۲۶ آبان ۱۴۰۵، سه‌شنبه تبریز ۶°
دلار۲۶۸٬۷۰۵ تومان • ٪۰٫۰۰یورو۲۹۶٬۳۹۰ تومان • ٪۰٫۰۰درهم۷۳٬۲۲۰ تومان • ٪۰٫۰۰لیر۵٬۳۲۰ تومان • ٪۰٫۰۰پوند۳۵۴٬۵۴۰ تومان • ٪۰٫۰۰طلای ۱۸ عیار۲۴٬۵۶۷٬۴۰۰ تومان • ٪۰٫۰۰
تبریز فوری
خبر فوری

ضرورت احیای زنجیره ارزش پشم در چهارمحال و بختیاری

سرپرست اداره‌کل امور عشایر و معاون بهبود تولیدات دامی چهارمحال و بختیاری از فرآوری نشدن بخش عمده پشم عشایر و دامداران استان خبر دادند و بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش پشم تا فرش تاکید کردند.

· ۷ دقیقه مطالعه
ضرورت احیای زنجیره ارزش پشم در چهارمحال و بختیاری
پشم‌چینی گوسفندان در فصل بهار توسط خانواده‌های دامدار

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، چهارمحال و بختیاری، سرزمین کوه‌ها، دشت‌ها و ایل‌های کوچ‌نشینی است که زندگی مردمانش از دیرباز با دامداری و هنرهای سنتی پیوند خورده است. در این دیار، پشم گوسفندان تنها محصولی از دامداری نبود، بلکه سرمایه‌ای برای خانواده‌ها و سرآغاز خلق دست‌بافته‌هایی همچون فرش، گلیم، جاجیم، خورجین و چادر بود.

روزگاری با رسیدن بهار و گرم شدن هوا، نوبت به پشم‌چینی گوسفندان می‌رسید. پشم‌های چیده‌شده پس از جمع‌آوری به دست زنان خانه سپرده می‌شد؛ آنان پشم را می‌شستند، خار و خاشاک و آلودگی‌های لابه‌لای الیاف را جدا می‌کردند و پس از خشک شدن زیر آفتاب بهاری، آن را با دوک و وسایل ابتدایی به نخ تبدیل می‌کردند. ریسندگی در شب‌های بلند پاییز و زمستان و در دورهمی‌های زنانه انجام می‌شد و درآمد حاصل از فروش نخ‌های دست‌ریس یا بافته‌ها بخشی از مخارج خانه را تأمین می‌کرد.

امروز اما با تغییر سبک زندگی، گسترش محصولات صنعتی و کمرنگ شدن برخی مشاغل سنتی، این چرخه دیرینه با چالش‌های جدی روبه‌رو شده است. پشمی که روزگاری ماده اولیه تولید و منبع درآمد بسیاری از خانواده‌های دامدار بود، در برخی موارد جایگاه گذشته را در اقتصاد خانوار ندارد و هنر ریسندگی دستی بیش از گذشته به خاطره‌ای از روزگار مادربزرگ‌ها تبدیل شده است.

دامدار فرصتی برای شست‌وشو و فرآوری پشم ندارد

احسان ظفری، سرپرست اداره‌کل امور عشایر چهارمحال و بختیاری در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص چالش‌های فرآوری پشم در این استان به‌ویژه در حوزه عشایر، اظهار کرد: عشایر در حال حاضر در ۶۰ درصد مراتع استان حضور دارند و همچنین در ۸۰ درصد گستره جغرافیایی استان در حال حرکت هستند. جامعه عشایری استان بر اساس آخرین آمار اعلامی توسط سازمان جهادکشاورزی حدود یک میلیون و ۴۲۴ هزار و ۸۷۰ راس دام سبک را در اختیار دارند.

وی افزود: از مجموع دام سبک در اختیار جامعه عشایری چهارمحال و بختیاری ۶۶۱ هزار و ۲۲۰ راس بز و ۷۶۳ هزار و ۶۵۰ راس نیز شامل گوسفند و بره است و عمده گوسفندان جامعه عشایری استان دارای نژاد لری- بختیاری هستند. با احتساب میانگین تولید پشم هر راس دام سبک حدود یک میلیون و ۱۴۵ هزار تن پشم و ۴۶۲ هزار تن مو در این بخش تولید می‌شود که این محصولات ظرفیت بالایی را در تولید مواداولیه مورد نیاز فرش، گلیم، نساجی و صنایع‌دستی ایجاد می‌کند.

