موشکهای روسیه به لهستان اصابت کرد؛ ناتو چه واکنشی نشان میدهد؟
دولت لهستان اعلام کرد در جریان حمله شبانه ۲۰ نوامبر روسیه به اوکراین، دو موشک و یک پهپاد جتدار به جنوب شرق این کشور اصابت کرده است. مقامات لهستان از تلفات یا خسارت فوری گزارشی ندادهاند.

به گزارش تبریز فوری به نقل از الجزیره، وزیر دفاع لهستان، ولادیسلاو کوسینیاک-کامیش، در نشست خبری در ورشو گفت دو موشک و یک پهپاد جتدار در جریان حمله شبانه روسیه در ۲۰ نوامبر به خاک لهستان اصابت کرده است. به گفته او، موشکها در نووی لیپوویتس و رودنیک ناد سانم و پهپاد جتدار در مولودیچ، همگی در جنوب شرق کشور، فرود آمدند.
به گزارش الجزیره، یکی از موشکها حدود ۳۵ کیلومتر دورتر از محل برگزاری رزمایش نیروهای اروپایی سقوط کرد. یک موشک کروز خا-۱۰۱ حدود ۵۰ کیلومتر دورتر از مرز اوکراین فرود آمد و آنچه مقامات پهپاد جتدار میدانند حدود ۳۰ کیلومتر دورتر از مرز اصابت کرد. هیچ تلفات یا خسارت فوری گزارش نشد.
در همان شب، روسیه یکی از سنگینترین بمبارانهای اوکراین را انجام داد. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، گفت روسیه بیش از ۴۰۰ پهپاد و دستکم ۱۱۰ موشک، از جمله ۲۷ موشک بالستیک، که برخی دارای کلاهکهای خوشهای بودند، شلیک کرد. دستکم هشت غیرنظامی کشته و بیش از دو dozen نفر زخمی شدند.
ادعای تحریک عمدی و همزمانی با رزمایش
دونالد تاسک، نخستوزیر لهستان، گفت به نظر میرسد «ما با یک تحریک عمدی» از سوی روسیه روبهرو هستیم. او گفت احتمالا این حادثه همزمان با رزمایش نظامی اروپا در لهستان طراحی شده است. این رزمایش دو هفتهای بیسابقه از ۹ نوامبر در جنوب شرق لهستان آغاز شد و نیروها را برای یک مأموریت احتمالی پس از جنگ در اوکراین برای کمک به تثبیت کشور و بازسازی ارتش آن آماده میکند.
اسکات لوکاس، استاد سیاست بینالملل در موسسه کلینتون دانشگاه کالج دوبلین، گفت این حادثه «در الگویی قرار میگیرد که ماههاست ادامه دارد» و روسیه در حال «آزمایش این است که تا کجا میتواند پیش برود». او گفت چند ماه پیش پهپادها وارد حریم هوایی شدند و جنگندهها از مرز به کشورهای بالتیک عبور کردند و مسکو این بار «کمی جلوتر رفته» و چند موشک و یک پهپاد را نزدیک محل برگزاری رزمایش ۱۱ کشور پرتاب کرده است.
نیروی هوایی لهستان از ۱۷ سپتامبر گشتهای هوایی پیشگیرانه را برای تأمین امنیت بخش شرقی حریم هوایی این کشور پس از تعرضهای مکرر هفتههای پیش آغاز کرده بود.
هری ندلکو، شریک و مدیر ارشد ژئوپلیتیک در راسموسن گلوبال، گفت این آزمایشها به لهستان محدود نبوده و موارد مکرری از آزمایش متحدان ناتو از جمله لهستان و رومانی و همچنین مولداوی که عضو ناتو نیست، در طول جنگ رخ داده است. او گفت یکی از اهداف کلیدی روسیه در تهاجم تمامعیار به اوکراین جلوگیری از عضویت اوکراین در ناتو بوده و مسکو با این اقدامات ناتو را درست زیر آستانه ماده ۵ آزمایش میکند.
بر اساس ماده ۵، هر عضو ائتلاف ناتو میداند که اگر یکی از اعضا قربانی حمله مسلحانه شود، هر عضو دیگر این اقدام را حمله مسلحانه علیه همه اعضا تلقی خواهد کرد.
مذاکرات صلح و واکنشهای بینالمللی
در نشست روز پنجشنبه با رهبران اروپا در برلین، جرد کوشنر، فرستاده رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ، گفت باور دارد روسیه با تضمینهای امنیتی شبهناتو برای اوکراین پس از جنگ «راحت» خواهد بود. کوشنر و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دیگر، در روزهای اخیر با اوکراین و روسیه گفتوگو کردهاند.
پس از نشست برلین، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، گفت عضویت اوکراین در ناتو باید دوباره بررسی شود و سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه، مخالفت کرد و هرگونه «شبهعضویت» کییف در این ائتلاف نظامی غربی را برای مسکو کاملا غیرقابل قبول دانست.
لوکاس گفت زمانبندی ورود موشکها به خاک لهستان به احتمال زیاد با مذاکرات صلح به رهبری آمریکا مرتبط است. او گفت مسکو میخواهد اروپا را دچار تفرقه، بیثباتی و ترس کند. او همچنین به حملات اخیر اوکراین به پل کرچ که کریمه اشغالی را به روسیه متصل میکند اشاره کرد و گفت این حملات ضربهای جدی به توانمندیهای روسیه بود. بمباران اخیر روسیه پس از وعده ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، برای تلافی آن حملات انجام شد.
