برداشت آب از هر چاه شرب تهران ۱۳.۴ برابر چاه کشاورزی است
علی بیتاللهی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، درباره مصرف آب زیرزمینی و فرونشست زمین در تهران و البرز سخن گفته و تمرکززدایی از این دو استان را راهکاری بنیادین دانسته است.

به گزارش تبریز فوری به نقل از عصر ایران، علی بیتاللهی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، با تأکید بر ضرورت کاهش تمرکز جمعیت در تهران و البرز، تمرکززدایی از این دو استان را یکی از راهکارهای بنیادین برای کاهش مصرف منابع آب زیرزمینی و کنترل خطر فرونشست زمین دانست. به گزارش عصر ایران، وی با اشاره به اینکه فرونشست زمین در ایران بدون استثنا ناشی از افت سطح آب زیرزمینی است، اظهار کرد که افت سطح آبخوانها از یک سو به دلیل برداشت بیش از ظرفیت و از سوی دیگر به علت کاهش تغذیه منابع آب زیرزمینی اتفاق میافتد. به گفته او، افزایش جمعیت در محدودههای کلانشهری با افزایش نیاز به آب شرب، محصولات کشاورزی و صنعتی و توسعه فضای سبز، فشار بیشتری بر منابع آب زیرزمینی وارد میکند.
تمرکز جمعیت و فشار بر منابع آب
بیتاللهی با بیان اینکه وضعیت تهران و محدوده پیرامونی آن از نظر تمرکز جمعیت با سایر کلانشهرهای کشور قابل مقایسه نیست، افزود که جمعیت ساکن در محدوده عملکردی تهران و کرج نزدیک به پنج برابر دومین کانون جمعیتی کشور یعنی اصفهان و اطراف آن است. او گفت که این تمرکز جمعیتی به معنای افزایش نیاز آبی و تحمیل فشار مضاعف بر منابع طبیعی در محدودهای محدود از سرزمین ایران است. وی همچنین تصریح کرد که در اغلب محدودههای کلانشهری، بخش عمده آب شرب و بهداشت از منابع آب سطحی تأمین میشود، اما در محدوده تهران و اطراف آن، به دلیل تمرکز بالای جمعیت و ناکافی بودن منابع سطحی، برداشت گسترده از آبهای زیرزمینی برای تأمین آب شرب و بهداشت نیز انجام میشود. به گفته او، مصرف آب زیرزمینی در بخش شرب و بهداشت در محدوده تهران و اطراف آن ۳.۹ برابر متوسط کشوری است. همچنین این میزان در مقایسه با مشهد و اطراف آن ۵.۱ برابر، اصفهان ۱۴۴.۷ برابر، کرج ۲.۸ برابر، شیراز ۵.۶ برابر، تبریز ۱۳.۲ برابر و قم ۲۱.۵ برابر گزارش شده است.
گستره فرونشست اطراف تهران
بیتاللهی با اشاره به گستره پهنههای فرونشستی در اطراف تهران گفت که این پهنه از جنوب تهران و ورامین تا جنوب غربی و دشت شهریار امتداد دارد و در ادامه به جنوب البرز، دشت هشتگرد و محدوده دشت قزوین میرسد. به گفته او، این گستره با طول حدود ۲۵۰ کیلومتر و عرض متوسط ۲۵ کیلومتر، مساحتی بیش از ۶ هزار کیلومتر مربع را تحت تأثیر قرار داده است. او ادامه داد که طی دو سال گذشته، با هدف تأمین آب شرب مورد نیاز مردم تهران، برداشت از منابع آب زیرزمینی در منطقه ۱۸ تهران به افزایش سهبرابری نرخ فرونشست زمین در این منطقه منجر شده است. بیتاللهی همچنین گفت که با ادامه روند مهاجرت به دو کانون اصلی مهاجرپذیر کشور یعنی تهران و کرج، چشمانداز روشنی برای کنترل گسترش فرونشست وجود ندارد.
برداشت از چاههای شرب و کشاورزی
وی با اشاره به آمار برداشت آب از چاههای شرب و کشاورزی در محدوده مورد بررسی گفت که از مجموع یکهزار و ۲۰۰ حلقه چاه آب شرب، سالانه حدود ۶۶۸ میلیون مترمکعب آب استحصال میشود؛ این در حالی است که برداشت سالانه از ۱۱ هزار و ۶۹۷ حلقه چاه کشاورزی در همین محدوده حدود ۴۸۴ میلیون مترمکعب است. بیتاللهی ادامه داد که بهطور متوسط از هر حلقه چاه شرب سالانه حدود ۵۵۶ هزار مترمکعب آب برداشت میشود، در حالی که متوسط برداشت از هر حلقه چاه کشاورزی حدود ۴۱ هزار مترمکعب است. به این ترتیب، متوسط استحصال آب زیرزمینی از هر چاه شرب حدود ۱۳.۴ برابر چاه کشاورزی است.
مصرف آب برای فضای سبز و تمرکززدایی
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به مصرف آب برای آبیاری فضای سبز تهران نیز گفت که مصرف آب زیرزمینی در این بخش به حدود ۱۴۴ میلیون مترمکعب در سال میرسد که رقم قابل توجهی است. او افزود که حجم برداشت سالانه آب زیرزمینی برای آبیاری فضای سبز تهران و اطراف آن از کل برداشت آب زیرزمینی در محدوده کلانشهری تبریز و اطراف آن بیشتر است. همچنین مصرف آب زیرزمینی در این بخش در تهران و اطراف آن ۱۳.۲ برابر مشهد، ۷.۳ برابر اصفهان، ۹.۴ برابر کرج، ۱۷.۵ برابر شیراز، ۲۰.۲ برابر تبریز و ۲۰.۸ برابر قم است. بیتاللهی با تأکید بر اینکه تمرکز جمعیت عامل اصلی افزایش فشار بر منابع آب در محدوده تهران و پیرامون آن است، خاطرنشان کرد که هم حجم مصرف آب زیرزمینی و هم نسبت آن در این محدوده در مقایسه با سایر مناطق سکونتگاهی و کلانشهرهای کشور بهمراتب بیشتر است و علت اساسی این وضعیت، تجمع جمعیت در تهران، کرج و استان البرز است. وی تأکید کرد که اقدام ریشهای برای کاهش مصرف آب و کنترل پدیده فرونشست زمین، تلاش برای کاهش تمرکز جمعیتی در تهران و البرز است. به گفته او، رویکردهای مختلفی در مصوبه تمرکززدایی از تهران و البرز پیشبینی شده که اجرای آن میتواند به کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی و در نهایت کاهش خطر فرونشست زمین در این پهنه منجر شود.
منبع: www.asriran.com

احداث ۵ مسجد در سایتهای نهضت ملی مسکن زنجان