ظفری با اشاره به اینکه بخش عمده‌ای از پشم و مو دام سبک عشایری در چهارمحال و بختیاری فرآوری نمی‌شود، گفت: زیرا در ساختار سنتی جامعه عشایری استان، پس از پشم‌چینی نتوانسته‌ایم این محصول را در یک شبکه منسجم و خوشه‌ای فرآوری کنیم تا این محصول به شکل خام به فروش نرسد.

سرپرست اداره‌کل امور عشایر چهارمحال و بختیاری با تاکید بر اینکه بخشی از پشم تولیدی توسط عشایر آتش زده می‌شود، عنوان کرد: جامعه عشایری در فصل بهار که فصل پشم‌چینی دام سبک است، مشغله زیادی دارند، بنابراین فرصتی برای شست‌وشو و فرآوری دستی پشم ندارند، همچنین دلالان پشم را با قیمت بسیار پایینی از این قشر خریداری می‌کنند و به همین دلیل دامدار تمایلی به حمل پشم از کوهستان و فروش آن ندارد.

وی بیان کرد: از میزان پشم تولیدی توسط عشایر چهارمحال و بختیاری تنها حدود ۲۰ درصد توسط خانوارها فرآوری و در صنایع‌دستی و فرش مورد استفاده قرار می‌گیرد. باید به این نکته نیز توجه داشت که پشم بعد از چیده شدن توسط دامدار نیازمند شست‌وشو، حلاجی و ریسندگی است که زمان زیادی را می‌طلبد.

ظفری با اشاره به اینکه در فرآوری پشم در چهارمحال و بختیاری نیازمند یک زنجیره ارزش این محصول در استان هستیم، خاطرنشان کرد: اداراتی از جمله اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، امور عشایر، صنعت، معدن و تجارت و جهادکشاورزی باید در مراحل جمع‌آوری و درجه‌بندی پشم، شست‌وشو، آماده‌سازی، ریسندگی، رنگرزی، برندسازی و بازاریابی و صادرات دخیل شوند تا بتوانیم از این ظرفیت برای پویایی اقتصادی در جامعه عشایری و روستایی استان استفاده کنیم.

وی با تاکید بر اینکه در تولید مواداولیه در این استان مشکل چندانی وجود ندارد، گفت: باید یک پیوند بین تولیدکننده پشم، صنایع‌تبدیلی و بازار مصرف ایجاد کنیم تا این محصول به هدر نرود. البته باید تشکل‌های بخش اقتصادی و تعاونی‌های عشایری در این حوزه به‌صورت قوی عمل کنند تا عشایر به‌جای حمایت صرف، توانمند شوند.

وی با بیان اینکه تولید پشم چهارمحال و بختیاری در ۱۳۹۳ حدود یک میلیون و ۸۶۰ هزار کیلوگرم بود، یادآور شد: حدود ۶۰ درصد پشم تولیدی استان در این سال‌ها به خارج از استان صادر می‌شد و این وضعیت همچنان ادامه دارد. تاکنون قیمت‌گذاری خاصی نیز برای این محصول در استان انجام نشده و هیچ سرمایه‌گذاری نیز برای خرید کلی این محصول در استان اعلام آمادگی نکرده است.

ظفری بیان کرد: زنجیره پشم تا فرش باید در چهارمحال و بختیاری تکمیل شود. در حال حاضر شناسایی بافندگان و فعالان حوزه صنایع‌دستی در جامعه عشایری استان آغاز شده است، تعاونی‌های عشایری نیز در حال فعال شدن با ارائه تسهیلات هستند تا بتوانیم واحدهای ریسندگی را در استان فعال کنیم. اگر کارگاه‌های کوچک ریسندگی زنان عشایری با تسهیلات خرد فعال شوند، می‌توان قیمت‌گذاری این محصول را در دستور کار قرار داد. در حال حاضر پشم به ازای هر کیلوگرم ۵۰ تا ۲۵۰ هزار تومان خرید و فروش می‌شود.

زنجیره صنعت پشم دارای شکاف است

مهراب کریمی‌پور، معاون بهبود تولیدات دامی چهارمحال و بختیاری با اشاره به اینکه ۲.۵ میلیون راس دام سبک در این استان وجود دارد، اظهار کرد: از این میزان یک میلیون و ۴۰۰ هزار راس گوسفند است که به ازای هر راس ۱.۲ کیلوگرم پشم تولید می‌شود.

