اثر محاصره آمریکا بر اقتصاد ایران هنوز مشخص نیست
اقتصاد ایران در پی ادامه محاصره بنادر از سوی آمریکا با فشار فزاینده روبهروست؛ کارشناسان میگویند هنوز مشخص نیست این فشار به اهداف واشنگتن برسد، در حالی که تهران بر توان تحمل تأکید دارد.

به گزارش تبریز فوری به نقل از الجزیره، اقتصاد ایران در پی ادامه محاصره بنادر این کشور از سوی آمریکا با فشار فزایندهای روبهروست که به دهها میلیون ایرانی آسیب میرساند، اما کارشناسان میگویند هنوز زود است که مشخص شود آیا این محاصره اقتصادی واشنگتن به هدف ادعاشده آن، یعنی فروپاشی دولت ایران یا وادار کردن تهران به پذیرش خواستههای آمریکا، میرسد یا نه.
مقامهای آمریکایی مدعیاند محاصره دریایی ایران، اختلال در تجارت زمینی و تحریمها در چارچوب کارزار فشار حداکثری علیه تهران مؤثر بوده است؛ به گزارش الجزیره (Al Jazeera)، آمریکا همچنین سومین ناو هواپیمابر را برای پشتیبانی از تشدید احتمالی نظامی به منطقه آورده است؛ اقدامی که به نظر میرسد تلاشی برای وادار کردن تهران به پذیرش بیشتر خواستههای آمریکاست.
پس از بنبست در جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران که با حملاتی آغاز شد که به کشته شدن رهبر ایران آیتالله علی خامنهای در ۲۸ فوریه منجر شد، واشنگتن از تهران خواسته است تنگه هرمز را بازگشایی کند و برنامه هستهای خود را محدود سازد. با این حال مقامهای ایرانی تأکید دارند که میتوانند فشار اقتصادی را تحمل کنند و خواستههای خود را مطرح کردهاند. حملات این هفته به منافع آمریکا در منطقه، از جمله سامانههای راداری در بحرین، پاسخی سرسختانه به فشار نظامی و اقتصادی آمریکا ارزیابی شده است، هرچند نشانههایی از رنج اقتصاد کشور و مردم عادی دیده میشود.
هشدار اقتصاددان درباره تورم و بازار کالاها
پیمان مولوی، اقتصاددان مستقر در تهران، گفت در صورت تداوم شرایط کنونی، تورم ایران در ماههای آینده میتواند بهطور قابل توجهی افزایش یابد.
او گفت: «این موضوع بر بازارهای موازی مانند ارزهای خارجی، طلا، بورس و مسکن اثر میگذارد» اما «متاسفانه بیشترین اثر را بر بازار کالاها خواهد داشت، از انرژی تا محصولات کشاورزی، فلزات و محصولات صنعتی.»
به گفته او، دولتهای ایران برای دههها کسری بودجه را با چاپ پول بیشتر جبران کردهاند که عرضه پول را افزایش داده و به تورم مزمن دامن زده است و اختلال در صادرات نفت به دلیل محاصره نظامی آمریکا این وضعیت را تشدید کرده است. او برآورد کرد رشد سالانه عرضه پول در ایران تا پایان سال شمسی در اواخر مارس از رقم کنونی نزدیک به ۵۱ درصد به ۵۵ تا ۶۰ درصد برسد و با رشد اقتصادی منفی، تورم سالانه به حدود ۸۵ درصد و تورم نقطهبهنقطه به ۱۰۰ درصد افزایش یابد.
واکنش بانک مرکزی و وزارت اقتصاد به ادعاهای آمریکا
عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی ایران، در پاسخ به اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا که تحریمها علیه تهران را هدایت کرده است، گفت: «همانطور که گفتم، او هنوز باید جوجههایش را آخر پاییز بشمارد پیش از آنکه به زمستان برود»؛ اشارهای به ضربالمثل ایرانی «هنوز برای صحبت از زمستان زود است.»
بسنت ادعا کرده است محاصره اقتصادی به انقباض ۲۵ درصدی اقتصاد ایران تا سال منتهی به مارس ۲۰۲۷ منجر خواهد شد. آمار رسمی ایران نشان داد تولید ناخالص داخلی این کشور از ۲۱ مارس تا ۲۰ ژوئن، فصل نخست سال تقویمی شمسی، نسبت به سال قبل ۱۰.۱ درصد کاهش یافته است.
