرگذار در زندگی امروز تبدیل شده‌اند، گفت باید بررسی کنیم که آموزش عالی تا چه اندازه از این تحولات شتابان، تأثیر پذیرفته است. وی افزود صرف استفاده از رایانه، اینترنت و هوش مصنوعی در کلاس‌های درس کافی نیست؛ بلکه باید فلسفه آموزش، نقش استاد و دانشجو و شیوه‌های یادگیری متناسب با شرایط جدید بازتعریف شود.

آقامیری در تشریح ضرورت تحول در الگوی آموزش دانشگاهی تاکید کرد در الگوی سنتی، استاد منبع اصلی دانش و کلاس درس محل انتقال اطلاعات بود و دانشجو عمدتاً دریافت‌کننده اطلاعات محسوب می‌شد. وی افزود امروز دانشجویان به حجم عظیمی از اطلاعات و منابع علمی دسترسی دارند و در چنین شرایطی، انتقال اطلاعات نمی‌تواند مهم‌ترین مأموریت دانشگاه باشد.

وی گفت ارزش افزوده دانشگاه در آینده، توانایی تبدیل اطلاعات به دانش، دانش به فهم و فهم به مهارت و قدرت حل مسئله خواهد بود. وی تاکید کرد: «باید از آموزش حافظه‌محور به یادگیری عمیق، از آموزش یک‌طرفه به یادگیری تعاملی، از آموزش یکسان به یادگیری متناسب با استعدادها و نیازهای هر دانشجو و از آموزش محدود به دوران تحصیل به یادگیری مادام‌العمر حرکت کنیم.»

هوش مصنوعی و آینده یادگیری

آقامیری با اشاره به نقش هوش مصنوعی در آینده آموزش عالی گفت بدون تردید، هوش مصنوعی یکی از مهم‌ترین عوامل تحول آموزش عالی در سال‌های آینده خواهد بود. وی افزود این فناوری می‌تواند امکان شخصی‌سازی آموزش را فراهم کند تا هر دانشجو بر اساس استعداد، توانایی، نیاز و سرعت یادگیری خود، مسیر آموزشی مناسب‌تری داشته باشد.

رئیس دانشگاه شهید بهشتی افزود هوش مصنوعی همچنین می‌تواند به استادان در شناسایی نقاط ضعف دانشجویان، ارائه بازخورد سریع، طراحی محتوای آموزشی و ارزیابی عملکرد کمک کند و فناوری‌هایی مانند واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و شبیه‌سازی نیز فرصت‌های جدیدی برای یادگیری تجربی فراهم می‌کنند.

وی در عین حال هشدار داد استفاده از هوش مصنوعی الزاماً به معنای یادگیری بهتر نیست و اگر دانشجو به جای اندیشیدن، صرفاً پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی را دریافت و بازتولید کند، ممکن است قدرت تحلیل، تفکر انتقادی و استقلال فکری او تضعیف شود.

آقامیری افزود هدف نباید صرفاً آموزش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی باشد، بلکه باید سواد هوش مصنوعی، قدرت ارزیابی اطلاعات، تفکر انتقادی و استفاده اخلاقی و مسئولانه از فناوری را در دانشجویان تقویت کرد. وی گفت: «فناوری باید قدرت اندیشیدن انسان را افزایش دهد، نه اینکه جایگزین اندیشه انسانی شود.»

وی با اشاره به تجربه دوره‌های اخیر آموزش مجازی دانشگاه‌ها گفت در این دوره‌ها با مسئله بازتولید پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی از سوی برخی دانشجویان مواجه بودیم؛ موضوعی که ضرورت توجه جدی به سواد فناوری و اخلاق علمی را بیش از پیش آشکار می‌کند.

رئیس دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به نگرانی‌ها درباره آینده جایگاه استاد افزود فناوری نه‌تنها جایگاه استاد را از بین نمی‌برد، بلکه اهمیت نقش انسانی و تربیتی او را بیشتر خواهد کرد. وی گفت در دانشگاه آینده، استاد صرفاً انتقال‌دهنده اطلاعات نیست، بلکه راهبر یادگیری، طراح تجربه آموزشی و پرورش‌دهنده تفکر انتقادی است.

وی توانمندسازی اعضای هیئت علمی در حوزه فناوری‌های آموزشی و هوش مصنوعی را یکی از اولویت‌های اصلی دانشگاه‌ها دانست و بر ضرورت تحول در شیوه‌های ارزشیابی تأکید کرد و گفت آزمون‌های صرفاً حافظه‌محور برای سنجش واقعی یادگیری کافی نیستند و باید توانایی حل مسئله، تحلیل، خلاقیت و کار گروهی را در ارزیابی دانشجویان جدی گرفت.

تجربه دانشگاه شهید بهشتی در توسعه یادگیری فناورانه

آقامیری با اشاره به اقدامات این دانشگاه در حوزه یادگیری فناورانه گفت که این دانشگاه با درک اهمیت این تحول، طی سال‌های گذشته تلاش کرده است در توسعه این حوزه نقشی پیشرو و اثرگذار ایفا کند.

وی تأسیس آزمایشگاه فناوری‌های پیشرفته یادگیری، راه‌اندازی دوره دکتری فناوری اطلاعات در آموزش عالی، اجرای طرح ملی مربیگری آموزش مجازی در کشور و هدایت بیش از ۸۰ رساله دکتری و کارشناسی ارشد در این حوزه را از جمله فعالیت‌های انجام‌شده برشمرد.

رئیس دانشگاه شهید بهشتی همچنین تأسیس مرکز تحقیقات و نوآوری یادگیری را گامی دیگر در مسیر سازماندهی ظرفیت‌های علمی، گسترش همکاری‌های میان‌رشته‌ای و پیوند پژوهش با نوآوری و حل مسائل واقعی نظام آموزشی کشور دانست.

ترسیم نقشه راه و ضرورت سیاست‌گذاری ملی

آقامیری چند محور را برای پیگیری جدی‌تر تحول یادگیری فناورانه مطرح کرد و گفت توانمندسازی استادان و مدیران آموزشی در استفاده مؤثر از هوش مصنوعی، بازنگری در برنامه‌های درسی و حرکت به سمت یادگیری مسئله‌محور و مهارت‌محور، توسعه کلاس‌های هوشمند و محیط‌های یادگیری ترکیبی، تدوین چارچوب اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی و حمایت از پژوهش‌های میان‌رشته‌ای از جمله اولویت‌های این مسیر است.

وی بر لزوم تدوین و پیگیری نقشه راه تحول یادگیری فناورانه در دانشگاه تأکید کرد و با اشاره به ضرورت توجه سیاست‌گذاران آموزش عالی به تحولات فناوری، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، تضمین عدالت در دسترسی، توسعه سواد دیجیتال، اصلاح نظام ارزشیابی، حمایت از تولید محتوای علمی و تقویت پژوهش‌های کاربردی را از محورهای ضروری برشمرد.

آقامیری با تأکید بر اینکه نظام آموزش عالی در آستانه یکی از مهم‌ترین تحولات تاریخ آموزش قرار دارد، گفت نباید صرفاً به دنبال دیجیتالی کردن آموزش گذشته باشیم، بلکه باید با بهره‌گیری هوشمندانه از فناوری، آموزش و یادگیری آینده را بسازیم.