نماینده البرز در مجلس خبرگان: بازخوانی ظرفیت‌های وقف ضروری است

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، آیت‌الله حسین ردایی روز یکشنبه ۲۴ آبان در حاشیه نشست شورای مدیران و معاونان اداره‌کل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به جایگاه وقف در نظام اجتماعی اسلام اظهار کرد: «وقف از جمله ارزشمندترین سنت‌های دینی است که آثار و برکات آن به زمان حیات واقف محدود نمی‌شود و می‌تواند در طول نسل‌ها منشأ خیر و خدمت باشد.»

به گزارش ایسنا، وی افزود: اهمیت این سنت در آن است که یک دارایی را از مصرف محدود و فردی خارج می‌کند و در مسیر تأمین نیازهای عمومی و منافع پایدار جامعه قرار می‌دهد.

ضرورت بازخوانی ظرفیت‌های وقف

وی افزود: امروز بیش از هر زمان دیگری به بازخوانی ظرفیت‌های وقف و شناسایی زمینه‌هایی نیاز داریم که این سرمایه دینی بتواند در آنها نقش‌آفرینی مؤثرتری داشته باشد. صرف نگهداری از موقوفات، اگر به بهره‌برداری صحیح و تحقق اهداف واقف منجر نشود، نمی‌تواند تمام ظرفیت این سنت ارزشمند را محقق کند. آنچه اهمیت دارد، صیانت از اصل موقوفه در کنار حفظ کارکرد و منفعت آن است.

این مسئول با اشاره به پیشینه تاریخی وقف در برخی مناطق استان البرز گفت: اگرچه البرز در تقسیمات کشوری استانی جدید است، اما این موضوع به معنای نداشتن پیشینه فرهنگی و تاریخی در حوزه وقف نیست. مناطقی همچون طالقان از سابقه ارزشمندی در این زمینه برخوردارند و موقوفات برجای‌مانده از گذشته، بخشی از میراث اجتماعی و دینی این منطقه محسوب می‌شوند.

احیای موقوفات و اعتمادسازی

وی توضیح داد: باید مشخص شود چه تعداد از موقوفات قدیمی همچنان در چرخه بهره‌برداری قرار دارند و چه میزان از این ظرفیت به دلایل مختلف بلااستفاده مانده یا از کارکرد اصلی خود فاصله گرفته است. احیای این موقوفات نیازمند بررسی موردی، شناسایی موانع و تدوین برنامه اجرایی است و باید برای هر مورد، متناسب با شرایط آن راهکار مشخصی در نظر گرفته شود.

نماینده البرز در مجلس خبرگان رهبری خاطرنشان کرد: در این مسیر باید از همه ظرفیت‌های حقوقی، قانونی و فرهنگی استفاده شود. گاهی یک مسئله با پیگیری حقوقی قابل حل است و در مواردی نیز گفت‌وگو، اقناع و تعامل با افراد و مجموعه‌های مرتبط می‌تواند زمینه بازگشت موقوفه به مسیر اصلی را فراهم کند.

ردایی اعتمادسازی را از الزامات توسعه فرهنگ وقف دانست و اظهار کرد: مردم باید بدانند سازمان اوقاف در جایگاه امانت‌دار موقوفات و نماینده حفظ و اجرای نیت واقفان فعالیت می‌کند. شفافیت در عملکرد، تبیین اقدامات و نشان دادن میزان تحقق نیات واقفان می‌تواند به تقویت اعتماد عمومی و افزایش تمایل افراد برای مشارکت در این عرصه کمک کند.

وقف‌های جدید متناسب با نیاز امروز

وی با بیان اینکه یکی از مهمترین موضوعات در مدیریت وقف، توجه به نیازهای مغفول جامعه است، افزود: در طراحی وقف‌های جدید نباید صرفاً به الگوهای گذشته اکتفا کرد، بلکه لازم است نیازهای امروز و فردای جامعه شناسایی شود. برای مثال، حمایت از دانش‌آموزان و دانشجویان مستعدی که به دلیل مشکلات اقتصادی امکان ادامه تحصیل یا شکوفایی توانایی‌های خود را ندارند، می‌تواند یکی از زمینه‌های مهم وقف باشد.

این مسئول تأمین هزینه‌های تحصیل دانش‌آموزان کم‌برخوردار، حمایت از دانشجویان مستعد، ایجاد و پشتیبانی از خوابگاه‌های دانشجویی و کمک به توسعه فعالیت‌های علمی و دانش‌بنیان را از جمله اولویت‌هایی دانست که می‌توان برای آنها موقوفات جدید تعریف کرد.

این عضو مجلس خبرگان رهبری در ادامه به ضرورت بازنگری در شیوه بهره‌برداری از برخی موقوفات اشاره کرد و گفت: در مدیریت موقوفات باید میان حفظ عین موقوفه و تحقق منفعت مورد نظر واقف، ارتباطی منطقی برقرار باشد. وی ابراز کرد: در مواردی که بهره‌برداری مناسب امکان‌پذیر نیست، موضوع ابدال و تبدیل باید با بررسی کارشناسی و در چارچوب موازین شرعی و قانونی مورد توجه قرار گیرد.

نقش بقاع متبرکه و آینده‌نگری

ردایی با تأکید بر اینکه کارکرد بقاع متبرکه نیز باید فراتر از مناسبت‌های مذهبی تعریف شود، اظهار کرد: امامزادگان و بقاع متبرکه از ظرفیت اجتماعی و فرهنگی ارزشمندی برخوردارند و می‌توانند به کانون‌های اثرگذار در محلات تبدیل شوند.

وی توضیح داد: برگزاری منظم جلسات قرآن، برنامه‌های تربیتی برای نوجوانان و جوانان، نشست‌های معرفتی و ارائه مشاوره‌های فقهی، حقوقی و خانوادگی از جمله فعالیت‌هایی است که می‌تواند پیوند بقاع متبرکه با زندگی روزمره مردم را تقویت کند.

نماینده البرز در مجلس خبرگان رهبری با اشاره به سیره حضرت فاطمه زهرا(س) در حوزه وقف و انفاق، آینده‌نگری را از مهم‌ترین ویژگی‌های این سنت دانست و گفت: وقف جدید زمانی می‌تواند ماندگاری و اثربخشی بیشتری داشته باشد که بر پایه نیازشناسی دقیق، شناخت اولویت‌های اجتماعی و آینده‌نگری شکل بگیرد.

ردایی در پایان خاطرنشان کرد: احیای سرمایه‌های وقفی گذشته و ایجاد موقوفات متناسب با نیازهای امروز دو مسیر مکمل هستند و نباید یکی از آنها به نفع دیگری نادیده گرفته شود. هدف نهایی این است که وقف از یک ظرفیت بالقوه و گاه کم‌استفاده، به سرمایه‌ای پویا برای حل مسائل جامعه، حمایت از اقشار نیازمند و تأمین نیازهای نسل‌های آینده تبدیل شود.