مارک روته، دبیرکل ناتو، این حادثه موشکی را «نقض جدی» حریم هوایی لهستان خواند و در ایکس گفت این حادثه «بهوضوح خطرناک» و نتیجه جنگ ongoing روسیه علیه اوکراین است. قرار است روته آخر هفته به لهستان سفر کند. اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، آن را «کاملا غیرقابل قبول» خواند و وزارت خارجه آلمان آن را «نمونه دیگری از تحریکات ongoing روسیه» دانست. ترامپ ساعات پیش از آن تعرضهای قبلی را کماهمیت جلوه داده و گفته بود: «پوتین پهپادهایی در لهستان فرود آورده و یکی دو موشک کوچک، به اشتباه».
آیا ناتو پاسخ میدهد؟
ندلکو گفت واکنش ورشو «قطعا قوی» بود و مقامات لهستان میان برگزاری همزمان رزمایش ائتلاف مشتاقان در نزدیکی محل حادثه و این رویداد ارتباط دیدند. او گفت لهستان اکنون خواستار حمایت بیشتر ناتو در قالب مأموریت موجود «نگهبان شرقی» است و این حمایت میتواند به شکل هواپیمای هشدار زودهنگام هوابرد یا موارد مشابه باشد.
او افزود لهستان از استناد به ماده ۴ خودداری کرده است، مادهای که بر اساس آن متحدان پیش از استناد به ماده ۵ با یکدیگر مشورت میکنند. او گفت مشخص نیست این تصمیم به خواست خود لهستان بوده یا متحدان نمیخواهند زیاد از آن استفاده کنند، زیرا ماده ۴ نیز جدی است و کمتر به آن استناد شده و اگر مداوم استفاده شود ارزش خود را از دست میدهد.
لوکاس گفت محکومیت علنی رهبران اروپا خود پیام به مسکو بود: «این پیامی به روسهاست: ببینید، ما میدانیم چه میکنید، ما میبینیم اینجا چه میکنید». او افزود: «اما قرار نیست بر سر چند موشک آن را به یک رویارویی نظامی تمامعیار بکشانید». او گفت پاسخ احتمالا «دفاعی» و مبتنی بر آمادگی نیروهای زمینی، هوایی، دریایی، سایبری و مقابله با اطلاعات نادرست خواهد بود.
در همان روز، دانمارک در جبههای جداگانه اقدام کرد و وابسته دفاعی روسیه را پس از آنکه اطلاعات دانمارک نتیجه گرفت مسکو طرح ترور کیواستونر، رپر اوکراینی-آمریکایی، را در جریان کنسرتی نزدیک کپنهاگ طراحی کرده، اخراج کرد.
استناد به ماده ۵ احتمالا رخ نمیدهد، زیرا این ماده حمله به هر متحد را حمله به هر ۳۲ عضو میداند، اما استناد به آن تصمیمی سیاسی است که به توافق همه اعضا نیاز دارد و خودکار نیست. لهستان میتواند به ماده ۴ استناد کند که فقط مشورتهای اضطراری را پیشبینی میکند. ورشو در سپتامبر ۲۰۲۵ پس از ورود پهپادهای روسیه به حریم هواییاش چنین کرد.
لوکاس گفت اعضای ناتو میخواهند مانع موفقیت روسیه در اوکراین شوند بدون آنکه درگیری تشدید شود و این یعنی آستانه بسیار بالایی برای استناد به ماده ۵ تعیین میکنند. او گفت استناد به ماده ۵ زمانی مطرح میشود که حمله پایدار روسیه به لهستان در میان باشد. او افزود ناتو در مقطع حساسی دیپلماتیک قرار دارد، زیرا کوشنر و ویتکاف برای توافق مذاکره میکنند و «ناتو نمیتواند بهعنوان طرفی دیده شود که مذاکرات را خراب میکند».
تحلیلگران میگویند رویارویی مستقیم روسیه و ناتو در حال حاضر بعید است. ندلکو گفت ائتلاف هر نشانهای بروز میدهد که نمیخواهد دندان نشان دهد و روسیه به آزمایش ادامه خواهد داد. لوکاس گفت خطر بزرگتر کارزار گسترده جنگ ترکیبی یا «منطقه خاکستری» شامل حملات سایبری و اطلاعات نادرست است، نه حملات مستقیم.
ندلکو در داخل اوکراین گفت جنگ در هوا و نه در زمین شدت میگیرد و حادثه لهستان پیامد جانبی درگیری در اوکراین است. او گفت درگیری در خط مقدم تقریبا ثابت است، اما حملات هوایی از پایان تابستان تشدید شده و روسیه تلاش میکند با نابودی شبکه انرژی، آب، پلها، راهآهن و لجستیک، شهرهای اوکراین را غیرقابل زیست کند. لوکاس گفت فشار تهاجمی بر مسکو از طریق ضدحملات خود اوکراین با هدف قرار دادن پالایشگاهها، کارخانههای شیمیایی و پلها افزایش مییابد که اروپا و ناتو از آن حمایت میکنند، اما دولت ترامپ حمایت نمیکند.
منبع: www.aljazeera.com

۹۷ یورش ارتش رژیم صهیونیستی به جنوب سوریه در ۲۰ روز