همتی گفت بانک مرکزی ۳۰ میلیارد دلار ارز خارجی برای تحمل فشار در ماههای آینده تأمین کرده و تأمین کالاهای اساسی شهروندان را در اولویت قرار داده است.
علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، روز یکشنبه گفت: «مقامهای آمریکایی باور دارند که میتوانند از طریق تهدید به اهداف خود برسند و هر بار موضوع تازهای را مطرح میکنند؛ از احتمال فروپاشی تا تهدیدهای نظامی و تشدید فشار اقتصادی.» او تأکید کرد همه مسیرهای زمینی به ایران و از آن، بهجز یک مسیر با عراق که به دلایل امنیتی بسته شده بود، با وجود تلاش آمریکا برای منزوی کردن ایران از همسایگانش همچنان باز است.
تورم رسمی و فشار بر معیشت مردم
بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، میانگین تورم سالانه ۱۲ ماهه برای هفتمین ماه ایرانی مهر که در ۲۲ اکتبر به پایان رسید، ۷۶.۸ درصد بود. تورم نقطهبهنقطه که فقط آن ماه را با ماه مشابه سال قبل مقایسه میکند، ۸۸.۷ درصد بود.
به گفته این مرکز، کالاهای اساسی ماههاست تورم سهرقمی را تجربه میکنند و گروه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در اکتبر تورم سالانه ۱۱۳.۴ درصدی داشته است.
شبکههای اجتماعی ایرانی پر از روایتهای شخصی است از اینکه چگونه بیشتر مردم در کشوری با حدود ۹۰ میلیون نفر بهسرعت قدرت خرید خود را از دست میدهند. یک کاربر در ایکس نوشت: «هر کجا که نگاه کنید، همان کالا را پارسال با یکپنجم این پول میتوانستید بخرید» و افزود: «شوخی نیست، میلیونها نفر در این میان له شدهاند.»
صالح، مغازهدار ۳۷ سالهای در بازار بزرگ تهران که موتورهای برقی برای واحدهای صنعتی کوچک معامله میکند و به دلایل امنیتی نخواست نام کاملش فاش شود، گفت کالاهای داخلی و چینی همچنان بهراحتی در بازار یافت میشوند، اما عرضه و تقاضا از زمان اثرگذاری تحریمهای آمریکا کاهش یافته است.
او گفت: «دلیلش این است که کالاها گران هستند و رکود در بازار حاکم است و همچنین نسبت به آینده ابهام وجود دارد.» او افزود: «همه به قیمت دلار نگاه میکنند و تولیدکنندگان و مشتریان تصمیمهایشان را بر اساس تغییرات قیمت میگیرند. اگر قبلاً ۱۰ قلم میفروختیم، حالا سه یا چهار قلم میفروشیم، اما افزایش قیمت بخشی از سود را حفظ کرده است. بازار را نزدیک به فروپاشی نمیبینم، اما کسبوکار کمتر شده است.» به گفته او شرکتهایی که مشتری ثابت دارند مقاومتر هستند.
مقایسه با شوروی و چشمانداز رشد اقتصادی
بسنت مدعی شد آنچه در ایران رخ میدهد «یکی از سریعترین فروپاشیها در تاریخ» است و کارزار تحریمی به دستور ترامپ علیه ایران را «بزرگترین انزوای اقتصادی در تاریخ جهان علیه یک کشور» دانست. او همچنین وضعیت ایران را با دوره پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در ۱۹۹۱ مقایسه کرد و مدعی شد اقتصاد آن کشور در سه سال پیش از فروپاشی ۲۲ درصد کوچک شده بود.
مولوی گفت این مقایسه ممکن است لزوماً به معنای فروپاشی اقتصادی فوری برای ایران نباشد، زیرا آنها مدلهای اقتصادی اساساً متفاوتی دارند. اما او اشاره کرد تولید ناخالص داخلی اسمی ایران از ۶۴۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۲ به حدود ۳۰۰ میلیارد دلار اکنون کاهش یافته و در صورت تداوم تحریمها میتواند باز هم کاهش یابد.
او گفت: «با سطح کنونی کمسرمایهگذاری، توقف فروش نفت، اختلال در صادرات و حس تعلیق در اقتصاد، رشد اقتصادی ما منفیتر خواهد شد.»
منبع: www.aljazeera.com

بیتکوین دوباره وارد فاز نزولی شد؛ قیمت زیر میانگینهای متحرک





