ایام فاطمیه، یادآور شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، حضرت فاطمه (س) ثمره ازدواج پیامبر (ص) و حضرت خدیجه (س)، همسر امیرالمومنین علی (ع) و مادر امام حسن (ع)، امام حسین (ع)، حضرت زینب (س) و حضرت ام‌کلثوم (س) هستند. والا مقام‌ترین و برترین بانوی جهان در نزد مسلمانان حضرت زهرا (س) است که پس از رحلت پیامبر اکرم (ص)، در سال ۱۱ هجری قمری به شهادت رسیدند.

دهه فاطمیه چیست و چند روز است

ایام شهادت حضرت زهرا (س) در بین شیعیان به ایام فاطمیه معروف است. تاریخ شهادت حضرت فاطمه (س) در دو تاریخ ۱۳ جمادی‌الاول تا ۳ جمادی‌الثانی قرار دارد. درباره علت شهادت حضرت زهرا (س) روایات مختلفی وجود دارد و تاریخ‌های متفاوتی عنوان شده که از این بین سه روایت اصلی شهرت دارد. محققان تاریخ اسلام معتقدند روایت سوم یعنی ۹۵ روز بیشتر مورد توجه و سندیت تاریخی است ولی مراجع تقلید و اهل معرفت به مومنان توصیه می‌کنند که هر سه دهه را به عزاداری بپردازند.

روایت ۴۰ روز بعد از رحلت رسول‌الله صلی‌الله علیه و آله که مصادف با ۸ تا ۱۰ ربیع‌الثانی است و دهه اول نامیده می‌شود. ۷۵ روز بعد از رحلت رسول‌الله صلی‌الله علیه و آله مصادف با ۱۳ تا ۱۵ جمادی‌الاولی که دهه دوم است. ۹۵ روز بعد از وفات رسول‌الله (ص) که دهه سوم نامیده می‌شود، مصادف با ۱ تا ۳ جمادی‌الآخر است.

ایام فاطمیه ۶ روز است، ۳ روز در ماه جمادی‌الاول و ۳ روز در ماه جمادی‌الثانی، اما به صورت دهه برگزار و در عرف مردم به دهم تا بیستم جمادی‌الاول بنابر روایت ۷۵ روز دهه فاطمیه اول و از اول تا دهم جمادی‌الثانی که بنابر روایت ۹۵ روز دهه فاطمیه دوم گفته می‌شود.

نحوه شهادت حضرت زهرا (س) از دیدگاه شیعه و اهل سنت

پس از رحلت پیامبر (ص) با توجه به سفارش‌های پیامبر به خلافت و جانشینی علی بن ابی‌طالب (ع) گروهی از صحابه حضرت علی (ع) و بنی‌هاشم و افرادی دیگر از بیعت با ابوبکر امتناع کرده و در خانه حضرت زهرا (س) تحصن پیدا کردند. از آن سو طرفداران خلافت ابوبکر به رهبری عمر بن خطاب به درب خانه حضرت زهرا (س) آمدند تا از حضرت علی (ع) و مخالفان خلافت ابوبکر بیعت اجباری بگیرند. عمر بن خطاب تهدید کرد که اگر اهل خانه بیرون نروند خانه را آتش خواهد زد.

حضرت زهرا (س) در هنگام حمله عمر بن خطاب و همراهانش حضرت محسن (ع) را باردار بودند که پس از حمله و مقاومت حضرت زهرا (س)، عمر آتش طلبید و آن را بر در خانه شعله‌ور ساخت و سپس در را فشار داد و باز کرد و داخل شد. حضرت زهرا (س) به طرف عمر آمد و فریاد زد: «یا ابتاه، یا رسول اللَّه!» عمر شمشیر را در حالی که در غلافش بود بلند کرد و بر پهلوی فاطمه زد. آن حضرت ناله کرد: «یا ابتاه!» عمر تازیانه را بلند کرد و بر بازوی حضرت زد. حضرت زهرا (س) به گونه‌ای میان درب و دیوار آسیب دیدند که علاوه بر صدمه‌های سخت، جنین ایشان نیز سقط و در نهایت همه این رویدادهای تلخ و دردناک ایشان را به بستر بیماری کشاند و منجر به شهادتشان شد.

در روایتی منسوب به امام صادق (ع) آمده است که آن حضرت فرمود: «آنچه که باعث قتل مادرم سلام الله علیها شد همان غلاف شمشیری بود که قنفذ بر او زد.»

برخی از دانشمندان اهل سنت برای حفظ موقعیت خلفا از بازگو کردن این قطعه از تاریخ خودداری نموده‌اند؛ از جمله ابن ابی الحدید در شرح خود می‌گوید: «جساراتی را که مربوط به فاطمه زهرا (س) در میان مسلمانان نقل شده، تنها شیعه آن را نقل کرده است.» ولی با این وجود تعداد زیادی از علمای اهل سنت نتوانستند به روی واقعیت پرده بپوشانند هر چند که تمام واقعه را نقل نکرده‌اند و تنها مختصری به آن اشاره نموده‌اند.

محل دفن حضرت زهرا (س)

حضرت زهرا (س) به همسرشان حضرت علی (ع) سفارش فرمودند که هنگام شب او را غسل دهد و کفن کند و به خاک بسپارد تا کسانی که به او ستم کردند در مراسم ایشان شرکت نکنند و همچنین تصمیم گرفتند که قبرشان مخفی بماند. حضرت علی (ع) ایشان را در تاریکی شب به خاک سپردند و قبرشان را مخفی نمودند. امیرالمومنین (ع) پس از دفن همسر خود در قبرستان بقیع چهل صورت قبر ساخت تا قبر همسرشان مشخص نشود.

درباره محل دفن حضرت فاطمه (س) سه نظریه قبرستان بقیع، در محل روضه بین منبر و خانه پیامبر که پیامبر فرمود باغی است از باغ‌های بهشت و خانه حضرت فاطمه (س) وجود دارد.