وی افزود: زنجیره صنعت پشم در چهارمحال و بختیاری از ابتدا کامل نشده است، این مسئله تنها مختص این استان نیست و در سایر استان‌های کشور نیز این زنجیره گسسته است و شاهد شکاف‌های عمیقی در این صنعت در حوزه خرید، تولید، فروش و مصرف هستیم.

کریمی‌پور با بیان اینکه تولید و فروش پشم برای دامدار صرفه اقتصادی ندارد، گفت: فعالان این حوزه باید به سمت تکمیل زنجیره ارزش این محصول می‌رفتند. در حال حاضر حلاجی این محصول قیمت بالایی دارد و دامدار به این سمت نمی‌رود و تنها به دلیل مشکلات بهداشتی، فرآیند پشم‌چینی را انجام می‌دهد و اگر اثرات منفی برای دام وجود نداشت، شاید اصلا پشم‌چینی نیز انجام نمی‌شد.

وی بیان کرد: اگر اتحادیه‌ها و تعاونی‌های عشایری فعال شوند، می‌توان زنجیره ارزش محصول پشم را در استان کامل کرد و این صنعت را رونق داد، جلساتی نیز در همین راستا برگزار شده است.

وی در خصوص ضرورت راه‌اندازی کارخانه فرآوری پشم در چهارمحال و بختیاری، یادآور شد: اگر این اتفاق رخ دهد و دامدار از طریق اتحادیه‌ها به سرمایه‌دار ارتباط داده شود، قطعا این مسئله می‌تواند به معیشت دامدار نیز کمک کند، البته کیفیت تولید در این حوزه اهمیت دارد.

ضرورت تکمیل زنجیره پشم تا فرش

در نهایت، پشم گوسفندان در چهارمحال و بختیاری می‌تواند فراتر از یک محصول جانبی دامداری، به ظرفیتی اقتصادی برای ایجاد اشتغال، رونق صنایع دستی و تقویت معیشت خانوارهای روستایی و عشایری تبدیل شود؛ ظرفیتی که در گذشته با هنر و تلاش زنان این سرزمین به ارزش افزوده تبدیل می‌شد، اما امروز بخشی از آن مغفول مانده است.

احیای هنر ریسندگی سنتی، ایجاد واحدهای فرآوری و شست‌وشوی پشم، حمایت از تولیدکنندگان صنایع دستی و فراهم کردن بازار فروش مناسب برای محصولات دست‌بافت، می‌تواند دوباره این زنجیره ارزش را جان ببخشد. نباید اجازه داد پشمی که روزگاری با دستان مادربزرگ‌ها به نخ و هنر تبدیل می‌شد، امروز به محصولی کم‌ارزش و بلااستفاده بدل شود، زیرا در دل همین الیاف ساده، هم میراثی از فرهنگ و اصالت نهفته است و هم فرصتی برای اشتغال و درآمدزایی نسل امروز.

منبع: www.isna.ir

خبر بعدی

محکومیت ۳۸ میلیارد ریالی قاچاقچی کود اوره در لرستان

اقتصادی · ۱ دقیقه مطالعه

اخبار مرتبط

همه ›
اقتصادی

مشکل رجیستری آیفون ۱۸؛ پرداخت هزینه بدون دریافت کد همتا

از ۲۰ مهرماه ثبت و رجیستری آیفون ۱۸ در رویه مسافری محدود شده، اما مسافرانی که در بازه‌ای حدودا ۱۰روزه اطلاعات گوشی را در گمرک ثبت و هزینه پرداخت کرده‌اند، هنوز کد فعال‌سازی همتا را دریافت نکرده‌اند.

۲۶ آبان ۱۴۰۵ ۰۹:۱۰۳ دقیقه مطالعه
اقتصادی

لطف‌آباد؛ دروازه ترانزیتی ایران در انتظار تکمیل مسیر راهبردی

حسین محمدزاده، نماینده مردم درگز در مجلس شورای اسلامی از پاسخگو نبودن جاده‌های کریدور شرقی ـ غربی برای ظرفیت ترانزیتی لطف‌آباد خبر داد و بر تکمیل تونل الله‌اکبر و بهسازی جاده لطف‌آباد ـ درگز تأکید کرد.

۲۶ آبان ۱۴۰۵ ۰۹:۰۵۶ دقیقه مطالعه

اخبار بیشتر