تاکید ایران بر تداوم همکاری‌های بین‌المللی برای حفاظت از لایه ازن

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایرنا، جمهوری اسلامی ایران در سی‌وهشتمین نشست اعضای پروتکل مونترال در شهر کیگالی رواندا بر تداوم همکاری‌های بین‌المللی برای حفاظت از لایه ازن تاکید کرد.

حسین شاهباز، مدیر طرح ملی حفاظت از لایه ازن، از تشریح مواضع و اقدامات کشور در این نشست خبر داد و افزود: در این نشست، ضمن تشریح اقدامات و برنامه‌های کشور در زمینه حفاظت از لایه ازن و ارائه گزارشی از دستاوردها، آخرین وضعیت فرایند تصویب اصلاحیه کیگالی و تأثیر حملات به زیرساخت‌های کشور بر روند این فرایند تبیین شد که به گزارش ایرنا از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط‌زیست اعلام شده است.

تشریح مواضع ایران در نشست کیگالی

وی با اشاره به ارائه مواضع جمهوری اسلامی ایران در این نشست اظهار کرد: در این بیانیه، اقدامات انجام‌شده، دستاوردها و برنامه‌های آتی کشور در زمینه اجرای تعهدات پروتکل مونترال تشریح و آخرین وضعیت تصویب اصلاحیه کیگالی در ایران تبیین شد.

وی افزود: در این نشست توضیح داده شد که حملات دشمن به مراکز غیرنظامی و زیرساخت‌های کشور، روند تصویب اصلاحیه کیگالی را با تأخیر مواجه کرده است، با این حال، در صورت توقف این حملات، فرایند تصویب اصلاحیه با سرعت دنبال خواهد شد.

مدیر طرح ملی حفاظت از لایه ازن با تأکید بر جایگاه ایران در همکاری‌های بین‌المللی زیست‌محیطی گفت: جمهوری اسلامی ایران از کشورهای فعال در عرصه همکاری‌های بین‌المللی محیط‌زیست به شمار می‌رود و در زمینه حذف مواد مخرب لایه ازن و مدیریت مواد تحت کنترل پروتکل مونترال و کنوانسیون وین، اقدامات مؤثری انجام داده است.

وی ادامه داد: حضور و مشارکت ایران در نشست‌های بین‌المللی مرتبط با حفاظت از لایه ازن، فرصتی برای تبیین اقدامات کشور، پیگیری تعهدات و تقویت همکاری‌های مشترک در این زمینه فراهم می‌کند.

دستور کار نشست سی‌وهشتم

سی‌وهشتمین نشست اعضای پروتکل مونترال هم‌زمان با دهمین سالگرد تصویب اصلاحیه کیگالی از ۱۱ تا ۱۵ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در شهر کیگالی رواندا برگزار شد و موضوعاتی از جمله تأمین منابع مالی صندوق چندجانبه برای دوره ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۹، تقویت ظرفیت‌های نهادی و اجرایی کشورها، پایداری اقدامات، گزارش انتشار گاز HFC-۲۳، پایش منطقه‌ای جو، وضعیت پایبندی و گزارش‌دهی کشورها و روند تصویب اصلاحیه کیگالی در دستور کار آن قرار داشت.

پیشینه پروتکل مونترال و اقدامات ایران

پروتکل مونترال درباره مواد کاهنده لایه ازن، یکی از مهم‌ترین توافقنامه‌های زیست‌محیطی بین‌المللی است که با هدف حفاظت از لایه ازن و جلوگیری از تخریب آن، در ۱۶ سپتامبر ۱۹۸۷ در شهر مونترال کانادا به تصویب رسید و از اول ژانویه ۱۹۸۹ لازم‌الاجرا شد.

این پروتکل کشورها را متعهد می‌کند تولید و مصرف مواد شیمیایی مخرب لایه ازن، از جمله کلروفلوئوروکربن‌ها (CFCs) و هیدروکلروفلوروکربن‌ها (HCFCs) را به‌تدریج کاهش داده و متوقف کنند.

این توافقنامه در طول سال‌های اجرا، با توجه به پیشرفت‌های علمی و نیازهای جدید، چندین بار اصلاح و تکمیل شده است، از جمله مهم‌ترین این اصلاحات، اصلاحیه کیگالی است که در سال ۲۰۱۶ به تصویب رسید و کشورها را به کاهش تدریجی مصرف و تولید هیدروفلوئوروکربن‌ها (HFCs) متعهد می‌کند، این گازها اگرچه موجب تخریب لایه ازن نمی‌شوند، اما از گازهای گلخانه‌ای قدرتمند به شمار می‌روند و در گرمایش زمین نقش دارند، اصلاحیه کیگالی از اول ژانویه ۲۰۱۹ لازم‌الاجرا شد.

پروتکل مونترال همچنین سازوکار مالی ویژه‌ای با عنوان صندوق چندجانبه دارد که با هدف کمک به کشورهای در حال توسعه برای اجرای تعهدات این توافقنامه و جایگزینی مواد مخرب لایه ازن ایجاد شده است، نشست اعضای این پروتکل به‌صورت سالانه برگزار می‌شود و در آن، روند اجرای تعهدات، تأمین منابع مالی، مسائل فنی و علمی و راهکارهای تقویت همکاری‌های بین‌المللی بررسی می‌شود.

پروتکل مونترال ذیل کنوانسیون وین برای حفاظت از لایه ازن قرار دارد که در سال ۱۹۸۵ به تصویب رسید، این دو توافق‌نامه چارچوب اصلی همکاری‌های بین‌المللی برای حفاظت از لایه اوزون را تشکیل می‌دهند.

جمهوری اسلامی ایران از کشورهای فعال در اجرای پروتکل مونترال به شمار می‌رود و در سوم اکتبر ۱۹۹۰ به این توافقنامه بین‌المللی پیوست، ایران از سال ۱۹۹۳ اقدامات اجرایی برای حذف تدریجی مواد مخرب لایه ازن را آغاز کرد و در سال ۱۹۹۵ نیز واحد ملی حفاظت از لایه ازن در سازمان حفاظت محیط زیست تشکیل شد تا برنامه‌ریزی و نظارت بر اجرای تعهدات کشور در این زمینه را برعهده بگیرد.

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP)، ایران تاکنون موفق شده است حدود ۱۰ هزار تن از مواد مخرب لایه ازن را حذف کند و از سوی سازمان‌های جهانی مورد تقدیر قرار گرفت، همچنین در این مسیر، یک‌هزار و ۳۷۷ واحد تولیدی کشور که با مواد مخرب لایه ازن سروکار داشتند، به فناوری‌های جایگزین مجهز یا تبدیل شده‌اند.