بازگشت میانجیهای قطری به تهران پس از مذاکرات بینتیجه دوحه
میانجیهای قطری در دومین روز نوامبر به تهران بازگشتند؛ مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در دوحه بدون توافق نهایی پایان یافته و رایزنیها برای پایاندادن به جنگ ادامه دارد.

گالری تصویری
۵ تصویربه گزارش تبریز فوری به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، میانجیهای قطری در دومین روز نوامبر به تهران بازگشتند، در شرایطی که مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در دوحه بدون توافق نهایی پایان یافته بود.
رایزنیها با هدف پایاندادن به جنگ ادامه دارد و پیشنویس توافقی در حال بررسی است و این تحولات در شرایطی رخ میدهد که به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، دونالد ترامپ یک روز از احتمال اقدام نظامی تازه علیه ایران سخن میگوید و روز دیگر از حصول توافق میان ایران و آمریکا و تهران بر ضرورت رفع محاصره و تحریمها پیش از ورود به مراحل بعدی توافق تأکید دارد. این روایت درباره ادامه رایزنیها به نقل از رویترز مطرح شده است.
میانجیگری در سایه تهدیدهای نظامی
قطر در روزهای اخیر تلاش کرده با انتقال پیامها میان تهران و واشنگتن، مسیر دیپلماسی را باز نگه دارد. بازگشت میانجیهای قطری به تهران پس از پایان مذاکرات دوحه نشان داد رایزنیها متوقف نشده و همچنان امکان بررسی پیشنهادهای جدید وجود دارد.
با این حال، ادامه تهدیدهای نظامی آمریکا و اختلاف بر سر ترتیب اجرای توافق، دستیابی به نتیجه نهایی را دشوار کرده است. واشنگتن خواهان ورود زودهنگام به پرونده هستهای است، اما تهران تأکید دارد که ابتدا باید محاصره بنادر ایران پایان یابد و محدودیتهای صادرات نفت برطرف شود.
یکی از مهمترین اختلافات تهران و واشنگتن نه صرفا بر سر محتوای توافق، بلکه درباره ترتیب اجرای تعهدات است. ایران خواهان رفع محاصره دریایی، کاهش محدودیتهای نفتی و آزادسازی داراییهای مسدودشده است و آمریکا میخواهد پرونده هستهای از ابتدای مذاکرات در دستور کار قرار گیرد. از نگاه تهران، ورود به مذاکرات گستردهتر بدون دریافت تضمینهای عملی میتواند به تکرار تجربه توافقهای ناپایدار منجر شود و مسئله اصلی اعتماد متقابل و تضمین اجرای تعهدات است.
قطر در سالهای گذشته همزمان روابط نزدیکی با آمریکا، ایران و گروههای مختلف منطقهای حفظ کرده و همین ویژگی به آن امکان داده نقش واسطه را ایفا کند. با این حال تجربه محاصره توسط عربستان، حملات اسرائیل و آسیب به برخی زیرساختهای حیاتی در جریان جنگ اخیر نشان داده که سیاست موازنهگرایانه نیز تضمینکننده امنیت کامل نیست.
اقتصاد گاز و تنگه هرمز
نقشآفرینی قطر تنها از ملاحظات دیپلماتیک ناشی نمیشود. ساختار اقتصادی این کشور به شدت به صادرات گاز طبیعی وابسته است و مجموعه عظیم رأسلفان به عنوان قلب تپنده اقتصاد قطر سهمی تعیینکننده در بازار جهانی انرژی دارد. هرگونه تنش نظامی در منطقه مستقیما امنیت اقتصادی این کشور را تحت تأثیر قرار میدهد.
تقریبا تمام صادرات الانجی قطر باید از تنگه هرمز عبور کند؛ مسیری که بر اساس دادههای آژانس بینالمللی انرژی، در سال ۲۰۲۵ نزدیک به یکپنجم تجارت جهانی گاز طبیعی مایع از آن عبور کرده است.
برخلاف برخی کشورهای صادرکننده نفت، قطر مسیر جایگزین عملیاتی برای انتقال گسترده گاز مایع خود به بازارهای جهانی ندارد. خط لوله دلفین گاز قطر را به امارات و عمان منتقل میکند، اما ظرفیت مازاد محدودی دارد و نمیتواند جایگزین صادرات عظیم گاز شود. پایانههای صادرات الانجی عمان نیز با ظرفیت بالایی فعالیت میکنند و امکان جذب حجم بزرگی از گاز قطر را ندارند. به همین دلیل حتی اگر تولید در رأسلفان از سر گرفته شود، بدون امنیت مسیر دریایی امکان بازگشت درآمدهای صادراتی وجود ندارد.
فشار اقتصادی یکی از دلایل مهم تلاش دیپلماتیک قطر برای جلوگیری از گسترش جنگ است. رأسلفان، میدان گازی شمال، پالایشگاهها و مجموعه صنعتی مسیعید، کارخانه گاز به مایعات پرل و تأسیسات استخراج نفت در میدانهایی مانند الشاهین و دخان از زیرساختهای راهبردی هستند و آسیب به هر یک از این مراکز در هر جنگ احتمالی آتی میتواند تولید و صادرات نفت، گاز، میعانات و فرآوردههای قطر را کاملا مختل کند و دوحه در هفتههای اخیر نقش میانجی خود میان تهران و واشنگتن را تقویت کرده است.
دیپلماسی یا فشار
ادامه میانجیگریهای قطر، پاکستان و یا حتی عراق و عمان یک پیام روشن دارد: دیپلماسی زمانی میتواند به نتیجه برسد که از ابزار فشار برای تحمیل خواستههای یکطرفه استفاده نشود. برای ایران، حفظ مسیر مذاکره به معنای عقبنشینی از مطالبات نیست، بلکه به معنای پیگیری توافقی است که در آن رفع محاصره، کاهش تحریمها و تأمین منافع ملی بخشی از تعهدات عملی طرف مقابل باشد.
صرف ادامه گفتوگو نشانه موفقیت نیست و معیار اصلی تبدیل تعهدات سیاسی به اقدام قابل سنجش و قابل راستیآزمایی است. بازگشت میانجیهای قطری میتواند فرصتی برای پیشبرد دیپلماسی باشد، اما نتیجه نهایی به میزان آمادگی واشنگتن برای پذیرش تعهدات متقابل بستگی دارد.
منبع: www.yjc.ir

تشدید اعتراضها در فیلیپین همزمان با سفر ترامپ











